Το σουλτανάτο του Ομάν ανακοίνωσε την αναβολή της συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του Ιράν και χωρών του Κόλπου για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ, η οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σήμερα Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου στη Σαλάλα. Η ανακοίνωση έγινε από τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, τον Μπαντρ Αλμπουσάιντι, μέσω της πλατφόρμας Χ, ενώ το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων της χώρας, το ONA, επιβεβαίωσε την εξέλιξη. Η σύνοδος αφορούσε πιθανές συμφωνίες για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό που παραμένει κλειστή εδώ και μήνες λόγω της σύγκρουσης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.
Αναβολή «για λόγους συναίνεσης»
Σύμφωνα με την ανάρτηση του Μπαντρ Αλμπουσάιντι, «για λόγους συναίνεσης, η περιφερειακή συνάντηση που ήταν προγραμματισμένη για αύριο στη Σαλάλα αναβάλλεται». Ο Ομανίτης υπουργός πρόσθεσε ότι το Ομάν «παραμένει δεσμευμένο στον διάλογο που ενισχύει τη σταθερότητα και τη συνεργασία» στην περιοχή του Κόλπου. Το ONA μετέδωσε αντίστοιχα πως «αποφασίστηκε να μετατεθεί σε μεταγενέστερη ημερομηνία» η συνάντηση, «προκειμένου να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες για έναν εποικοδομητικό διάλογο». Από την πλευρά της Τεχεράνης, τα πρακτορεία IRNA και Fars ανέφεραν ότι η αναβολή ήταν κοινή απόφαση του Ιράν και του Ομάν, χωρίς να δοθεί νέα ημερομηνία διεξαγωγής.
Το Ιράν είχε αναγγείλει αρχικά τη συγκεκριμένη σύνοδο, σημειώνοντας ότι επρόκειτο να συμμετάσχουν κράτη του Κόλπου, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια ακριβώς, καθώς και το Ιράκ. Καμία χώρα της περιοχής δεν επιβεβαίωσε τελικά τη συμμετοχή της στη σύνοδο της Σαλάλα, ενώ το Μπαχρέιν ξεκαθάρισε πως δεν επρόκειτο να στείλει κανέναν εκπρόσωπο. Η έλλειψη ανταπόκρισης από τα υπόλοιπα κράτη του Κόλπου φαίνεται πως συνέβαλε στην τελική απόφαση για αναβολή, παρότι οι επίσημες ανακοινώσεις του Ομάν και του Ιράν αναφέρθηκαν αποκλειστικά σε λόγους συναίνεσης και δημιουργίας κατάλληλων συνθηκών διαλόγου.
Οι αντιδράσεις και το διακύβευμα στον Κόλπο
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ, σχολίασε την αναβολή λέγοντας πως δεν «δίνει δεκάρα» για τη συνάντηση, χαρακτηρίζοντάς την «δικό τους θέμα». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει την απόσταση που κρατά η αμερικανική κυβέρνηση από τις διαπραγματεύσεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, παρότι η Ουάσιγκτον παραμένει ενεργός παίκτης στην περιοχή. Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και το σουλτανάτο του Ομάν διατηρούν καλές διμερείς σχέσεις παρά τον πόλεμο και συζητούν εδώ και μήνες τη διαχείριση της διέλευσης από τα Στενά, μια οδό από την οποία η ναυσιπλοΐα γινόταν ελεύθερα και χωρίς κόστος πριν από την έναρξη της ένοπλης σύρραξης.
Ο πόλεμος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, με έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, και οδήγησε στο κλείσιμο μιας θαλάσσιας οδού από την οποία διερχόταν περίπου το 20% των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Σε αντίποινα, το Ιράν άρχισε να πλήττει πετρελαιοπαραγωγικές μοναρχίες του Κόλπου, συμμάχους των ΗΠΑ, και διεκδίκησε τον πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Η καταρχήν συμφωνία που είχαν υπογράψει τον Ιούνιο η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη διαλύθηκε, με τις δύο πλευρές να διατηρούν διαμετρικά αντίθετες θέσεις για το ζήτημα. Καθώς οι ανταλλαγές πληγμάτων ξανάρχισαν την τελευταία περίοδο, έπειτα από μήνες σχετικής ηρεμίας, η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε ξανά την περασμένη εβδομάδα το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι στις διεθνείς αγορές.
Οι απαιτήσεις του Ιράν για τη διέλευση
Το Ιράν απαιτεί πλέον από κάθε πλοίο να εξασφαλίζει τη δική του άδεια προκειμένου να διέλθει από τα Στενά, επικαλούμενο λόγους ασφάλειας και εθνικής κυριαρχίας. Η ιρανική πλευρά σχεδιάζει επιπλέον τη δημιουργία μηχανισμού μέσω του οποίου θα επιβάλλονται κόστη για τις υπηρεσίες που παρέχονται σε κάθε σκάφος που διασχίζει τη θαλάσσια οδό. Πλοία που επιχειρούν να περάσουν χωρίς την άδεια της Τεχεράνης μπαίνουν συχνά στο στόχαστρο των ιρανικών δυνάμεων, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες απαντούν με περιοδικούς βομβαρδισμούς στις ιρανικές ακτές, αμφισβητώντας τον έλεγχο του Ιράν στη διάβαση, καθώς και με αποκλεισμό που έχουν επιβάλει στα ιρανικά λιμάνια του Κόλπου.
