Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επέβαλε κυρώσεις σε πρώην εκπρόσωπό του, την Γιούλια Μέντελ, κατηγορώντας την ότι διαδίδει ρωσική προπαγάνδα. Το προεδρικό διάταγμα, το οποίο υπογράφηκε το Σάββατο, αφορά συνολικά 10 Ρώσους και Ουκρανούς πολίτες και έχει δεκαετή διάρκεια. Η Μέντελ, που διετέλεσε εκπρόσωπος Τύπου του Ζελένσκι μεταξύ 2019 και 2021, απάντησε μέσω Facebook χαρακτηρίζοντας αντισυνταγματική την απόφαση επιβολής κυρώσεων εναντίον της.
Τι προβλέπει το διάταγμα κυρώσεων
Σύμφωνα με το κείμενο του διατάγματος, οι κυρώσεις στοχεύουν δέκα πρόσωπα τα οποία, όπως αναφέρεται, «διαδίδουν παραπληροφόρηση και ρωσική προπαγάνδα και στηρίζουν την επιθετική πολιτική της Ρωσίας έναντι της Ουκρανίας». Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται η Γιούλια Μέντελ, η οποία υπήρξε η πρώτη εκπρόσωπος Τύπου του Ζελένσκι από τη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία, πριν από τη ρωσική εισβολή του 2022. Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων των στοχευόμενων προσώπων, καθώς και περιορισμούς στις εμπορικές συναλλαγές τους, με ισχύ για μία δεκαετία.
Πρόκειται για ένα ασυνήθιστο μέτρο όταν αφορά πρώην στελέχη της κυβέρνησης, αν και παρόμοιες αποφάσεις έχουν ληφθεί στο παρελθόν σε βάρος άλλων πολιτικών προσώπων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του 2025, όταν το Κίεβο επέβαλε κυρώσεις στον πρώην πρόεδρο και αντιπολιτευόμενο πολιτικό Πέτρο Ποροσένκο, παγώνοντας τα περιουσιακά του στοιχεία και απαγορεύοντάς του να βγάλει χρήματα εκτός χώρας, με επίκληση λόγων εθνικής ασφάλειας από την υπηρεσία εσωτερικών πληροφοριών της χώρας.
Η αντίδραση της Γιούλια Μέντελ
Η Μέντελ απάντησε άμεσα στην απόφαση μέσω ανάρτησής της στο Facebook, χωρίς ωστόσο να σχολιάσει επί της ουσίας τις κατηγορίες που της αποδίδονται. Υποστήριξε ότι η επιβολή κυρώσεων σε βάρος Ουκρανών πολιτών είναι αντισυνταγματική, τοποθετώντας την απόφαση αυτή στο ίδιο πλαίσιο με άλλες αποφάσεις του Ζελένσκι που, όπως ανέφερε, θεωρεί προβληματικές. «Οι κυρώσεις σε βάρος Ουκρανών πολιτών είναι αντισυνταγματικές, όπως και πολλές από τις άλλες αποφάσεις του Ζελένσκι. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τις επιβάλλει σε όποιον συνηγορεί υπέρ της ειρήνης στην Ουκρανία», έγραψε χαρακτηριστικά. Η ίδια σημείωσε ότι ανέμενε αυτή την εξέλιξη.
Η πρώην εκπρόσωπος Τύπου εξέφρασε τη θέση της και μέσω ανάρτησης στο Twitter, λίγες ημέρες πριν από προγραμματισμένη ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σημειώνοντας ότι ο πρώην προϊστάμενός της, ο Ζελένσκι, της επέβαλε κυρώσεις. Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι η Μέντελ είχε παραχωρήσει συνεντεύξεις στις οποίες επέκρινε τις επιδόσεις του Ζελένσκι, την περίοδο κατά την οποία μέλη του στενού κύκλου των συνεργατών του είχαν εμπλακεί σε υποθέσεις που συνδέθηκαν με σκάνδαλα διαφθοράς. Οι εμπλεκόμενοι σε εκείνες τις υποθέσεις αρνούνται τις κατηγορίες, ενώ οι υποθέσεις δεν έχουν φτάσει ακόμη ενώπιον δικαστηρίου.
Το ιστορικό των κυρώσεων σε πολιτικά πρόσωπα
Η απόφαση κατά της Μέντελ εντάσσεται σε μια σειρά κινήσεων της ουκρανικής ηγεσίας που έχουν στοχεύσει πρόσωπα με πολιτικό παρελθόν ή πρώην συνεργάτες της κυβέρνησης. Η περίπτωση του Πέτρου Ποροσένκο το 2025 είχε προκαλέσει συζήτηση για τη χρήση τέτοιων μέτρων εναντίον πολιτικών αντιπάλων, με την τότε αιτιολογία να αφορά ζητήματα εθνικής ασφάλειας. Η νέα λίστα κυρώσεων, που περιλαμβάνει δέκα Ρώσους και Ουκρανούς, αναδεικνύει τη συνέχιση αυτής της πρακτικής, με τη διαφορά ότι στην τρέχουσα περίπτωση στοχεύεται πρόσωπο που είχε διατελέσει στενή συνεργάτιδα του ίδιου του προέδρου.
