Η Ρωσία κατηγόρησε την Ουκρανία για πλήγμα στη Ζαπορίζια, έπειτα από επίθεση σε βυτιοφόρα με ντίζελ κοντά στον πυρηνικό σταθμό της περιοχής. Η επίθεση, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, σημειώθηκε την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 και είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο δύο ρώσων στρατιωτών. Ο επικεφαλής της ρωσικής κρατικής υπηρεσίας ατομικής ενέργειας, Αλεξέι Λιχατσόφ, μίλησε για εσκεμμένο κίνδυνο για την ασφάλεια της εγκατάστασης. Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια παραμένει υπό ρωσικό έλεγχο από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στην Ουκρανία.
Διαβάστε επίσης: Ο Λαβρόφ: Έτοιμοι για διαπραγματεύσεις, όχι κατάπαυση πυρός
Τι έγινε στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια
Σύμφωνα με τη δήλωση του Αλεξέι Λιχατσόφ, ουκρανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν την Παρασκευή «σειρά συντονισμένων πληγμάτων» εναντίον βυτιοφόρων που μετέφεραν ντίζελ για τον εφοδιασμό του σταθμού. «Τα πλήγματα έγιναν πολύ κοντά στην περίμετρο της εγκατάστασης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο ίδιος, περιγράφοντας το σημείο όπου εκτυλίχθηκε η επίθεση. Δύο ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν, ενώ αρκετοί ακόμη τραυματίστηκαν, ορισμένοι σοβαρά, όπως τόνισε ο επικεφαλής της ρωσικής υπηρεσίας. «Όλοι συμμετείχαν στην υποστήριξη αυτής της καθαρά μη στρατιωτικής αποστολής», πρόσθεσε ο Λιχατσόφ, επιχειρώντας να τονίσει τον μη στρατιωτικό χαρακτήρα της εργασίας που επιτελούσαν οι στρατιώτες γύρω από τον σταθμό.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια είναι ο μεγαλύτερος της Ευρώπης, με έξι αντιδραστήρες, και βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ρωσικών δυνάμεων από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στην Ουκρανία, ο οποίος ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2022. Έκτοτε, η εγκατάσταση αποτελεί σταθερό σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο πλευρές, καθώς η κάθε πλευρά κατηγορεί συστηματικά την άλλη για ενέργειες που θέτουν σε κίνδυνο την πυρηνική ασφάλεια. Τα καύσιμα ντίζελ έχουν κρίσιμη σημασία για τη λειτουργία του σταθμού, καθώς οι γεννήτριες ντίζελ παρέχουν την απαραίτητη ενέργεια για την ψύξη του πυρηνικού καυσίμου στους αντιδραστήρες, όταν οι δύο εξωτερικές γραμμές ηλεκτροδότησης δεν λειτουργούν. Η λειτουργία και των δύο αυτών γραμμών είχε διακοπεί για σχεδόν τρεις εβδομάδες τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο, γεγονός που είχε ήδη αυξήσει τις ανησυχίες για την ασφάλεια της εγκατάστασης πριν καν σημειωθεί το νέο πλήγμα.
Αμοιβαίες κατηγορίες και ο ρόλος του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας
Η νέα αυτή καταγγελία εντάσσεται σε ένα μοτίβο αμοιβαίων κατηγοριών που επαναλαμβάνεται σταθερά από την πρώτη στιγμή της ρωσικής κατοχής του σταθμού. Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία κατηγορούν τακτικά η μία την άλλη για ενέργειες που αυξάνουν τον κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος στη μεγαλύτερη πυρηνική εγκατάσταση της Ευρώπης. Ο Λιχατσόφ, μέσω της δήλωσής του, απέδωσε στην Ουκρανία την ευθύνη για τον θάνατο και τον τραυματισμό του ρωσικού προσωπικού που υποστηρίζει τη λειτουργία της εγκατάστασης, χαρακτηρίζοντας την επίθεση εσκεμμένη ενέργεια που έθεσε σε κίνδυνο την ασφάλεια του σταθμού.
Παράλληλα, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ διατηρεί μόνιμη ομάδα παρατηρητών στον σταθμό της Ζαπορίζια, με στόχο την παρακολούθηση της κατάστασης ασφαλείας σε πραγματικό χρόνο. Η παρουσία των διεθνών επιθεωρητών θεωρείται σημαντική, ιδίως μετά τις επαναλαμβανόμενες διακοπές των εξωτερικών γραμμών ηλεκτροδότησης που σημειώθηκαν τους τελευταίους μήνες. Η διακοπή και των δύο γραμμών για σχεδόν τρεις εβδομάδες ανάμεσα στον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο είχε αναδείξει την ευαισθησία του συστήματος ψύξης του σταθμού, καθιστώντας κάθε νέο πλήγμα κοντά στην εγκατάσταση ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για τη διεθνή κοινότητα. Το νέο πλήγμα στη Ζαπορίζια, με τους δύο νεκρούς ρώσους στρατιώτες, έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά σειρά περιστατικών που διατηρούν σε διαρκή επιφυλακή τόσο τη Μόσχα όσο και τους διεθνείς παρατηρητές του ΔΟΑΕ.
