Ο γενικός διευθυντής της βρετανικής υπηρεσίας πληροφοριών MI5, Κεν ΜακΚάλουμ, προειδοποίησε ότι το επόμενο μεγάλο στρατηγικό σοκ, αντίστοιχο των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, ενδέχεται ήδη να βρίσκεται σε εξέλιξη κάπου εκεί που οι υπηρεσίες ασφαλείας δεν κοιτάζουν αυτή τη στιγμή. Η δήλωση περιλαμβάνεται σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε στην εφημερίδα Independent, με αφορμή τη συμπλήρωση 25 ετών από τις επιθέσεις της Αλ Κάιντα στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου και στο Πεντάγωνο. Ο επικεφαλής της MI5 τόνισε ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών δεν πρέπει να παραμένουν προσκολλημένες στην ανάλυση των απειλών του παρελθόντος, αλλά να είναι έτοιμες να προσαρμοστούν σε ένα νέο στρατηγικό σοκ.
Διαβάστε επίσης: Η 11η Σεπτεμβρίου 25 χρόνια μετά: Οι μνήμες που δεν σβήνουν
Η προειδοποίηση για το «επόμενο στρατηγικό σοκ»
Στο άρθρο του, ο ΜακΚάλουμ ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «το επόμενο στρατηγικό σοκ, εξ ορισμού, δεν θα μοιάζει με το τελευταίο», σημειώνοντας πως αυτό αποτελεί ίσως το σημαντικότερο δίδαγμα από τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι υπηρεσίες ασφαλείας οφείλουν πάντα να αντλούν διδάγματα από την τελευταία επίθεση, χωρίς όμως να παγιδεύονται στην προετοιμασία για τον «εχθρό του χθες» με τις μεθόδους και τους στόχους του χθες. Ο ΜακΚάλουμ υπογράμμισε ότι η άβολη αλήθεια είναι πως το επόμενο στρατηγικό σοκ μπορεί ήδη να παίρνει μορφή κάπου αλλού, έξω από το πεδίο προσοχής των αναλυτών.
Ο επικεφαλής της βρετανικής υπηρεσίας κατασκοπείας επεσήμανε ότι η Αλ Κάιντα, παρότι αποδυναμωμένη σε σχέση με το 2001, εξακολουθεί να αποτελεί απειλή, όπως και η επιδίωξη της οργάνωσης αλλά και άλλων εξτρεμιστικών ομάδων να πραγματοποιήσουν επιθέσεις με μεγάλο αριθμό θυμάτων. Ως παράδειγμα ανέφερε μια πρόσφατη αποτυχημένη ισλαμιστική συνωμοσία στο Μάντσεστερ, στη βόρεια Αγγλία, που στόχευε στη δολοφονία εκατοντάδων ανθρώπων σε επιθέσεις με όπλα εναντίον της εβραϊκής κοινότητας της πόλης.
Η κρατική επιθετικότητα και ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα
Πέρα από την τρομοκρατία, ο ΜακΚάλουμ επισήμανε ότι η MI5 βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με αυξανόμενη επιθετικότητα που υποστηρίζεται από κράτη, η οποία εκδηλώνεται με ποικίλους τρόπους. Σε αυτές τις απειλές περιλαμβάνονται δολιοφθορές που εκτελούν εγκληματίες ενεργώντας ως πληρεξούσιοι κρατικών δρώντων, καθώς και κυβερνοεπιθέσεις που μπορούν να στοχεύσουν κρίσιμες υποδομές, όπως σταθμούς ενέργειας. Ο ίδιος τόνισε ότι, σε αντίθεση με το 2001, μεγάλο μέρος των κρίσιμων συστημάτων και υπηρεσιών βρίσκεται σήμερα στα χέρια του ιδιωτικού τομέα, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη στενή συνεργασία κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και ακαδημαϊκής κοινότητας για τον εντοπισμό και την κάλυψη ευπαθειών πριν αυτές αξιοποιηθούν.
«Δεν μπορούμε να περιμένουμε το επόμενο σοκ για να ανακαλύψουμε ποιος έχει την ευαλωτότητα για να δράσουμε, ή ποιος υποτίθεται ότι θα σηκώσει το τηλέφωνο», ανέφερε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της MI5, εξηγώντας ότι η προετοιμασία πρέπει να προηγείται της κρίσης και όχι να ακολουθεί.
Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, όταν αεροσκάφη που είχαν απαχθεί από μέλη της Αλ Κάιντα έπληξαν τους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου και το Πεντάγωνο, στοίχισαν τη ζωή σε 2.977 ανθρώπους. Η επίσημη Έκθεση της Επιτροπής για την 11η Σεπτεμβρίου που ακολούθησε απέδωσε ευθύνες στην αμερικανική κυβέρνηση για «αποτυχίες φαντασίας, πολιτικής, δυνατοτήτων και διαχείρισης», καταλήγοντας ότι η CIA και το FBI δεν κατάφεραν να αξιολογήσουν σωστά τις πληροφορίες που είχαν στη διάθεσή τους ούτε να τις μοιραστούν έγκαιρα μεταξύ τους. Στα 25 χρόνια που ακολούθησαν, η ανταλλαγή πληροφοριών ανάμεσα στις δυτικές υπηρεσίες βελτιώθηκε σημαντικά, με παλιότερες αντιπαλότητες, όπως αυτή ανάμεσα στη MI5 και την αντιτρομοκρατική αστυνομία της Βρετανίας, να έχουν πλέον περιοριστεί μέσω κοινών δομών συντονισμού.
Κλείνοντας το άρθρο του, ο ΜακΚάλουμ τόνισε ότι η μνήμη των θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου δεν αρκεί από μόνη της. «Τους οφείλουμε προετοιμασία, σθένος και το θάρρος να προσαρμοστούμε προτού φθάσει το νέο σοκ», έγραψε, καλώντας τις υπηρεσίες πληροφοριών να παραμείνουν σε εγρήγορση απέναντι σε απειλές που ενδέχεται να μην έχουν ακόμη εντοπιστεί.
