Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η Μεσόγειος θερμαίνεται και γίνεται πιο αλμυρή με ταχύτητα που δεν είχε καταγραφεί ξανά, με το φαινόμενο να φτάνει πλέον ακόμη και στον πυθμένα της. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Geophysical Research Letters» της Αμερικανικής Ένωσης Γεωφυσικών και εξέτασε δεδομένα από το 1950 έως το 2025 σε ολόκληρη τη λεκάνη. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η κεντρική και ανατολική Μεσόγειος επηρεάζονται περισσότερο, με την Αδριατική να ξεχωρίζει ως η πιο επιβαρυμένη περιοχή. Η μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία στη συζήτηση για την κλιματική αλλαγή, καθώς δείχνει ότι οι επιπτώσεις της δεν περιορίζονται πλέον στην επιφάνεια της θάλασσας.
Τι έδειξε η έρευνα για τη Μεσόγειο
Σύμφωνα με τη μελέτη, ερευνητές από το Ινστιτούτο Ruder Boskovic της Κροατίας συγκέντρωσαν μετρήσεις θερμοκρασίας και αλατότητας από ερευνητικές αποστολές σε ολόκληρη τη Μεσόγειο για μια περίοδο 75 ετών. Η ανάλυση έδειξε ότι η θερμοκρασία και η αλατότητα αυξάνονται σχεδόν παντού και μάλιστα με επιταχυνόμενο ρυθμό. Σε ορισμένες περιοχές η θερμοκρασία ανεβαίνει έως και 0,3 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, ενώ το νερό γίνεται πιο αλμυρό κατά περίπου ένα δέκατο του γραμμαρίου ανά κιλό νερού σε κάθε δεκαετία. Τα τελευταία χρόνια, τα ανώτερα 100 μέτρα της Μεσογείου είναι περίπου 2 βαθμούς Κελσίου θερμότερα σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 1950-1999.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στην Αδριατική, όπου η θέρμανση φτάνει μέχρι τον πυθμένα της θάλασσας. Από το 2000 και έπειτα, τα βαθιά νερά της νότιας Αδριατικής έχουν θερμανθεί περίπου έξι φορές ταχύτερα από εκείνα μιας τυπικής μεσογειακής λεκάνης. Οι ερευνητές εξηγούν ότι οι διαφορές στην πυκνότητα του θαλασσινού νερού είναι αυτές που κινητοποιούν τη βαθιά κυκλοφορία των θαλασσών. Η θέρμανση κάνει το νερό ελαφρύτερο, ενώ η αύξηση της αλατότητας το κάνει βαρύτερο. Όσο η αύξηση της αλατότητας υπερισχύει της θέρμανσης, το νερό συνεχίζει να βυθίζεται, μεταφέροντας πλέον θερμότητα στα βάθη της Μεσογείου.
Ανησυχία για το οξυγόνο και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η μελέτη δεν μέτρησε άμεσα τα επίπεδα οξυγόνου στα νερά της Μεσογείου, ωστόσο οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το θερμότερο νερό μπορεί να συγκρατήσει μικρότερη ποσότητα οξυγόνου. Ήδη έχουν καταγραφεί μειώσεις οξυγόνου σε τμήματα της Μεσογείου, κάτι που ενισχύει τις ανησυχίες για τις επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Η Ευρώπη παραμένει, σύμφωνα με τα ευρήματα, μία από τις πρώτες περιοχές του πλανήτη που δέχεται τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, με τη Μεσόγειο να καταγράφει ταχύτερο ρυθμό αύξησης θερμοκρασίας σε σχέση με άλλες θαλάσσιες περιοχές.
Προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη εντοπίσει ενδείξεις επιτάχυνσης της θέρμανσης στην επιφάνεια, χωρίς όμως να έχει διευκρινιστεί αν το ίδιο συμβαίνει και σε μεγαλύτερα βάθη σε ολόκληρη τη λεκάνη. Οι ίδιοι ερευνητές είχαν καταγράψει πρωτοφανή αύξηση θερμοκρασίας και αλατότητας στα βαθιά νερά της νότιας Αδριατικής, καθώς και περιοχές με ασυνήθιστα αλμυρά επιφανειακά νερά σε σημεία της Μεσογείου όπου παλαιότερα κάτι τέτοιο παρατηρούνταν μόνο στο ανατολικότερο τμήμα της. Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει πλέον ότι το φαινόμενο δεν είναι τοπικό, αλλά αφορά ολόκληρη τη θαλάσσια λεκάνη, με τη θερμότητα και το αλάτι να διεισδύουν σταδιακά σε ολοένα μεγαλύτερα βάθη.
