Η γιορτή σήμερα 17 Σεπτεμβρίου είναι μία από τις πιο λαμπερές ημέρες του ορθόδοξου εορτολογίου, καθώς τιμώνται ονόματα που συναντάμε καθημερινά γύρω μας. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της, Πίστης, Ελπίδας και Αγάπης, μαζί με άλλους σπουδαίους Αγίους και Μάρτυρες. Παράλληλα, η ίδια ημερομηνία συνδέεται με ένα σημαντικό κεφάλαιο της ελληνικής μουσικής ιστορίας, καθώς σαν σήμερα το 1982 έφυγε από τη ζωή ο Μάνος Λοΐζος.
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα 17 Σεπτεμβρίου
Στη λίστα των εορταζόντων της ημέρας δεσπόζει φυσικά το όνομα Σοφία, μαζί με τις παραλλαγές του όπως Σόνια, Σοφιανή, Σόφη, Σοφίνα, Φιφή, Σοφούλα, Σοφίτσα, Σοφάκι, Σοφιανός και Σοφούλης. Γιορτάζουν επίσης όσοι φέρουν τα ονόματα Πίστη και Πίστις, Ελπίδα και Ελπίς, καθώς και Αγάπη και Αγάπιος. Στους εορτάζοντες προστίθενται ακόμη τα ονόματα Σοφιάννα, Αγαθοκλής, Αγαθοκλέας, Αγαθόκλεια, Ολιβιανός, Ολβιανός, Ολιβία, Ολίβια, Παντολέων, Παντολέοντας, Παντολεοντής, Παντολεοντία, Παντολεοντή, Πηλεύς και Πηλέας.
Αντίστοιχα, η Εκκλησία τιμά σήμερα τη μνήμη της Αγίας Σοφίας με τις τρεις θυγατέρες της, της Αγίας Αγαθόκλειας της Μάρτυρος, του Οσίου Ολβιανού, του Αγίου Παντολέοντος και του Αγίου Πηλέα. Πρόκειται για μορφές που συνδέονται με τα πρώτα χρόνια του Χριστιανισμού και το μαρτύριο για τη διατήρηση της πίστης.
Η ιστορία της Αγίας Σοφίας και των τριών κορών της
Η Αγία Σοφία και οι τρεις κόρες της, Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη, μαρτύρησαν στα χρόνια του αυτοκράτορα Αδριανού, δηλαδή μεταξύ 117 και 138 μ.Χ. Τα ονόματα των τριών κοριτσιών προήλθαν από γνωστό χωρίο της Καινής Διαθήκης, από την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή, όπου αναφέρεται πως από την πίστη, την ελπίδα και την αγάπη, «μείζων δὲ τούτων ἡ ἀγάπη». Η Σοφία, χήρα και βαθιά θρησκευόμενη γυναίκα, μετακόμισε με τις κόρες της στη Ρώμη, όπου όμως η χριστιανική τους ταυτότητα έγινε γνωστή και οι αρχές τις συνέλαβαν.
Σύμφωνα με την παράδοση, ο Αδριανός προσπάθησε αρχικά να πείσει τη δωδεκάχρονη Πίστη να απαρνηθεί τον Χριστό, υποσχόμενος πλούτη και ευτυχισμένη ζωή, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Μετά από βασανιστήρια, η Πίστη αποκεφαλίστηκε. Το ίδιο μαρτυρικό τέλος βρήκαν και οι μικρότερες αδελφές της, η δεκάχρονη Ελπίδα και η εννιάχρονη Αγάπη, οι οποίες παρέμειναν σταθερές στην πίστη τους μέχρι το τέλος. Η μητέρα τους, η Σοφία, ενταφίασε τις τρεις κόρες με τιμές και παρέμεινε επί τρεις ημέρες στους τάφους τους προσευχόμενη, μέχρι που παρέδωσε κι εκείνη το πνεύμα της δίπλα τους.
Σαν σήμερα: Ο θάνατος του Μάνου Λοΐζου
Η 17η Σεπτεμβρίου συνδέεται επίσης με μια σημαντική απώλεια για το ελληνικό τραγούδι. Το 1982, ο συνθέτης Μάνος Λοΐζος πέθανε στη Μόσχα, λίγες εβδομάδες πριν συμπληρώσει τα 45 του χρόνια. Ο Λοΐζος είχε γεννηθεί στις 22 Οκτωβρίου 1937 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, σε οικογένεια κυπριακής καταγωγής, και ήρθε στην Αθήνα το 1955 για σπουδές στη Φαρμακευτική και αργότερα στην ΑΣΟΕΕ. Το 1960 εγκατέλειψε τις σπουδές του για τη μουσική και δύο χρόνια αργότερα βρέθηκε κοντά στον Μίκη Θεοδωράκη.
Στην πορεία της καριέρας του συνεργάστηκε με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο, τον Γιάννη Νεγρεπόντη και τον Δημήτρη Χριστοδούλου, ενώ τα τραγούδια του ερμήνευσαν φωνές όπως ο Γιώργος Νταλάρας, η Χάρις Αλεξίου, ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και η Δήμητρα Γαλάνη. Στις 8 Ιουνίου 1982 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και νοσηλεύτηκε για περίπου έναν μήνα, ενώ τον Αύγουστο ταξίδεψε στη Μόσχα για θεραπεία. Στις 7 Σεπτεμβρίου υπέστη δεύτερο εγκεφαλικό, το οποίο και τον οδήγησε στον θάνατο δέκα ημέρες αργότερα.
