Σε δραματική κατάσταση βρίσκεται η κτηνοτροφία στη Λέσβο μετά τις χιλιάδες θανατώσεις ζώων εξαιτίας του αφθώδη πυρετού. Έως την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για την καταβολή αποζημιώσεων σε πάνω από 104 κτηνοτρόφους του νησιού, όπως ανακοίνωσε στη Βουλή ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Θανάσης Καββαδάς. Οι θανατώσεις έχουν φτάσει τα 20.000 ζώα, πλήττοντας βαριά τον πρωτογενή τομέα του νησιού.
Αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης για τον αφθώδη πυρετό
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, μέχρι σήμερα έχουν διατεθεί συνολικά 7,464 εκατομμύρια ευρώ στη Λέσβο για τα θανατωθέντα ζώα, την απώλεια εισοδήματος και τη στήριξη των τυροκομικών επιχειρήσεων του νησιού. Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι θα ακολουθήσει αντίστοιχη αποζημίωση για το υπόλοιπο 50% της απώλειας εισοδήματος που αφορά το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Όλα τα ποσά αυτά είναι αφορολόγητα, ανεκχώρητα και ακατάσχετα, ώστε να φτάνουν ακέραια στους δικαιούχους κτηνοτρόφους.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει επίσης νομοθετήσει ειδική αποζημίωση για το γάλα που δεν κατέστη δυνατό να διατεθεί στην αγορά, κάτι που εφαρμόζεται για πρώτη φορά. Παράλληλα, βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση για τις ζωοτροφές. Ο κ. Καββαδάς ανέφερε ότι και οι δύο διαδικασίες αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του Σεπτεμβρίου, δίνοντας ανάσα στους πληγέντες κτηνοτρόφους του νησιού.
Στο πεδίο, η ιχνηλάτηση των εκτροφών προχωρά με εντατικούς ρυθμούς. Μέχρι σήμερα έχει καλυφθεί πάνω από το 80% των εκτροφών της Λέσβου, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να εκτιμούν ότι απομένουν περίπου 300 εκτροφές. Στο νησί επιχειρούν πάνω από 40 κτηνίατροι και γεωπόνοι, οργανωμένοι σε 23 ομάδες των δύο ατόμων, οι οποίες πραγματοποιούν καθημερινά δειγματοληψίες για τον εντοπισμό της νόσου.
Ο ρόλος του ΥΠΕΘΑ και οι αντιδράσεις για τη Λέσβο
Απαντώντας στην κριτική που έχει ασκηθεί για την ανάθεση του επιχειρησιακού συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ο Υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι το ΥΠΕΘΑ δεν υποκαθιστά το ΥΠΑΑΤ, το οποίο διατηρεί την αποκλειστική ευθύνη για τη στρατηγική, τα υγειονομικά πρωτόκολλα και τις κτηνιατρικές αποφάσεις. «Η επιλογή αυτή δεν αποτελεί παραδοχή αδυναμίας. Αντιθέτως, αποτελεί απόφαση ευθύνης», τόνισε ο κ. Καββαδάς, εξηγώντας ότι σε μια τόσο απαιτητική επιζωοτία κρίθηκε αναγκαία η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων της Πολιτείας. Το ΥΠΕΘΑ είχε διαθέσει εξαρχής 15 κτηνιάτρους στη Λέσβο, ενώ με νέα νομοθετική διάταξη ανώτατος αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων τέθηκε επικεφαλής συντονιστής των επιχειρήσεων στο πεδίο.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Υφυπουργός στην πρόσφατη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Βορείου Αιγαίου για παύση των θανατώσεων και των ιχνηλατήσεων, η οποία κατά την εκτίμησή του δημιουργεί σοβαρά προβλήματα και καθυστερήσεις στην προσπάθεια εκρίζωσης της νόσου. Αποτέλεσμα της απόφασης αυτής είναι να υπάρχουν τουλάχιστον 13 μολυσμένες εκτροφές στις οποίες δεν έχουν ληφθεί τα προβλεπόμενα νόμιμα μέτρα, τις οποίες ο κ. Καββαδάς χαρακτήρισε «υγειονομικές βόμβες». Για τον λόγο αυτό ζήτησε από τον Περιφερειάρχη και τους Αντιπεριφερειάρχες την άμεση ανάκληση της απόφασης, ενώ η νομιμότητά της εξετάζεται ήδη από την αρμόδια επιτροπή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου.
Παράλληλα, το ΥΠΑΑΤ έχει αναλάβει πρωτοβουλία για τη διασφάλιση του γενετικού υλικού και την επιβίωση της αυτόχθονης φυλής ζώων της Λέσβου, μια κίνηση που στοχεύει στην προστασία της τοπικής κτηνοτροφικής παράδοσης πέρα από την άμεση διαχείριση της κρίσης.
Τι ακολουθεί για τους κτηνοτρόφους της Λέσβου
Κεντρικός στόχος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παραμένει η ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης σε ολόκληρο το νησί και η πλήρης εκρίζωση της νόσου. «Εμείς έχουμε έναν ξεκάθαρο στόχο: να ολοκληρώσουμε την ιχνηλάτηση στο 100% το ταχύτερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην εκρίζωση της νόσου», δήλωσε ο κ. Καββαδάς. Με την πλατφόρμα αποζημιώσεων να ανοίγει έως την Παρασκευή και τις διαδικασίες για το γάλα και τις ζωοτροφές να ολοκληρώνονται έως το τέλος του μήνα, οι κτηνοτρόφοι της Λέσβου αναμένουν τη σταδιακή αποκατάσταση του εισοδήματός τους, ενώ οι αρχές συνεχίζουν την προσπάθεια πλήρους ελέγχου της επιζωοτίας.
