Η γιορτή σήμερα, 2 Σεπτεμβρίου, φέρνει στο προσκήνιο έναν Άγιο με ξεχωριστή και σκληρή ιστορία μαρτυρίου. Σύμφωνα με το Ορθόδοξο Εορτολόγιο, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Μάρτυρος Μάμαντος, ενός νεαρού που έζησε στον 3ο αιώνα μ.Χ. στη Μικρά Ασία. Το όνομά του, αν και σπάνιο στις μέρες μας, εξακολουθεί να ακούγεται σε αρκετές ελληνικές οικογένειες, ενώ η ιστορία της ζωής του παραμένει μία από τις πιο συγκλονιστικές του χριστιανικού εορτολογίου.
Όσοι φέρουν τα ονόματα Μάμας, Μάμαντας και Μάμα γιορτάζουν σήμερα και δέχονται τις ευχές συγγενών και φίλων. Πρόκειται για ονόματα που, παρότι δεν συγκαταλέγονται στα πιο διαδεδομένα της ελληνικής παράδοσης, διατηρούν έντονη τη σύνδεσή τους με τη θρησκευτική μνήμη του Αγίου που τα ενέπνευσε.
Η ζωή και το μαρτύριο του Αγίου Μάμαντος
Ο Άγιος Μάμας γεννήθηκε στη Γάγγρα της Παφλαγονίας το 260 μ.Χ. Οι γονείς του, ο Θεόδοτος και η Ρουφίνα, ήταν χριστιανοί και βρίσκονταν φυλακισμένοι εξαιτίας της πίστης τους, όπου και πέθαναν προσευχόμενοι. Ο μικρός Μάμας έμεινε έτσι ορφανός από βρέφος, χωρίς να έχει γνωρίσει ποτέ τους φυσικούς του γονείς.
Τη φροντίδα του ανέλαβε μια πλούσια χριστιανή γυναίκα ονόματι Αμμία, η οποία τον υιοθέτησε και τον ανέθρεψε με μητρική στοργή, σύμφωνα με τις αρχές του Ευαγγελίου. Επειδή το παιδί αποκαλούσε συνεχώς τη θετή του μητέρα «μάμα», έμεινε γνωστός στην ιστορία ως Μάμας. Η ανατροφή του μέσα στο χριστιανικό πνεύμα διαμόρφωσε τον χαρακτήρα του και τον οδήγησε, ήδη από νεαρή ηλικία, σε ανοιχτή ομολογία της πίστης του.
Σε ηλικία μόλις 15 ετών, ο Μάμας συνελήφθη από ειδωλολάτρες επειδή διακήρυττε δημόσια και χωρίς φόβο το όνομα του Χριστού. Το μαρτύριό του υπήρξε ιδιαίτερα σκληρό: αρχικά τον χτύπησαν βάναυσα, στη συνέχεια κρέμασαν στον λαιμό του μολύβδινο βαρίδι και τον έριξαν στη θάλασσα, όμως εκείνος σώθηκε. Οι διώκτες του τον ξανασυνέλαβαν και τον έριξαν σε αναμμένο καμίνι και έπειτα στα θηρία, χωρίς όμως να καταφέρουν να τον σκοτώσουν. Τελικά, οι δήμιοί του διαπέρασαν την κοιλιά του με τρίαινα, θέτοντας τέλος στη ζωή του με τρόπο μαρτυρικό.
Σαν σήμερα: γεγονότα και πρόσωπα της 2ας Σεπτεμβρίου
Η ημέρα της 2ας Σεπτεμβρίου συνδέεται και με σημαντικά ιστορικά γεγονότα που σημάδεψαν τόσο την Ελλάδα όσο και τον κόσμο. Το 31 π.Χ. έλαβε χώρα η περίφημη Ναυμαχία του Ακτίου, όπου ο Οκταβιανός αναμετρήθηκε με τη συμμαχία του Μάρκου Αντωνίου και της Κλεοπάτρας. Η νίκη του Οκταβιανού σε εκείνη τη ναυμαχία τον οδήγησε λίγο αργότερα στην ανάληψη του αξιώματος του αυτοκράτορα της Ρώμης. Πιο κοντά στη νεότερη ελληνική ιστορία, το 1822 οι Σουλιώτες εγκατέλειψαν τον τόπο τους από το λιμάνι της Σπλάντζας έπειτα από συμφωνία με τον Κεσέρ Αχμέτ πασά, για να καταφύγουν πρόσφυγες στα Επτάνησα.
Το 1843 η πτωχευμένη Ελλάδα αναγκάστηκε να υπογράψει το λεγόμενο «μνημόνιο» που είχαν συντάξει οι τρεις πρεσβευτές των Μεγάλων Δυνάμεων για τη διαχείριση των οικονομικών του νεοσύστατου κράτους, εξέλιξη που την επόμενη ημέρα πυροδότησε την Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου. Το 1945 έληξε επισήμως ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, με την τελετή παράδοσης της Ιαπωνίας να πραγματοποιείται επί του πολεμικού πλοίου «Μιζούρι», στα ανοιχτά του κόλπου του Τόκιο. Το 1958, στο Λιόπετρι της Αμμοχώστου, διεξήχθη η Μάχη στον Αχυρώνα, η φονικότερη σύγκρουση από την έναρξη της δράσης της ΕΟΚΑ, όπου έπεσαν μαχόμενοι οι Φώτης Πίττας, Ανδρέας Κάρυος, Ηλίας Παπακυριακού και Χρίστος Σαμάρας.
Η 2α Σεπτεμβρίου είναι επίσης ημέρα γέννησης αξιόλογων προσωπικοτήτων. Το 1878 γεννήθηκε ο Ίων Δραγούμης, σημαντικός Έλληνας πολιτικός και διπλωμάτης, ενώ το 1901 ήρθε στον κόσμο ο ποιητής και ψυχαναλυτής Ανδρέας Εμπειρίκος. Το 1966 γεννήθηκε η Μεξικανή ηθοποιός Σάλμα Χάγιεκ. Στους θανάτους της ημέρας καταγράφεται ο ναύαρχος και πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Κανάρης το 1877, καθώς και ο βρετανός συγγραφέας Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν, δημιουργός του «Χόμπιτ» και του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών», το 1973.
