Στο Βελιγράδι διεξάγεται σήμερα, Δευτέρα 7 Σεπτεμβρίου, η κηδεία του Μλάντιτς, του πρώην στρατιωτικού διοικητή των Σερβοβοσνίων που καταδικάστηκε για γενοκτονία στη Σρεμπρένιτσα. Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στον ναό του Αγίου Λουκά, όπου χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν από νωρίς το πρωί. Ο Ράτκο Μλάντιτς πέθανε στις 27 Αυγούστου σε ηλικία 84 ετών, ενώ νοσηλευόταν στο νοσοκομείο των φυλακών της Χάγης εκτίοντας ισόβια κάθειρξη. Η δημόσια απόδοση τιμών προκάλεσε έντονη αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πλήθος κόσμου και στρατιωτικές τιμές στο Βελιγράδι
Έξω από τον ναό του Αγίου Λουκά, σε περιφερειακό συνοικισμό του Βελιγραδίου, σχηματίστηκε από νωρίς μεγάλη ουρά πολιτών που περίμεναν υπομονετικά για να αποχαιρετήσουν τον Μλάντιτς. Πολλοί φορούσαν μπλουζάκια με τη φωτογραφία του και πολεμικά σύμβολα του στρατού των Σέρβων της Βοσνίας. Στο Βελιγράδι έφτασαν οργανωμένα και πολίτες από τη Σερβική Δημοκρατία (Republika Srpska) της Βοσνίας, καθώς και από το Μαυροβούνιο. Πάνω στο φέρετρο, καλυμμένο με τη σερβική σημαία, είχαν τοποθετηθεί το στρατιωτικό του πηλήκιο και το ξίφος του, ενώ δίπλα εναλλάσσονταν συνεχώς αγήματα στρατιωτών, βετεράνων πολέμου αλλά και νέων ανθρώπων.
Η εξόδιος ακολουθία προγραμματίστηκε να τελεστεί στις 12 το μεσημέρι τοπική ώρα (13:00 ώρα Ελλάδας), με τον Πατριάρχη Πορφύριο της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας να προεξάρχει της τελετής. Στη συνέχεια προβλέφθηκε η εκφορά του νεκρού σε νεκροταφείο λίγα χιλιόμετρα μακριά από τον ναό, με στρατιωτικό άγημα να συνοδεύει το φέρετρο και ρίψη τιμητικών βολών στο νεκροταφείο. Ο Μλάντιτς είχε καταδικαστεί από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY) σε ισόβια κάθειρξη στις 8 Ιουνίου 2021, κρίθηκε ένοχος για τη γενοκτονία περίπου 8.000 Βόσνιων Μουσουλμάνων στη Σρεμπρένιτσα το καλοκαίρι του 1995, καθώς και για διώξεις και βίαιο εκτοπισμό πληθυσμών.
Οργή από την ΕΕ και παρουσία επισήμων
Η κηδεία του Μλάντιτς με στρατιωτικές τιμές προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, καθώς η Σερβία είναι υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και είχε προειδοποιηθεί να μην προχωρήσει σε δημόσια εξύμνηση ανθρώπου καταδικασμένου για γενοκτονία. Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, ακύρωσε προγραμματισμένη επίσκεψή της στη Σερβία σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και οι ΗΠΑ εξέφρασαν ανησυχία για το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία της Σερβίας εξυμνεί τον καταδικασμένο εγκληματία πολέμου και διοργανώνει την ταφή του με στρατιωτικές τιμές.
Στο «ύστατο χαίρε» προσήλθαν αρκετοί υπουργοί της σερβικής κυβέρνησης, καθώς και ο πρωτότοκος γιος του σέρβου προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο Ντανίλο Βούτσιτς. Παρών στον ναό βρέθηκε και ο πρέσβης της Ρωσίας στη Σερβία, Αλεξάντερ Μπόκαν Χερτζένκο, ο οποίος εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια. Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Tanjug, στον ναό προσήλθε επίσης ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας της Ελλάδας, Πάνος Καμμένος, για να αποτίσει φόρο τιμής στον Μλάντιτς. Ανάμεσα σε όσους ταξίδεψαν στο Βελιγράδι ήταν και ο Μίλαν Ντόμπριτς, ο οποίος έφτασε από το Κόσοβο και δήλωσε ότι ο Μλάντιτς «έδωσε όλη τη ζωή του για τον σερβικό λαό, στο Κόσοβο, στη Βοσνία, στην Κροατία και στη Σερβία».
Τα φιλοκυβερνητικά μέσα ενημέρωσης στη Σερβία κάλυψαν το γεγονός με ειδικές εκπομπές, εξυμνώντας τη μορφή του Μλάντιτς, ο οποίος εξακολουθεί να θεωρείται ήρωας από σημαντικό τμήμα του σερβικού πληθυσμού παρά την καταδίκη του για γενοκτονία, εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τον βαθύ διχασμό που εξακολουθεί να υπάρχει στη Σερβία γύρω από την κληρονομιά των πολέμων της δεκαετίας του 1990, καθώς και τις ευαίσθητες ισορροπίες στις σχέσεις του Βελιγραδίου με τις Βρυξέλλες.
