Η βραχυχρόνια μίσθωση τύπου Airbnb μπαίνει σε νέο, αυστηρότερο πλαίσιο σε ολόκληρη την Ευρώπη, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρουσιάζει πρόταση για περιορισμούς που θα επηρεάσουν και την Ελλάδα. Από τη Μαδρίτη έως την Αθήνα, οι ευρωπαϊκές πόλεις αναζητούν λύσεις στην πίεση που δέχεται η αγορά κατοικίας από τα τουριστικά καταλύματα. Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία δίνει στις τοπικές Αρχές το δικαίωμα να παρεμβαίνουν άμεσα σε περιοχές όπου η εξάπλωση του Airbnb έχει εκτοξεύσει τις τιμές ενοικίασης. Οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές ακινήτων στην Ελλάδα παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι αλλαγές αναμένεται να έχουν άμεσο αντίκτυπο στον κλάδο.
Το σχέδιο της Κομισιόν για τη βραχυχρόνια μίσθωση
Η Κομισιόν κατέθεσε πρόταση νομοθετικού πλαισίου που κατοχυρώνει τη δυνατότητα των τοπικών Αρχών να επιβάλλουν περιορισμούς σε περιοχές όπου η εξάπλωση των τουριστικών καταλυμάτων μειώνει την προσφορά σπιτιών για μακροχρόνια μίσθωση και ανεβάζει τις τιμές. Στόχος της πρότασης είναι η θέσπιση κοινών ευρωπαϊκών κανόνων, ώστε οι πόλεις να μπορούν να λαμβάνουν μέτρα χωρίς να εμπλέκονται συνεχώς σε δικαστικές διαμάχες. Οι νέοι κανόνες δεν θα επιτρέπουν αυθαίρετες απαγορεύσεις: οι αρμόδιες Αρχές θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι η βραχυχρόνια μίσθωση έχει επηρεάσει αρνητικά την τοπική αγορά κατοικίας για τουλάχιστον τρία χρόνια. Τα μέτρα που θα λαμβάνονται θα έχουν μέγιστη διάρκεια πέντε ετών και θα πρέπει να στοχεύουν αποκλειστικά σε δραστηριότητες που μειώνουν τον αριθμό των διαθέσιμων κατοικιών για τους μόνιμους κατοίκους.
Παράλληλα, οι δήμοι και οι περιφέρειες σε όλη την Ευρώπη θα είναι υποχρεωμένοι να εφαρμόζουν τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις για την καταγραφή των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Αυτό σημαίνει εγγραφή των ακινήτων σε επίσημα μητρώα, ανταλλαγή δεδομένων με τις ψηφιακές πλατφόρμες και δυνατότητα απενεργοποίησης παράνομων ή μη καταχωρισμένων αγγελιών. Η πρόταση της Κομισιόν ανοίγει επίσης τον δρόμο για περιορισμούς στην αγορά δεύτερης κατοικίας, σε περιοχές όπου η στεγαστική πίεση είναι ιδιαίτερα υψηλή. Σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζονται ήδη κανόνες σύμφωνα με τους οποίους ένα ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία από τον ιδιοκτήτη ή να ενοικιάζεται σε μόνιμο κάτοικο, χωρίς να παραμένει κενό.
Αντιδράσεις από τον κλάδο και τι ισχύει στην Ελλάδα
Η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις από τους φορείς του κλάδου. Ο STAMA Greece, ο επίσημος φορέας εκπροσώπησης των εταιρειών διαχείρισης βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Ελλάδα, σχολίασε την πρόταση της Κομισιόν για τον λεγόμενο Affordable Housing Act, τονίζοντας ότι οι αυστηρότεροι περιορισμοί δεν έχουν οδηγήσει ούτε σε ουσιαστική αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών ούτε σε αποκλιμάκωση των ενοικίων στις ευρωπαϊκές πόλεις όπου εφαρμόζονται εδώ και χρόνια. Η θέση αυτή αμφισβητεί ευθέως την αποτελεσματικότητα των μέτρων που προωθεί η Κομισιόν, θέτοντας το ερώτημα αν οι περιορισμοί τελικά ωφελούν τους ενοικιαστές.
Από την πλευρά του, ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων στην Ελλάδα αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος της ακριβής στέγης, χωρίς όμως να συμφωνεί άνευ όρων με τη λογική των περιορισμών. Ο Σύνδεσμος προειδοποιεί ότι τυχόν νέοι κανόνες, αν δεν βασίζονται σε επαρκή στοιχεία και αξιολόγηση των οικονομικών συνεπειών, μπορεί να πλήξουν ιδιοκτήτες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τοπικές κοινωνίες, χωρίς τελικά να αυξηθεί ο αριθμός των σπιτιών που διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση. Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, έχει ήδη προχωρήσει σε ενεργοποίηση αυστηρότερων κανόνων για τα ακίνητα τύπου Airbnb, κίνηση που δείχνει ότι το ζήτημα απασχολεί έντονα και την εγχώρια αγορά ακινήτων, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
