Με δύο ταχύτητες κινείται η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, καθώς τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) δείχνουν ότι οι δωρεές ακινήτων και οι γονικές παροχές αυξάνονται αλματωδώς λόγω του υψηλού αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ. Παράλληλα, οι κλασικές αγοραπωλησίες ακινήτων υποχωρούν για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, με βασική αιτία τις υψηλές τιμές των κατοικιών. Τον Μάιο του 2026 η εικόνα αυτή αποτυπώθηκε καθαρά στα φορολογικά έσοδα, με τις δύο κατηγορίες να κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις.
Διαβάστε επίσης: Οι γονικές παροχές ακινήτων εκτινάσσουν τα έσοδα της ΑΑΔΕ
Άλμα στις δωρεές ακινήτων, πτώση στις αγοραπωλησίες
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν από δωρεές ακινήτων, γονικές και λοιπές παροχές έφθασαν τα 6,82 εκατ. ευρώ, από 4,18 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Πρόκειται για αύξηση 63,12% σε ετήσια βάση. Στο πρώτο πεντάμηνο του έτους, από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο του 2026, οι φόροι από δωρεές και γονικές παροχές διαμορφώθηκαν σε 18,71 εκατ. ευρώ, έναντι 15,2 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, καταγράφοντας αύξηση 23,1%. Το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού λειτουργεί ως ισχυρό κίνητρο για όσους επιλέγουν να μεταβιβάσουν περιουσία στην επόμενη γενιά.
Αντίθετη πορεία ακολουθούν οι αγοραπωλησίες ακινήτων. Τον Μάιο, από μεταβιβάσεις οικοδομών και οικοπέδων βεβαιώθηκαν φόροι συνολικού ύψους 53,12 εκατ. ευρώ, μειωμένοι κατά 4% σε ετήσια βάση. Στις αγοραπωλησίες κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων ο φόρος μεταβίβασης διαμορφώθηκε στα 44,64 εκατ. ευρώ, από 45,89 εκατ. ευρώ πέρυσι, με πτώση 2,7%. Μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση στα οικόπεδα και τα αγροκτήματα, όπου οι φόροι μεταβίβασης περιορίστηκαν σε 8,48 εκατ. ευρώ, από 9,43 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας μείωση 10,1%. Παρά την κάμψη του διμήνου Απριλίου-Μαΐου, το πεντάμηνο παραμένει θετικό, καθώς οι βεβαιωμένοι φόροι από μεταβιβάσεις κτιρίων και οικοπέδων έφθασαν τα 246,81 εκατ. ευρώ, από 235,91 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, αύξηση 4,6% που μεταφράζεται σε περίπου 10,9 εκατ. ευρώ επιπλέον έσοδα.
Οι τιμές των ακινήτων και οι εξαιρέσεις από τον φόρο
Η υποχώρηση των αγοραπωλησιών συνδέεται στενά με την άνοδο των τιμών των ακινήτων. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι τιμές των διαμερισμάτων έχουν αυξηθεί κατά 34,3% σε πανελλαδικό επίπεδο μέσα στην τελευταία τριετία, δηλαδή από το 2023 έως το 2025, με αποτέλεσμα να έχουν ξεπεράσει το ιστορικό υψηλό του 2008. Ωστόσο, η μείωση των βεβαιωμένων φόρων μεταβίβασης δεν σημαίνει αυτόματα ότι πραγματοποιήθηκαν λιγότερες συναλλαγές στην κτηματαγορά. Ένα σημαντικό μέρος των μεταβιβάσεων πραγματοποιείται χωρίς την καταβολή φόρου, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την αγορά πρώτης κατοικίας, για την οποία προβλέπεται απαλλαγή μέχρι συγκεκριμένα όρια αξίας ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση του αγοραστή.
Στο μέτωπο των κληρονομιών, η εικόνα παραμένει σταθερή. Τον Μάιο οι φόροι και τα τέλη που βεβαιώθηκαν ανήλθαν σε 15,51 εκατ. ευρώ, έναντι 14,97 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2025. Στο πρώτο πεντάμηνο του έτους τα σχετικά έσοδα έφθασαν τα 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,35 εκατ. ευρώ πέρυσι, καταγράφοντας οριακή αύξηση. Συνολικά, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ επιβεβαιώνουν ότι η αγορά ακινήτων στην Ελλάδα διαμορφώνει δύο ξεχωριστές τάσεις, με τις δωρεές ακινήτων να ενισχύονται λόγω του φορολογικού κινήτρου και τις παραδοσιακές πωλήσεις να επιβραδύνονται εξαιτίας του υψηλού κόστους απόκτησης κατοικίας.
