Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε εκ νέου το ενδεχόμενο μιας νέας στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν, δηλώνοντας σε συνέντευξή του στο Axios ότι βρίσκεται μπροστά σε μια «μεγάλη απόφαση» για την επόμενη φάση της σύγκρουσης με την Τεχεράνη. Οι δηλώσεις του έγιναν την Πέμπτη, λίγες ημέρες πριν από προγραμματισμένη συνάντηση με ηγέτες έξι χωρών του Κόλπου στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεων, με στόχο, όπως υποστήριξε, τον τερματισμό του πολέμου.
Τι είπε ο Τραμπ για τη στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν
«Έχω μπροστά μου μια μεγάλη απόφαση. Θέλω να μπω και να τους εξοντώσω [το ιρανικό καθεστώς] ή όχι; Είναι μια μεγάλη απόφαση. Οτιδήποτε μπορεί να συμβεί με μένα» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Τραμπ στη συνέντευξή του. Οι δηλώσεις αυτές αποκτούν βαρύτητα, καθώς έρχονται ενόψει της συνάντησης της Τρίτης στη Νέα Υόρκη, όπου αναμένεται να συμμετάσχουν οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ και του Ομάν. Ο ίδιος ο Τραμπ ξεκαθάρισε ότι θέλει να ακούσει απευθείας τις θέσεις των χωρών του Κόλπου πριν χαράξει την επόμενη πορεία των ΗΠΑ. «Θέλω να μάθω πού βρίσκονται και πώς τα πάνε. Έχουμε υπάρξει πολύ προστατευτικοί απέναντί τους» ανέφερε.
Η συνάντηση θεωρείται καθοριστική για το αν η Ουάσινγκτον θα επιχειρήσει νέα διπλωματική προσπάθεια ή θα προχωρήσει σε κλιμάκωση της στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, εάν ο Τραμπ αποφασίσει να επιστρέψει σε μεγάλης κλίμακας πολεμικές επιχειρήσεις, θα χρειαστεί τη στήριξη των περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος απέφυγε να διευκρινίσει αν η τελική του απόφαση θα ληφθεί πριν ή μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ. Παράλληλα, ο Τραμπ και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχουν δώσει εντολή να διατηρηθεί έως το τέλος του έτους η σημερινή στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή, ώστε οι δυνάμεις να παραμείνουν έτοιμες για ενδεχόμενη επιστροφή σε πλήρη δράση.
Αντιδράσεις και διπλωματικό παρασκήνιο
Στις αρχές Αυγούστου, ο Τραμπ είχε αποφύγει την επανέναρξη ευρείας κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων, μετά τις ανησυχίες που εξέφρασαν η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ για ενδεχόμενα ιρανικά αντίποινα εναντίον πετρελαϊκών και ενεργειακών εγκαταστάσεων στον Κόλπο. Έκτοτε, η αμερικανική κυβέρνηση ακολούθησε πιο συγκρατημένη τακτική, αναστέλλοντας τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη, επιβάλλοντας νέα εκστρατεία οικονομικών κυρώσεων και διατηρώντας τον ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών. Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν επίσης επικεντρωθεί στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποιούν πάντως ότι η σύγκρουση έχει οδηγηθεί σε μια μη βιώσιμη κατάσταση «ούτε πολέμου ούτε ειρήνης».
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το ζήτημα μιας πιθανής συνάντησης του Τραμπ με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας Israel Hayom, ο Νετανιάχου δεν αναμένεται τελικά να συναντηθεί με τον Τραμπ στη Νέα Υόρκη, αλλά με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο. Το Γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού δήλωσε ότι το πρόγραμμα του ταξιδιού δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ, όταν ρωτήθηκε αν θα συναντηθεί με τον Νετανιάχου, απάντησε απλώς «ίσως». Παράλληλα, σύμφωνα με το ισραηλινό μέσο Walla, προπαρασκευαστική ομάδα βρίσκεται ήδη στο Τέξας, εξετάζοντας το ενδεχόμενο επίσκεψης του Νετανιάχου στην πολιτεία κατά το διήμερο ταξίδι του στις ΗΠΑ, χωρίς ωστόσο να έχει διευκρινιστεί ο σκοπός της.
Τι ακολουθεί
Ο Τραμπ έχει επαναλάβει τις τελευταίες ημέρες ότι ο πόλεμος με το Ιράν θα τελειώσει σύντομα, χωρίς όμως να δίνει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η συνάντηση με τους ηγέτες του Κόλπου στη Νέα Υόρκη αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις επόμενες κινήσεις της Ουάσινγκτον, καθώς οι ΗΠΑ θα χρειαστούν τη στήριξη των περιφερειακών συμμάχων τους σε περίπτωση που ο Τραμπ αποφασίσει τελικά να προχωρήσει σε νέα στρατιωτική επιχείρηση στο Ιράν. Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η απόφαση θα πρέπει να ληφθεί πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ η διατήρηση της στρατιωτικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή έως το τέλος του έτους δείχνει ότι η επιλογή της κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτή στο τραπέζι.
