Οι ένοπλες συμμορίες της Αϊτής επεκτείνουν πλέον τη δράση τους πέρα από την πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς, στρέφοντας την προσοχή τους στις επαρχιακές περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με νέα έκθεση που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα, οι εγκληματικές οργανώσεις έχουν υιοθετήσει πιο ευέλικτες τακτικές, εγκαταλείποντας τη λογική του ελέγχου εδαφών για χάρη αιφνιδιαστικών επιθέσεων. Η ανάλυση εκπονήθηκε από το Παρατηρητήριο της Αϊτής της Παγκόσμιας Πρωτοβουλίας Εναντίον του Διεθνικού Οργανωμένου Εγκλήματος και προειδοποιεί για την επιδείνωση της κατάστασης σε αγροτικές περιοχές της χώρας.
Νέες τακτικές πέρα από την πρωτεύουσα
Μέχρι πρόσφατα, η δράση των συμμοριών στην Αϊτή επικεντρωνόταν κυρίως στην κατάληψη και τον έλεγχο εδαφών εντός της Πορτ-ο-Πρενς. Ωστόσο η νέα έκθεση περιγράφει μια σαφή μεταστροφή στη στρατηγική των ενόπλων ομάδων, οι οποίες πλέον σχηματίζουν μικρές και ευκίνητες ομάδες αντί για σταθερούς σχηματισμούς. Αυτές οι ομάδες εξαπολύουν αιφνιδιαστικές εφόδους, προχωρούν σε ζωοκλοπές, παρενοχλούν κατοίκους και στήνουν αυτοσχέδια φυλάκια σε δρόμους, αποκόπτοντας ολόκληρες κοινότητες από βασικές μετακινήσεις και εμπορεύματα. Η μέθοδος αυτή τους επιτρέπει να προβάλλουν ισχύ και να διαταράσσουν την καθημερινότητα των κατοίκων χωρίς να χρειάζεται να διατηρούν μόνιμη παρουσία σε συγκεκριμένο έδαφος, κάτι που δυσκολεύει σημαντικά τον εντοπισμό τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της νέας μορφής βίας αποτελεί η πρόσφατη επίθεση στην Κενσκόφ, ορεινή κοινότητα κοντά στην πρωτεύουσα, όπου δεκάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και σημειώθηκε μαζική απαγωγή κατοίκων. Παράλληλα ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην περιοχή Αρτιμπονίτ, μία από τις σημαντικότερες αγροτικές ζώνες της Αϊτής για την παραγωγή τροφίμων. Εκεί οι ένοπλες ομάδες στοχεύουν συστηματικά κοινότητες, βασικούς οδικούς άξονες για τις μεταφορές και καλλιεργήσιμες εκτάσεις, πλήττοντας άμεσα την επισιτιστική ασφάλεια χιλιάδων κατοίκων που εξαρτώνται από την τοπική παραγωγή για την επιβίωσή τους.
Δυσκολίες για τις δυνάμεις ασφαλείας
Η επέκταση της βίας στην επαρχία δημιουργεί νέα πρόκληση για τις αϊτινές δυνάμεις ασφαλείας, οι οποίες μέχρι σήμερα είχαν επικεντρώσει τους πόρους τους κυρίως στην πρωτεύουσα. Η έκθεση επισημαίνει ότι η αστυνομία και η μεταβατική πολιτική ηγεσία της χώρας δεν διαθέτουν το απαραίτητο προσωπικό, τον εξοπλισμό ούτε την εκπαίδευση που απαιτείται για την αντιμετώπιση ευκίνητων ένοπλων ομάδων σε ορεινές και διεσπαρμένες περιοχές. Το κενό αυτό επιτρέπει στις συμμορίες να δρουν σχεδόν ανενόχλητες σε τμήματα της υπαίθρου, ενώ η προσοχή του κράτους παραμένει προσηλωμένη στην Πορτ-ο-Πρενς και στα προάστιά της.
Σύμφωνα με τους συντάκτες της ανάλυσης, η αντιμετώπιση του φαινομένου αποκλειστικά μέσω αστυνομικών επιχειρήσεων και καταστολής δεν αναμένεται να αποδώσει αποτελέσματα από μόνη της. Η έκθεση προτείνει την προστασία των αγροτών που πλήττονται από τις επιθέσεις, καθώς και την αποκατάσταση των τοπικών οικονομιών που έχουν πληγεί από τον αποκλεισμό δρόμων και τις ζωοκλοπές. Προτείνεται επίσης η επίλυση μακρόχρονων διενέξεων γύρω από τη γη, ζήτημα που σε πολλές περιπτώσεις τροφοδοτεί τις εντάσεις στις αγροτικές κοινότητες και διευκολύνει τη στρατολόγηση νέων μελών από τις συμμορίες.
Τι προτείνεται για το μέλλον
Πέρα από τα μέτρα προστασίας, η έκθεση κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην ανάγκη προώθησης διαδικασιών αφοπλισμού και κοινωνικής επανένταξης για τα μέλη των συμμοριών που επιθυμούν να αποχωρήσουν από τις ένοπλες ομάδες. Οι συντάκτες υποστηρίζουν ότι μόνο μέσω ενός συνδυασμού μέτρων ασφαλείας, οικονομικής στήριξης και κοινωνικής πολιτικής θα μπορέσει η Αϊτή να περιορίσει την εξάπλωση της βίας από την πρωτεύουσα προς τις επαρχίες. Το ζήτημα παραμένει ανοιχτό, καθώς η κατάσταση στην Αρτιμπονίτ και στην Κενσκόφ συνεχίζει να επιδεινώνεται, με τις τοπικές κοινωνίες να βρίσκονται αντιμέτωπες με καθημερινό κίνδυνο για τη ζωή και την περιουσία τους.
