Ηχηρό καμπανάκι χτυπά η νέα έρευνα PISA για την ελληνική παιδεία, η οποία καταγράφει αισθητή πτώση στις επιδόσεις των μαθητών σε σχέση με τις προηγούμενες μετρήσεις. Η Ελλάδα βρέθηκε και πάλι κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, με τα στοιχεία να δημοσιεύονται στην εφημερίδα «Τα Νέα» της Τετάρτης. Οι νέες μετρήσεις τοποθετούν τις επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί διεθνώς από το 2000. Το εύρημα αυτό της έρευνας PISA προκαλεί έντονο προβληματισμό για την πορεία της ελληνικής εκπαίδευσης.
Διαβάστε επίσης: Το ΠΑΣΟΚ κατηγορεί την κυβέρνηση για την PISA 2025
Δραματική πτώση σε όλους τους τομείς
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας PISA, η κατανόηση κειμένου κατέγραψε την εντονότερη υποχώρηση, με πτώση 16 μονάδων σε σχέση με τις προηγούμενες μετρήσεις. Στις Φυσικές Επιστήμες η πτώση διαμορφώθηκε στις 7 μονάδες, ενώ στα Μαθηματικά η υποχώρηση έφτασε τις 6 μονάδες. Οι τρεις αυτοί δείκτες αποτελούν τους βασικούς πυλώνες αξιολόγησης της έρευνας PISA και η ταυτόχρονη πτώση και στους τρεις καταδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα στο εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο δεν περιορίζεται σε ένα μόνο γνωστικό αντικείμενο.
Η κατανόηση κειμένου, που παραδοσιακά θεωρείται θεμελιώδης δεξιότητα για την υπόλοιπη μαθησιακή διαδικασία, εμφανίζει τη μεγαλύτερη οπισθοδρόμηση από τους τρεις τομείς που εξέτασε η έρευνα PISA. Η μεγάλη πτώση στην κατανόηση κειμένου συνδέεται άμεσα και με τις επιδόσεις στα άλλα δύο αντικείμενα, καθώς η ανάγνωση και η κατανόηση εκφωνήσεων αποτελούν προϋπόθεση για την επίλυση προβλημάτων στα Μαθηματικά και τις Φυσικές Επιστήμες. Η έρευνα PISA δείχνει επίσης ότι η πτώση δεν αφορά μεμονωμένο φαινόμενο, αλλά συστηματική τάση που καταγράφεται σε βάθος χρόνου και αφορά ταυτόχρονα και τα τρία γνωστικά αντικείμενα που αξιολογούνται.
Η ίδια η δομή της έρευνας PISA βασίζεται στη σύγκριση των επιδόσεων ανάμεσα σε διαδοχικούς κύκλους μέτρησης, κάτι που επιτρέπει να φανεί καθαρά η πορεία της ελληνικής εκπαίδευσης στον χρόνο. Η ταυτόχρονη πτώση και στους τρεις τομείς, κατανόηση κειμένου, Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες, δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη διακύμανση αλλά για ευρύτερη τάση οπισθοδρόμησης των επιδόσεων των Ελλήνων μαθητών σε σχέση με τους συνομηλίκους τους σε άλλες χώρες του ΟΟΣΑ.
Διαφορές ανάμεσα σε φύλα και σχολεία
Ανάμεσα στα ευρήματα της έρευνας ξεχωρίζει η διαπίστωση ότι τα κορίτσια σημείωσαν καλύτερες επιδόσεις σε σχέση με τα αγόρια στις περισσότερες κατηγορίες αξιολόγησης. Η διαφορά αυτή ανάμεσα στα δύο φύλα καταγράφεται σταθερά και αποτελεί μέρος της ευρύτερης εικόνας που σκιαγραφεί η έρευνα PISA για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα. Παράλληλα, η μελέτη εντόπισε μεγάλες διαφοροποιήσεις ανάμεσα στα σχολεία, στοιχείο που υποδηλώνει ανισότητες στην ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης σε διαφορετικές περιοχές και σχολικές μονάδες.
Οι διαφοροποιήσεις αυτές ανάμεσα στα σχολεία θεωρούνται από τα πλέον ανησυχητικά στοιχεία της έρευνας, καθώς δείχνουν πως το επίπεδο εκπαίδευσης δεν είναι ενιαίο σε όλη την Ελλάδα. Ορισμένα σχολεία καταγράφουν επιδόσεις πολύ υψηλότερες από άλλα, γεγονός που δημιουργεί ζητήματα ισότητας ευκαιριών ανάμεσα στους μαθητές, ανάλογα με το σχολείο και την περιοχή στην οποία φοιτούν. Σε διεθνές επίπεδο, η έρευνα PISA κατέγραψε τις χαμηλότερες επιδόσεις από το 2000, γεγονός που τοποθετεί την ελληνική πτώση μέσα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παγκόσμιας υποχώρησης των εκπαιδευτικών επιδόσεων.
Ωστόσο, η θέση της Ελλάδας κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ παραμένει σταθερό χαρακτηριστικό των τελευταίων μετρήσεων, κάτι που ενισχύει τον προβληματισμό γύρω από την αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος. Η σύγκριση με προηγούμενους κύκλους της έρευνας PISA δείχνει ότι η απόσταση της ελληνικής εκπαίδευσης από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ δεν καλύφθηκε, αλλά αντίθετα διευρύνθηκε στους τρεις βασικούς τομείς αξιολόγησης, κατανόηση κειμένου, Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες.
