Πριν ακόμη ανάψουν τα καλοριφέρ, η ακρίβεια δείχνει ξανά τα δόντια της στην Ελλάδα, με την τιμή πετρελαίου θέρμανσης να απειλεί να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ το λίτρο. Το πετρέλαιο διεθνώς πλησιάζει τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινείται στην περιοχή των 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία διατηρούν την αγορά ενέργειας σε ένταση, με την κυβέρνηση να βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή ενόψει της 15ης Οκτωβρίου, ημερομηνίας έναρξης διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Οι τιμές ενέργειας εκτοξεύονται πριν τον χειμώνα
Με βάση τις σημερινές διεθνείς τιμές, η μέση πανελλαδική τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης υπολογίζεται πάνω από 1,90 ευρώ το λίτρο, χωρίς να αποκλείεται να πλησιάσει ακόμη περισσότερο τα 2 ευρώ αν συνεχιστεί το ράλι του αργού. Για μία παραγγελία 1.000 λίτρων, ο λογαριασμός θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 1.900 ευρώ, από περίπου 1.100 ευρώ στην έναρξη της περυσινής περιόδου. Παράγοντες της ενεργειακής αγοράς δεν αποκλείουν το TTF να κινηθεί προς τα 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εάν αυξηθεί η ζήτηση για θέρμανση χωρίς αποκλιμάκωση στα πολεμικά μέτωπα. Η άνοδος του φυσικού αερίου μεταφέρεται ήδη στη χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος, η οποία έφτασε τα 183,60 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με τη μέση τιμή των πρώτων ημερών του Σεπτεμβρίου να κινείται πάνω από 17% υψηλότερα σε σχέση με τον Αύγουστο.
Οι πιέσεις αυτές δεν αποτελούν πλέον απλή πρόβλεψη, καθώς ο πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 3,8% τον Αύγουστο, από 3,4% τον Ιούλιο. Η στέγαση ακρίβυνε κατά 9,7% μέσα σε έναν χρόνο και οι μεταφορές κατά 7,7%, ενώ το φυσικό αέριο κατέγραψε αύξηση 40,2% και το πετρέλαιο θέρμανσης 53,2%. Το ντίζελ κίνησης ακρίβυνε κατά 30,6% και η βενζίνη κατά 15,3%, ενώ μέσα σε έναν μόνο μήνα, από τον Ιούλιο στον Αύγουστο, το φυσικό αέριο ανατιμήθηκε κατά 13,5% και το ηλεκτρικό ρεύμα κατά 1,5%. Η ακρίβεια στην ενέργεια ανεβάζει παράλληλα το κόστος των μεταφορών, της ψύξης, της παραγωγής και της λειτουργίας των καταστημάτων, γεγονός που μπορεί να μεταφερθεί με καθυστέρηση και στα τρόφιμα.
Κυβερνητικές παρεμβάσεις και προειδοποιήσεις της αγοράς
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι η κυβέρνηση παρακολουθεί καθημερινά τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να εξετάσει πρόσθετα μέτρα, εφόσον οι διεθνείς τιμές δεν αποκλιμακωθούν μέχρι την έναρξη της χειμερινής περιόδου. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να εξαρτηθούν από την πορεία του Brent, την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων στη Μεσόγειο, παράγοντες που μαζί με τη φορολογία διαμορφώνουν την τελική τιμή για τον καταναλωτή. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης εμφανίζεται ήδη αυξημένη κατά 60% έως 65% σε σύγκριση με την προηγούμενη χειμερινή περίοδο.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων Αττικής Νίκος Παπαγεωργίου εκτίμησε ότι το πετρέλαιο θέρμανσης ενδέχεται να είναι τουλάχιστον 70% ακριβότερο φέτος τον χειμώνα. Όπως επισήμανε, εφόσον το Brent παραμείνει κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, η τιμή εκκίνησης θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 1,90 ευρώ ανά λίτρο, εκτός αν υπάρξει δυναμική παρέμβαση από την κυβέρνηση. Ο ίδιος εξέφρασε ωστόσο αμφιβολίες για το περιθώριο περαιτέρω μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Μια τόσο υψηλή τιμή εκκίνησης θα επιβάρυνε ιδιαίτερα τα νοικοκυριά στη Βόρεια Ελλάδα και στις ορεινές περιοχές, όπου η περίοδος θέρμανσης ξεκινά νωρίτερα και διαρκεί περισσότερους μήνες, οδηγώντας πολλούς κατοίκους στη χρήση τζακιών ήδη από τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας συγκράτησης του κόστους διαβίωσης, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος παρουσίασε την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, η οποία περιλαμβάνει 1.740 κωδικούς προϊόντων με μέση μείωση 9,5% και διάρκεια έως το τέλος Δεκεμβρίου. Πρόκειται για ένα περιορισμένο ανάχωμα στο καλάθι του νοικοκυριού, το οποίο ωστόσο δεν καλύπτει τις δαπάνες ενέργειας που πιέζουν περισσότερο τον προϋπολογισμό των οικογενειών.
Τι εξετάζεται για το επίδομα θέρμανσης
Το ενδεχόμενο πρόσθετης κρατικής παρέμβασης παραμένει ανοιχτό, χωρίς ωστόσο να έχει ληφθεί μέχρι στιγμής οριστική απόφαση για νέα επιδότηση στην αντλία ή για αλλαγές στο επίδομα θέρμανσης. Τα δύο βασικά σενάρια που εξετάζονται, εφόσον επιβεβαιωθούν οι δυσμενείς προβλέψεις, είναι η άμεση επιδότηση της τιμής του πετρελαίου στην αντλία ή η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης με μεγαλύτερα ποσά και ενδεχομένως διευρυμένα κριτήρια. Καθώς δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί οι τελικοί όροι για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027, σημείο αναφοράς παραμένει το πλαίσιο που εφαρμόστηκε πέρυσι, όταν η πλατφόρμα myΘέρμανση άνοιξε για την υποβολή αιτήσεων μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE. Μέχρι να υπάρξει επίσημη ανακοίνωση για τη φετινή χρονιά, νοικοκυριά και επιχειρήσεις παρακολουθούν στενά την πορεία των διεθνών τιμών, καθώς από αυτήν θα κριθεί τελικά το ύψος του λογαριασμού θέρμανσης για τον φετινό χειμώνα.
