Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα περνά στη φάση της υλοποίησης στην Ελλάδα, μετά την έγκριση του εθνικού σχεδίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικούς πόρους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ και στοχεύει στην αντιμετώπιση της ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας, στη στήριξη της στέγασης και στην ενίσχυση των βιώσιμων μεταφορών. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκριναν και το επενδυτικό πρόγραμμα του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, ύψους 2,3 δισ. ευρώ, για τον ενεργειακό μετασχηματισμό των ελληνικών νησιών.
Διαβάστε επίσης: Ο Ολυμπιακός εισέπραξε πάνω από 80 εκατ. ευρώ από μεταγραφές
Δέσμη 25 παρεμβάσεων για νοικοκυριά και επιχειρήσεις
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα περιλαμβάνει δέσμη 25 παρεμβάσεων που αφορούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Ανάμεσα στις δράσεις είναι τα προγράμματα «Εξοικονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και η εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων σε κατοικίες. Προβλέπονται επίσης 2.800 νέες κατοικίες για τη στέγαση ευάλωτων νοικοκυριών και αύξηση έως και 100 ευρώ τον χρόνο στο επίδομα θέρμανσης.
Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη προμήθεια νέων ηλεκτρικών λεωφορείων και συρμών μετρό, «κοινωνικό leasing» ηλεκτρικών οχημάτων με χαμηλό μίσθωμα για νοικοκυριά με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, επιδοτούμενη αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικών επαγγελματικών οχημάτων για μικρές επιχειρήσεις, καθώς και πλήρη επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης ατόμων με αναπηρία. Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει άμεσα εντός του 2026 και θα διαρκέσει έως το 2032.
Στο ίδιο διάστημα, το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων, που συστάθηκε αποκλειστικά για την Ελλάδα, προχωρά με έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων στα Δωδεκάνησα, στις Κυκλάδες και στα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, ύψους 1,1 δισ. ευρώ. Επιπλέον 977 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με αποθήκευση, 200 εκατ. ευρώ σε φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού και 56 εκατ. ευρώ σε υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Οι αντιδράσεις της κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης χαρακτήρισε την έγκριση του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα «μια πραγματικά καλή είδηση», περιγράφοντάς το ως ένα μεγάλο πρόγραμμα έργων για το περιβάλλον, τη στέγαση και τις μεταφορές. Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, μίλησε για «εθνική επιτυχία», σημειώνοντας πως πρόκειται για το μεγαλύτερο σε πόρους ελληνικό σχέδιο και ένα από τα μεγαλύτερα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως αναφέρθηκε, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει την καλή προετοιμασία της Ελλάδας και την ποιότητα των παρεμβάσεων που σχεδιάστηκαν.
Το σχέδιο διαμορφώθηκε με τη συνεργασία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, με στόχο τα μέτρα και οι μεταρρυθμίσεις να συμβάλουν στη μείωση του κόστους της ενέργειας και στην πράσινη μετάβαση νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων. Για το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νήσων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τόνισε ότι οι επενδύσεις θα συμβάλουν στη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των νησιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής τους αυτονομίας και ασφάλειας, καθώς και στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης της νησιωτικής χώρας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Wopke Hoekstra, συνεχάρη την Ελλάδα για την οριστικοποίηση του σχεδιασμού του προγράμματος, το οποίο εγκρίθηκε και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Χαρακτήρισε το Ταμείο εξαιρετικό παράδειγμα, τονίζοντας πως τώρα είναι η ώρα να υλοποιηθεί στην πράξη.
Τι ακολουθεί
Οι εκτιμώμενοι πόροι του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων υπολογίζονται σήμερα σε περίπου 2 δισ. ευρώ, με βάση τις τρέχουσες τιμές των δικαιωμάτων εκπομπών στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, ενώ το τελικό ύψος θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των τιμών κατά τη διάρκεια λειτουργίας του. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, προχωρά στην εξειδίκευση των έργων και στην έγκαιρη υλοποίηση των εγκεκριμένων παρεμβάσεων. Ταυτόχρονα, το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα αναμένεται να ενεργοποιηθεί άμεσα εντός του 2026, ώστε οι δράσεις για ενεργειακή αναβάθμιση, στέγαση και βιώσιμες μεταφορές να φτάσουν σύντομα σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλη την Ελλάδα.
