Οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας συναντήθηκαν στο Κάρντιφ και υπέγραψαν κοινή διακήρυξη με την οποία διεκδικούν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση των εθνών τους. Η πρωτοφανής συνάντηση έγινε λίγες ημέρες μετά τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υπέρ της ένωσης της Ιρλανδίας. Οι τρεις πλευρές ζητούν από το Λονδίνο συνταγματικές μεταρρυθμίσεις, δηλώνοντας ότι το μέλλον τους βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια κίνηση που αναδεικνύει εκ νέου το ζήτημα της συνοχής του Ηνωμένου Βασιλείου.
Η κοινή διακήρυξη στο Κάρντιφ
Στο Κάρντιφ συναντήθηκαν ο πρωθυπουργός της Ουαλίας και επικεφαλής του Plaid Cymru, Ριν απ Γιόρουερθ, ο πρωθυπουργός της Σκωτίας και ηγέτης του SNP, Τζον Σουίνι, καθώς και η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας και αντιπρόεδρος του Sinn Féin, Μισέλ Ο’Νιλ. Παρούσα ήταν επίσης η πρόεδρος του Sinn Féin, Μαίρη Λου ΜακΝτόναλντ. Οι τέσσερις πολιτικοί υπέγραψαν συμφωνία στην οποία αναφέρεται ότι «τα έθνη μας έχουν το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση» και καλούν τη βρετανική κυβέρνηση να «προετοιμάσει και να διευκολύνει συνταγματικές μεταρρυθμίσεις». Οι ηγέτες δήλωσαν ακόμη πεπεισμένοι ότι το μέλλον των εθνών τους «βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ», συνδέοντας τη θέση τους με τις οικονομικές συνέπειες του Brexit.
Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς είναι η πρώτη φορά, από την εγκαθίδρυση των θεσμών αποκέντρωσης το 1999, που και οι τρεις αυτοδιοικούμενες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου διοικούνται από κόμματα με σαφή εθνικιστικό προσανατολισμό. Η συνάντηση διεξήχθη μετά την αιφνιδιαστική παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι η ένωση της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας με τη Βόρεια Ιρλανδία θα ήταν «κάτι το φανταστικό» και τελικά «αναπόφευκτη». Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν αίσθηση τόσο στο Λονδίνο όσο και στις τρεις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις.
Οι θέσεις Σκωτίας και Βόρειας Ιρλανδίας
Για το SNP, βασικό ζητούμενο παραμένει η διεξαγωγή δεύτερου δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία της Σκωτίας, μετά την απόρριψή της με ποσοστό 55% το 2014. Ο Τζον Σουίνι υποστήριξε ότι το ζήτημα δεν έχει κλείσει και εκτίμησε ότι ένα νέο δημοψήφισμα θα πρέπει να διεξαχθεί εντός των επόμενων πέντε ετών. Ο ίδιος στράφηκε αιχμηρά κατά του Βρετανού πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ, λέγοντας πως πιστεύει ότι «θα είναι ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου», καθώς εκτιμά ότι ο σκωτσέζικος λαός θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας αν του δινόταν η ευκαιρία. Η Ντάουνινγκ Στριτ απάντησε ότι ο Μπέρναμ «πιστεύει σθεναρά στην Ένωση» και δεν προτίθεται να επιτρέψει νέα ψηφοφορία.
Στη Βόρεια Ιρλανδία, το Sinn Féin επιδιώκει εδώ και δεκαετίες δημοψήφισμα για την ένωση με τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας και θέτει ως στόχο τη διεξαγωγή του έως το 2030. Η Μισέλ Ο’Νιλ σχολίασε ότι οι δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου δείχνουν πως «η συζήτηση για την ένωση είναι ζωντανή» και ότι το ενδιαφέρον υπάρχει πλέον «σε διεθνή κλίμακα», όχι μόνο τοπικά. Παρά τον κοινό στόχο της αυτοδιάθεσης, οι τρεις ηγέτες τόνισαν στη συνέντευξη Τύπου ότι κάθε έθνος θα προχωρήσει με τον δικό του ρυθμό, χωρίς κοινό χρονοδιάγραμμα μεταξύ Σκωτίας, Ουαλίας και Βόρειας Ιρλανδίας.
Τι ακολουθεί
Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη αποκλείσει το ενδεχόμενο νέου δημοψηφίσματος για τη Σκωτία, ενώ το Sinn Féin συνεχίζει να πιέζει για ψηφοφορία στη Βόρεια Ιρλανδία έως το 2030. Το SNP, από την πλευρά του, τοποθετεί τον δικό του στόχο εντός της επόμενης πενταετίας. Η κοινή διακήρυξη στο Κάρντιφ δεν συνοδεύεται από δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, ωστόσο σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη συντονισμένη πολιτική κίνηση των τριών αποκεντρωμένων κυβερνήσεων απέναντι στο Λονδίνο τα τελευταία χρόνια.
