Το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε στα 6,5 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, έναντι στόχου για 4,989 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης που δόθηκαν στη δημοσιότητα. Το ποσό αυτό είναι χαμηλότερο από το αντίστοιχο διάστημα του 2025, όταν το πρωτογενές πλεόνασμα είχε φτάσει τα 8,499 δισ. ευρώ. Παράλληλα, τα φορολογικά έσοδα ξεπέρασαν τα 49,5 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τη συνολική εικόνα του προϋπολογισμού στο οκτάμηνο. Τα στοιχεία δείχνουν υπέρβαση των στόχων που είχαν τεθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Τι δείχνουν τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού
Σύμφωνα με το προσωρινό δελτίο εκτέλεσης, η πρώτη εικόνα του πρωτογενούς αποτελέσματος δείχνει υπέρβαση του στόχου κατά 1,511 δισ. ευρώ. Ωστόσο, αφού αφαιρεθούν συγκεκριμένα ποσά που δεν επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο το δημοσιονομικό αποτέλεσμα, η πραγματική απόσταση από τον στόχο περιορίζεται στα 185 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για 573 εκατ. ευρώ που αφορούν τον ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 618 εκατ. ευρώ από μεταβιβαστικές πληρωμές προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που μετατέθηκαν χρονικά, καθώς και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Στο συνολικό ισοζύγιο, ο κρατικός προϋπολογισμός εμφάνισε έλλειμμα 508 εκατ. ευρώ, αισθητά χαμηλότερο από τον στόχο για έλλειμμα 1,611 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 1,964 δισ. ευρώ, γεγονός που δείχνει τη διαφοροποίηση της εικόνας μεταξύ των δύο ετών. Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 51,317 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 2,297 δισ. ευρώ, ενώ οι δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 51,825 δισ. ευρώ.
Τα έσοδα από φόρους έφτασαν τα 49,527 δισ. ευρώ, ποσό που περιλαμβάνει 306 εκατ. ευρώ από τον ΦΠΑ της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για το καζίνο στο Ελληνικό. Αν εξαιρεθούν αυτές οι δύο εγγραφές, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται στα 49,086 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,399 δισ. ευρώ ή 2,9% σε σχέση με τον στόχο. Μόνο τον Αύγουστο, τα καθαρά έσοδα έφτασαν τα 6,059 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 271 εκατ. ευρώ, με τις εισπράξεις από φόρους να ενισχύονται κατά 6,5% στα 6,733 δισ. ευρώ.
Το πλαίσιο πίσω από τους αριθμούς
Οι αρμόδιες υπηρεσίες διευκρινίζουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα αφορά αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι σε δημοσιονομικούς όρους, ενώ αναφέρεται στην Κεντρική Διοίκηση και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, όπου συνυπολογίζονται τα Νομικά Πρόσωπα, οι ΟΤΑ και οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική για την ερμηνεία των στοιχείων, καθώς εξηγεί γιατί το ταμειακό αποτέλεσμα διαφέρει από τον τελικό δημοσιονομικό στόχο του έτους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η καταγραφή της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, η οποία κυρώθηκε με τον νόμο 5260/2025 και αφορά τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου και των τριών κάθετων οδικών αξόνων του για 35 χρόνια. Το ποσό των 306 εκατ. ευρώ που αντιστοιχεί στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι», συνοδευόμενο από ισόποση επιστροφή φόρου, ενώ στη συνέχεια το ίδιο ποσό αποδόθηκε εκ νέου στο Δημόσιο ως «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών». Παράλληλα, στα έσοδα του Ιανουαρίου 2026 είχαν ήδη καταγραφεί οι απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης σύμβασης.
Σε σχέση με το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης προέβλεπε είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ τον Ιούνιο. Από αυτά, 884 εκατ. ευρώ είχαν εισπραχθεί νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθεί εντός του 2026. Χωρίς την επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης, η υπέρβαση των καθαρών εσόδων φτάνει τα 2,671 δισ. ευρώ, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα σταθερότητας στην πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού. Τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανήλθαν σε 3,424 δισ. ευρώ, κατά 304 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τον στόχο, ενώ οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 6,101 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον στόχο κατά 442 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της επιστροφής ΦΠΑ για τη σύμβαση της Εγνατίας Οδού.
Τι αναμένεται τους επόμενους μήνες
Με βάση τα προσωρινά στοιχεία, το υπόλοιπο ποσό των 374 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένεται να εισπραχθεί εντός του 2026, ενισχύοντας περαιτέρω τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού. Η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού στο οκτάμηνο δείχνει ότι, παρά τις τεχνικές προσαρμογές που επηρεάζουν τη σύγκριση με τους αρχικούς στόχους, η δημοσιονομική εικόνα παραμένει ελεγχόμενη, με τα φορολογικά έσοδα να κινούνται σταθερά πάνω από τη στοχοθεσία.
