Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικές επιδρομές εναντίον δύο στόχων εκτόξευσης πυραύλων στο Ιράν, το βράδυ της Δευτέρας 31 Αυγούστου 2026, αποκαλύπτοντας ένα ασυνήθιστο οπλικό σύστημα που φέρεται να αναπτύσσει η Τεχεράνη για τα Στενά του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), πλοίαρχος Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι οι δύο στόχοι ήταν ικανοί να εκτοξεύουν μικρές θαλάσσιες νάρκες. Η επιχείρηση έγινε καθώς η ένταση ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Τεχεράνη έχει κλιμακωθεί, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να έχει απειλήσει με σκληρά πλήγματα κατά του Ιράν. Παράλληλα, δύο δεξαμενόπλοια πετρελαίου δέχθηκαν πλήγματα από άγνωστα βλήματα ενώ διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
Οι αμερικανικές επιδρομές και το ασυνήθιστο οπλικό σύστημα
Σύμφωνα με τον πλοίαρχο Τιμ Χόκινς, εντοπίστηκαν δυνάμεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης να προετοιμάζουν την εκτόξευση πυραύλων που έφεραν θαλάσσιες νάρκες προς τα Στενά του Ορμούζ. Οι δύο στόχοι που χτυπήθηκαν χαρακτηρίστηκαν από τον αμερικανικό στρατό ως εγκαταστάσεις εκτόξευσης πυραύλων ικανών να μεταφέρουν μικρές θαλάσσιες νάρκες. Η αποκάλυψη προκάλεσε ερωτήματα, καθώς οι πύραυλοι πυροβολικού που εκτοξεύουν νάρκες στη θάλασσα αποτελούν σχετικά σπάνιο οπλικό σύστημα και ενδέχεται να δείχνουν ότι το Ιράν έχει αναπτύξει μια νέα μέθοδο πρόκλησης αναταραχής στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Το Ιράν διαθέτει ήδη ένα ευρύ φάσμα ναρκών, από μικρές προσκολλώμενες νάρκες που τοποθετούν δύτες στα κύτη πλοίων έως πολύ μεγαλύτερες που αναπτύσσονται από σκάφη και μπορούν να βυθίσουν ναυτικούς στόχους. Ωστόσο, οι δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες για νάρκες που εκτοξεύονται από την ξηρά μέσω πυραύλων παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες. Αυτό ενδέχεται να σημαίνει ότι η Τεχεράνη έχει προσθέσει ένα νέο είδος όπλου στο οπλοστάσιό της, αν και πιθανότατα με περιορισμένη καταστροφική ισχύ.
Ο πύραυλος Fajr-5 και ο κίνδυνος για τη ναυσιπλοΐα
Ο εξειδικευμένος ιστότοπος The Maritime Executive είχε αναφέρει τον Ιανουάριο του 2025 ότι το Ιράν παρουσίασε, κατά τη διάρκεια ναυτικών ασκήσεων, μια αναβαθμισμένη έκδοση του πυραύλου Fajr-5, ικανή να μεταφέρει και να απελευθερώνει μία πλωτή θαλάσσια νάρκη. Ο συγκεκριμένος πύραυλος μπορεί να μεταφέρει νάρκη διαμέτρου έως 333 χιλιοστών, με εκρηκτική γόμωση λίγων δεκάδων λιβρών, ποσότητα πολύ μικρότερη από τις κλασικές θαλάσσιες νάρκες που περιέχουν εκατοντάδες λίβρες εκρηκτικών και τοποθετούνται στον βυθό ή αγκυροβολούνται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Παρά την τεχνολογική καινοτομία, θεωρείται απίθανο ένα τέτοιο όπλο να προκαλέσει σοβαρές ζημιές σε μεγάλα εμπορικά πλοία, καθώς πολλά δεξαμενόπλοια διαθέτουν διπλό κύτος σχεδιασμένο να αντέχει σε διατρήσεις χωρίς να διαρρέει το φορτίο. Αντίθετα, οι μικρές αυτές νάρκες ενδέχεται να αποτελέσουν μεγαλύτερη απειλή για τα αλιευτικά σκάφη που δραστηριοποιούνται στον Περσικό Κόλπο, καθώς και για πολεμικά πλοία, στα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν ρήγμα στο κύτος και εισροή υδάτων σε ένα στεγανό διαμέρισμα. Πρόκειται για τις λεγόμενες παρασυρόμενες νάρκες, που κινούνται ανεξέλεγκτα από ανέμους και θαλάσσια ρεύματα και μπορούν να ξεβραστούν ακόμη και σε απομακρυσμένες ακτές.
Νέα πλήγματα σε δεξαμενόπλοια στο Στενό του Ορμούζ
Δύο υπερδεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου χτυπήθηκαν από άγνωστα βλήματα με μικρή χρονική διαφορά, ενώ διέσχιζαν τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τη ναυτιλιακή εταιρεία συμβούλων ασφαλείας Marisks. Το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο αργού Sidr, που διαχειρίζεται η σαουδαραβική εταιρεία Bahri, επλήγη ενώ έπλεε βορειοανατολικά του Χασάμπ, στο Ομάν. Λίγο αργότερα, το δεξαμενόπλοιο Senegal Prosperity, που διαχειρίζεται η Sinokor, χτυπήθηκε από τρία βλήματα ανατολικά του Ομάν. Και τα δύο πλοία έβγαιναν από τον Περσικό Κόλπο τη στιγμή του πλήγματος.
Νωρίτερα, η βρετανική υπηρεσία UK Maritime Trade Operations (UKMTO) είχε ανακοινώσει ότι ένα δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από τρία άγνωστα βλήματα ενώ ολοκλήρωνε τη διέλευσή του προς την έξοδο του στενού, χωρίς ωστόσο να κατονομάζεται το πλοίο. Μέχρι στιγμής δεν έχει διευκρινιστεί ποιος βρίσκεται πίσω από τα πλήγματα ούτε έχουν γίνει γνωστές λεπτομέρειες για την έκταση των ζημιών, ενώ οι εταιρείες Bahri και Sinokor δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.
Το ιστορικό στα Στενά του Ορμούζ
Τον περασμένο Μάρτιο, Αμερικανοί αξιωματούχοι πληροφοριών είχαν αναφέρει ότι το Ιράν είχε τοποθετήσει νάρκες στα Στενά του Ορμούζ. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στις 25 Αυγούστου μέσω ανάρτησής του ότι όλες οι θαλάσσιες νάρκες είχαν απομακρυνθεί από τα διεθνή ύδατα του στρατηγικού περάσματος. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαίωσαν ότι τα πρόσφατα πλήγματα στο νησί Λαράκ είχαν ως στόχο να αποτρέψουν την ανάπτυξη νέων ναρκών από το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, μόλις λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση εκκαθάρισης της περιοχής. Η στρατηγική σημασία του περάσματος, από όπου διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας ροής πετρελαίου, κρατά τις αγορές σε εγρήγορση για κάθε νέα εξέλιξη στην περιοχή.
