Η κυβέρνηση της Βολιβίας ανακοίνωσε την κατάργηση των επιδοτήσεων καυσίμων από τον Ιανουάριο του 2027, βάζοντας τέλος σε μια πολιτική σχεδόν 20 ετών. Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο συμφωνίας με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και ανακοινώθηκε την Πέμπτη από την κυβέρνηση του κεντροδεξιού προέδρου Ροδρίγο Πας. Η κατάργηση των επιδοτήσεων καυσίμων συνοδεύεται από αύξηση συγκεκριμένων δαπανών κοινωνικής αρωγής, σύμφωνα με το επίσημο έγγραφο της κυβέρνησης. Το μέτρο έρχεται καθώς η λατινοαμερικανική χώρα διανύει τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων 40 ετών.
Τι προβλέπει η απόφαση για τα καύσιμα
Το επίσημο έγγραφο της κυβέρνησης της Βολιβίας κάνει λόγο για «κατάργηση των επιδοτήσεων των καυσίμων το 2027» και ταυτόχρονη «αύξηση συγκεκριμένων δαπανών κοινωνικής αρωγής». Στη φτωχή χώρα της Λατινικής Αμερικής τα καύσιμα επιδοτούνταν για σχεδόν δύο δεκαετίες, με αποφάσεις που είχαν λάβει οι πρόεδροι της αριστεράς Έβο Μοράλες (2006-2019) και Λουίς Άρσε (2020-2025). Η πολιτική αυτή, ωστόσο, οδήγησε το τελευταίο διάστημα σε οξείες ελλείψεις καυσίμων, κυρίως λόγω λαθρεμπορίου και λαθραίων εξαγωγών, επιβαρύνοντας σοβαρά τα δημοσιονομικά της χώρας και εξαντλώντας σχεδόν τα αποθέματα συναλλάγματος.
Ο Ροδρίγο Πας, που βρίσκεται στην εξουσία από τον Νοέμβριο του 2025, επιδιώκει να τερματίσει τις κρατικιστικές πολιτικές των σοσιαλιστών προκατόχων του. Ήδη τον Δεκέμβριο είχε επιχειρήσει να καταργήσει τις επιδοτήσεις καυσίμων, αναγκάστηκε όμως να αναθεωρήσει τον αρχικό του σχεδιασμό, ιδίως αφότου ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εκτόξευσε τις τιμές των υδρογονανθράκων. Η νέα συμφωνία με τον χρηματοπιστωτικό οργανισμό της Ουάσιγκτον εντάσσεται σε πρόγραμμα δανεισμού ύψους 1,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων για 36 μήνες, το οποίο είχε ανακοινωθεί τον Ιούλιο και εκκρεμεί ακόμη η επικύρωσή του από το Κογκρέσο της χώρας.
Αντιδράσεις και οικονομικό πλαίσιο
Ο υπουργός Οικονομίας της Βολιβίας, Κριστιάν Μοράλες, επιχείρησε να προλάβει τις επικρίσεις τονίζοντας σε συνέντευξη Τύπου ότι η απελευθέρωση των τιμών δεν αποτελεί μέτρο «που επιβλήθηκε» από το ΔΝΤ. «Αυτό το οικονομικό πρόγραμμα είναι το σωστό για να βγούμε από αυτή την οικονομική κατάρρευση που κληρονομήσαμε», δήλωσε ο Μοράλες. Η έλλειψη καυσίμων αποτελεί μέρος της ευρύτερης οικονομικής κρίσης που βιώνει το κράτος των Άνδεων, με ουρές αναμονής εκατοντάδων μέτρων να σχηματίζονται συχνά σε πρατήρια καυσίμων. Πολλοί πολίτες φτάνουν στο σημείο να διανυκτερεύουν μέσα στα αυτοκίνητά τους προκειμένου να ανεφοδιαστούν.
Η κατάσταση είχε ήδη οξυνθεί τον Αύγουστο, όταν εκτελεστικό διάταγμα οδήγησε στον διπλασιασμό της τιμής του ντίζελ για μεγάλους καταναλωτές, όπως οι αγρότες, πυροδοτώντας μαζικές κινητοποιήσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Η συμφωνία με το ΔΝΤ δεν περιορίζεται στα καύσιμα, καθώς προβλέπει και άλλα μέτρα για τη μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού, όπως η μείωση των τρεχουσών δαπανών και η υιοθέτηση πιο ευέλικτων συναλλαγματικών ισοτιμιών.
Τι ακολουθεί
Το πρόγραμμα δανεισμού των 1,9 δισ. δολαρίων παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς αναμένεται η επικύρωσή του από το Κογκρέσο της Βολιβίας. Η κυβέρνηση Πας θα κληθεί να διαχειριστεί την εφαρμογή της κατάργησης των επιδοτήσεων καυσίμων μέχρι τον Ιανουάριο του 2027, σε μια περίοδο όπου η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε πρατήρια και πίεση στα δημοσιονομικά της μεγέθη.
