Σαν σήμερα, στις 14 Σεπτεμβρίου 1999, εκτυλίχθηκε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής αεροπορικής ιστορίας, η τραγωδία του Falcon που μετέφερε ελληνική κυβερνητική αποστολή από την Αθήνα στο Βουκουρέστι. Το πρωθυπουργικό αεροσκάφος τύπου Falcon 900B προσγειώθηκε κανονικά στο αεροδρόμιο Οτοπένι, εξωτερικά σχεδόν άθικτο, όμως στο εσωτερικό της καμπίνας είχαν ήδη χαθεί οι ζωές έξι ανθρώπων. Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης, ο οποίος ταξίδευε στη Ρουμανία για τη Διαβαλκανική Διάσκεψη υπουργών Εξωτερικών. Ο τελικός απολογισμός της τραγωδίας έφτασε τους επτά νεκρούς.
Δέκα βίαιες ταλαντώσεις μέσα σε 24 δευτερόλεπτα
Η πτήση με κωδικό ΟΑ 3838 είχε απογειωθεί από το αεροδρόμιο του Ελληνικού και πλησίαζε στο Βουκουρέστι όταν, κατά την κάθοδο, το αεροσκάφος άρχισε να παρουσιάζει εξαιρετικά βίαιες κατακόρυφες ταλαντώσεις. Σύμφωνα με το επίσημο πόρισμα της έρευνας, μέσα σε περίπου 24 δευτερόλεπτα το Falcon πραγματοποίησε δέκα απότομες ταλαντώσεις, με επιταχύνσεις που έφθασαν έως τα +4,7 g και τα -3,26 g. Οι επιβάτες που δεν ήταν δεμένοι εκτινάχθηκαν βίαια από τις θέσεις τους και χτύπησαν με τεράστια δύναμη στην οροφή και στο εσωτερικό της καμπίνας, η οποία υπέστη ολοσχερή καταστροφή: καθίσματα και τραπέζια έσπασαν, αντικείμενα ξεκόλλησαν και σκορπίστηκαν, ενώ ακόμη και μεταλλικός εξοπλισμός εκτοξεύτηκε μέσα στον χώρο.
Παρά το χάος που είχε προκληθεί, το πλήρωμα κατόρθωσε να ανακτήσει τον έλεγχο του αεροσκάφους. Δήλωσε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ζήτησε άμεση προσέγγιση και ιατρική βοήθεια, και τελικά το Falcon προσγειώθηκε χωρίς άλλο περιστατικό στο αεροδρόμιο Οτοπένι. Η εικόνα του αεροσκάφους στο έδαφος δεν πρόδιδε καθόλου το μέγεθος όσων είχαν προηγηθεί λίγα λεπτά νωρίτερα στον αέρα. Μέσα στην καμπίνα ανασύρθηκαν νεκροί έξι άνθρωποι: ο ίδιος ο Γιάννος Κρανιδιώτης, ο 23χρονος γιος του Νικόλας, ο δημοσιογράφος της ΕΡΤ Δημήτρης Πανταζόπουλος, η δημοσιογράφος Νίνα Ασημακοπούλου, ο αστυνομικός της προσωπικής ασφάλειας του υπουργού Νίκος Ασημακόπουλος και ο μηχανικός Μιχάλης Παπαδόπουλος.
Ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος ανασύρθηκε βαρύτατα τραυματισμένος από το αεροσκάφος. Μεταφέρθηκε πίσω στην Ελλάδα για νοσηλεία, όμως υπέκυψε λίγες ημέρες αργότερα στα τραύματά του, ανεβάζοντας τον τελικό απολογισμό της τραγωδίας στους επτά νεκρούς. Η τραγωδία του Falcon συγκλόνισε την ελληνική κοινή γνώμη, καθώς επρόκειτο για μια αποστολή που θεωρούνταν συνήθης διπλωματική μετακίνηση προς μια διεθνή διάσκεψη.
Το πόρισμα της τραγωδίας του Falcon
Η έρευνα που ακολούθησε δεν απέδωσε το δυστύχημα σε απλές αναταράξεις, όπως αρχικά είχε υποτεθεί. Το επίσημο πόρισμα κατέγραψε συνδυασμό παραγόντων: δυσλειτουργία του συστήματος «pitch feel» του αεροσκάφους, χειρισμούς του πληρώματος που οδήγησαν στις βίαιες ταλαντώσεις, καθώς και το γεγονός ότι οι ζώνες ασφαλείας των επιβατών δεν ήταν δεμένες κατά τη διάρκεια της καθόδου. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων μετέτρεψε μια συνηθισμένη πτήση κάθοδο σε μία από τις πιο παράξενες και τραγικές αεροπορικές ιστορίες που έχει καταγράψει η ελληνική διπλωματία.
Το πιο παράδοξο στοιχείο της υπόθεσης παραμένει το γεγονός ότι το Falcon δεν συνετρίβη ποτέ. Εξωτερικά, το αεροσκάφος παρέμεινε σχεδόν άθικτο και προσγειώθηκε κανονικά στον διάδρομο του Βουκουρεστίου. Για έξι όμως από τους επιβαίνοντες, μεταξύ των οποίων ο επικεφαλής της αποστολής και ο νεαρός γιος του, η μοιραία πτήση είχε ήδη τελειώσει πριν καν το αεροσκάφος αγγίξει το έδαφος. Η τραγωδία του Falcon παραμένει, 27 χρόνια μετά, μία από τις πλέον ασυνήθιστες αεροπορικές τραγωδίες που έχουν καταγραφεί διεθνώς, ακριβώς επειδή δεν προήλθε από συντριβή αλλά από τις ίδιες τις βίαιες κινήσεις του αεροσκάφους στον αέρα.
