Η Φινλανδία βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ατζέντας ασφαλείας, καθώς πραγματοποιεί τη μεγαλύτερη άσκηση πολιτικής άμυνας που έχει καταγραφεί στην ήπειρο από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η σκανδιναβική χώρα, με μακρά ιστορία γειτνίασης με τη Ρωσία, επιχειρεί να θωρακίσει την ετοιμότητά της απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, από κυβερνοεπιθέσεις και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές έως το ενδεχόμενο πυραυλικών χτυπημάτων. Η πρωτοβουλία αυτή δεν αποτελεί απλή θεωρητική προετοιμασία, αλλά απάντηση σε μια σειρά περιστατικών που οι δυτικοί αξιωματούχοι αποδίδουν σε ρωσική εκστρατεία σαμποτάζ.
Χιλιάδες πολίτες στο Κουόπιο
Στην πόλη Κουόπιο, όπου διεξάγεται η άσκηση, συμμετέχουν πάνω από 2.000 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων εθελοντές, φοιτητές και στρατεύσιμοι. Εκατοντάδες από αυτούς περνούν τη νύχτα μέσα σε καταφύγια πολιτικής προστασίας, προσομοιώνοντας συνθήκες πραγματικής κρίσης. Σύμφωνα με το Euronews, βασικός στόχος της άσκησης είναι οι τοπικές αρχές αλλά και οι απλοί πολίτες να αποκτήσουν εμπειρία στο πώς θα έπρεπε να αντιδράσουν αν κάτι τέτοιο συνέβαινε στην πραγματικότητα. Η επιλογή του χρόνου δεν είναι τυχαία, καθώς έρχεται εν μέσω κατηγοριών από δυτικές κυβερνήσεις προς τη Μόσχα για ύποπτες πυρκαγιές, χτυπήματα σε ενεργειακές και υδροδοτικές εγκαταστάσεις, καθώς και πτήσεις drones πάνω από ευρωπαϊκό έδαφος. Μόλις πρόσφατα, μάλιστα, περιστατικά με drones στη Λειψία και σε άλλες πόλεις ήρθαν να επιβεβαιώσουν πως ένα σενάριο που έμοιαζε επιστημονική φαντασία έχει πλέον γίνει καθημερινή ανησυχία για τους Φινλανδούς.
Σύνορα με τη Ρωσία και ένταξη στο ΝΑΤΟ
Η Φινλανδία μοιράζεται με τη Ρωσία σύνορα μήκους άνω των 1.300 χιλιομέτρων, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε οποιαδήποτε αναθεώρηση της ρωσικής στρατηγικής στην περιοχή. Η χώρα προσχώρησε στο ΝΑΤΟ το 2024, παράλληλα με τη Σουηδία, εγκαταλείποντας δεκαετίες στρατιωτικής ουδετερότητας ως άμεση συνέπεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Ωστόσο, το φινλανδικό μοντέλο άμυνας δεν στηρίζεται αποκλειστικά στις ένοπλες δυνάμεις. Αντιθέτως, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ενεργό συμμετοχή του πληθυσμού, με την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία να παραμένει βασικός πυλώνας του συστήματος εθνικής ασφάλειας.
Τα διδάγματα της Ουκρανίας και η ενεργειακή θωράκιση
Οι διοργανωτές της άσκησης τονίζουν πως η εμπειρία της Ουκρανίας είναι πολύτιμη για τον σχεδιασμό της φινλανδικής πολιτικής άμυνας. Σε πραγματική επίθεση, όπως επισημαίνουν, οι πολίτες ενδέχεται να διαθέτουν μόλις λίγα λεπτά για να βρουν καταφύγιο, κάτι που καθιστά απαραίτητη όχι μόνο την ύπαρξη μεγάλων υπόγειων εγκαταστάσεων αλλά και μικρότερων χώρων προστασίας κοντά στις κατοικίες. Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην προστασία των ενεργειακών υποδομών της χώρας. Εταιρείες ηλεκτρισμού στη Φινλανδία έχουν καταγράψει σημαντική αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων μετά το 2022, ενώ έχουν εντοπιστεί ύποπτες σημάνσεις κοντά σε ευάλωτα σημεία του δικτύου, καθώς και εμφανίσεις drones πάνω από γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, το μήνυμα των φινλανδικών αρχών προς τους πολίτες είναι σαφές: σε περίπτωση σοβαρής κρίσης, θα πρέπει να μπορούν να παραμείνουν αυτάρκεις για τουλάχιστον 72 ώρες, ακόμη και χωρίς πρόσβαση σε ηλεκτρικό ρεύμα ή πόσιμο νερό. Η προσέγγιση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της συνολικής ανθεκτικότητας της χώρας απέναντι σε κάθε πιθανή απειλή.
Η άσκηση στο Κουόπιο θεωρείται ενδεικτική της στροφής που έχει κάνει η Φινλανδία τα τελευταία χρόνια, περνώντας από μια λογική αμυντικής προετοιμασίας «στα χαρτιά» σε ουσιαστική εξάσκηση χιλιάδων πολιτών στο πεδίο. Οι αρχές επισημαίνουν ότι η εμπειρία αυτή δεν αφορά μόνο τον στρατό ή τους επαγγελματίες διαχείρισης κρίσεων, αλλά ολόκληρη την κοινωνία, από τους φοιτητές έως τους απλούς κατοίκους μικρών πόλεων. Το γεγονός ότι η άσκηση διοργανώνεται σε τόσο μεγάλη κλίμακα, με τη συμμετοχή εθελοντών και στρατεύσιμων, στέλνει παράλληλα ένα μήνυμα αποτροπής προς τη Μόσχα, δείχνοντας πως η φινλανδική κοινωνία είναι προετοιμασμένη να αντεπεξέλθει σε παρατεταμένη κρίση.
