Οι βουλευτές του βρετανικού Κοινοβουλίου απέρριψαν την Παρασκευή το νομοσχέδιο για την ευθανασία που αφορούσε την Αγγλία και την Ουαλία. Η ψηφοφορία έκρινε το αποτέλεσμα με οριακή διαφορά, καθώς 286 βουλευτές ψήφισαν κατά και 270 υπέρ, μετά από μια τεταμένη συνεδρίαση που κράτησε περίπου τέσσερις ώρες. Το νομοσχέδιο προέβλεπε τη δυνατότητα υποβοηθούμενης αυτοκτονίας για ασθενείς με προσδόκιμο ζωής μικρότερο των έξι μηνών. Η απόρριψη διαφοροποιεί το Ηνωμένο Βασίλειο από χώρες όπως το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Ελβετία και η Γαλλία, όπου έχουν ήδη θεσπιστεί ανάλογες νομοθεσίες.
Οι όροι του νομοσχεδίου για την ευθανασία
Σύμφωνα με το κείμενο που τέθηκε σε ψηφοφορία, το αίτημα ενός ασθενή για υποβοηθούμενο θάνατο θα έπρεπε να εγκριθεί από δύο γιατρούς και ένα σώμα εμπειρογνωμόνων, προτού προχωρήσει η διαδικασία. Παράλληλα, ο ίδιος ο ασθενής θα έπρεπε να είναι σε θέση να χορηγήσει μόνος του τη θανατηφόρα ουσία, χωρίς παρέμβαση τρίτου προσώπου. Η προϋπόθεση αυτή αφορούσε αποκλειστικά άτομα με προσδόκιμο ζωής κάτω από έξι μήνες, δηλαδή ασθενείς στο τελικό στάδιο ανίατης νόσου. Με την απόρριψη του νομοσχεδίου, η Αγγλία και η Ουαλία δεν ακολούθησαν τον δρόμο που έχουν χαράξει άλλες ευρωπαϊκές και διεθνείς έννομες τάξεις τα τελευταία χρόνια.
Το ζήτημα έχει μακρά ιστορία στο βρετανικό Κοινοβούλιο. Μια προηγούμενη εκδοχή του νομοσχεδίου είχε εγκριθεί οριακά τον Ιούνιο του 2025, ωστόσο η διαδικασία οδηγήθηκε σε αδιέξοδο στη Βουλή των Λόρδων, τη μη εκλεγμένη άνω βουλή της χώρας. Το νομοσχέδιο επανακατατέθηκε στα μέσα Ιουνίου με πρωτοβουλία βουλευτή του Εργατικού Κόμματος. Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα τον Ιούλιο, επέλεξε να μη συμμετάσχει στην ψηφοφορία, δηλώνοντας ότι ήθελε να μην «επηρεάσει τη συζήτηση». Η κυβέρνηση των Εργατικών κράτησε ουδέτερη στάση απέναντι στο νομοσχέδιο, αφήνοντας τους βουλευτές να αποφασίσουν με βάση την προσωπική τους συνείδηση.
Αντιδράσεις υπέρ και κατά της απόφασης
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης ξεχώρισε η τοποθέτηση της βουλευτού των Εργατικών Τζάνετ Ντέιμπι, η οποία αποκάλυψε ότι άλλαξε στάση μετά τις προηγούμενες ψηφοφορίες. Όπως ανέφερε, έβλεπε «εφιάλτες για τον θάνατο» αφού είχε ψηφίσει υπέρ του νομοσχεδίου στο παρελθόν. «Χρειάστηκε να δώσω μάχη εναντίον του ίδιου μου του εαυτού, γνωρίζοντας πως δεν ένιωθα άνετα με την απόφαση που είχα λάβει, πως η συνείδησή μου δεν ήταν ήρεμη», τόνισε η ίδια. Η ομολογία της αποτύπωσε τον έντονο προσωπικό διχασμό που προκάλεσε το θέμα ακόμη και ανάμεσα σε βουλευτές του ίδιου κόμματος.
Από την άλλη πλευρά, η Λορίν Έντουαρντς, βουλευτής των Εργατικών και εισηγήτρια του νομοσχεδίου, εξέφρασε την έντονη απογοήτευσή της για το αποτέλεσμα. Κατηγόρησε το Κοινοβούλιο ότι «άφησε την ευκαιρία να χαθεί» και υποστήριξε πως η ισχύουσα νομοθεσία είναι «υπερβολικά σκληρή και υπερβολικά άδικη για να παραμείνει ως έχει». Ανάλογη ήταν και η αντίδραση της οργάνωσης Dignity in Dying, η οποία τάσσεται υπέρ της νομιμοποίησης της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας. Η οργάνωση χαρακτήρισε την απόρριψη «καταστροφικό πλήγμα για τους ανθρώπους που βρίσκονται στο τέλος της ζωής τους», τονίζοντας παράλληλα ότι το ζήτημα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί από τη δημόσια συζήτηση.
Τι ακολουθεί για το ζήτημα της ευθανασίας
Η απόρριψη του νομοσχεδίου δεν φαίνεται να κλείνει οριστικά τη συζήτηση στη Βρετανία, καθώς η Dignity in Dying εκτίμησε ότι η αλλαγή της νομοθεσίας παραμένει πλέον ζήτημα «πότε» και όχι «αν». Η εξέλιξη έρχεται μόλις δύο μήνες μετά την έγκριση αντίστοιχης μεταρρύθμισης από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση τον Ιούλιο, στο πλαίσιο της προεδρίας του Εμανουέλ Μακρόν, έπειτα από χρόνια δημόσιου διαλόγου στη γειτονική χώρα. Το γεγονός ότι η Γαλλία προχώρησε σε νομοθετική αλλαγή ενώ η Βρετανία την απέρριψε αναδεικνύει τις διαφορετικές προσεγγίσεις που ακολουθούν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες απέναντι στο ευαίσθητο ζήτημα του τέλους της ζωής. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το θέμα αναμένεται να επανέλθει στο προσκήνιο, καθώς οι υποστηρικτές της αλλαγής έχουν ήδη δηλώσει ότι θα συνεχίσουν την προσπάθειά τους.
