Η ρετινόλη μετά τα 50 αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα θέματα στη φροντίδα της ώριμης επιδερμίδας. Μετά την ηλικία των 50 ετών, η επιδερμίδα αλλάζει σταδιακά, γίνεται πιο λεπτή και ξηρή, ενώ η απώλεια κολλαγόνου επηρεάζει τη σφριγηλότητά της. Οι λεπτές γραμμές που κάποτε εμφανίζονταν μόνο με τις εκφράσεις του προσώπου μπορεί πλέον να είναι ορατές ακόμη και σε κατάσταση ηρεμίας. Μέσα σε αυτή τη μεταβατική περίοδο, η ρετινόλη έχει μελετηθεί εκτενώς ως συστατικό που μπορεί να βοηθήσει την επιδερμίδα να ανακτήσει μέρος της υφής και της λάμψης της.
Γιατί αλλάζει η επιδερμίδα μετά την εμμηνόπαυση
Οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης παίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της επιδερμίδας. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας, η επιδερμίδα χάνει περίπου 30% του κολλαγόνου της κατά τα πρώτα πέντε χρόνια της εμμηνόπαυσης. Με την ηλικία, η παραγωγή κολλαγόνου μειώνεται και η επιδερμίδα χάνει σταδιακά μέρος της πυκνότητας και της ελαστικότητάς της. Παράλληλα, η φωτογήρανση που έχει συσσωρευτεί μετά από χρόνια έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή ρυτίδων, δυσχρωμιών και ανομοιόμορφης υφής.
Η ρετινόλη είναι παράγωγο της βιταμίνης Α και ανήκει στην ευρύτερη οικογένεια των ρετινοειδών. Η δράση της σχετίζεται με την ανανέωση των κυττάρων της επιδερμίδας και την υποστήριξη της παραγωγής κολλαγόνου, δύο μηχανισμούς που εξηγούν γιατί έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο γνωστά συστατικά της anti-ageing περιποίησης. Η συστηματική χρήση της συνδέεται με βελτίωση της υφής και του τόνου της επιδερμίδας, ενώ κλινικά δεδομένα έχουν δείξει βελτίωση των λεπτών γραμμών και άλλων χαρακτηριστικών της φωτογήρανσης.
Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Η δράση των ρετινοειδών δεν αφορά μόνο νεότερες επιδερμίδες, όπως αποδεικνύει μια τυχαιοποιημένη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Archives of Dermatology. Στη μελέτη συμμετείχαν 36 ηλικιωμένοι, με μέση ηλικία τα 87 χρόνια, οι οποίοι χρησιμοποίησαν τοπική ρετινόλη 0,4% για 24 εβδομάδες. Η θεραπεία οδήγησε σε σημαντική βελτίωση των λεπτών ρυτίδων σε σύγκριση με το placebo, ενώ παρατηρήθηκε επίσης αύξηση δεικτών που σχετίζονται με την παραγωγή κολλαγόνου. Τα δεδομένα αυτά είναι ενδιαφέροντα ακριβώς επειδή δείχνουν ότι η ώριμη επιδερμίδα μπορεί να ανταποκριθεί στη ρετινόλη και να παρουσιάσει ορατή βελτίωση στην υφή της, ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία.
Η σχέση της ρετινόλης με τις λεπτές γραμμές είναι ίσως ο πιο γνωστός λόγος για τον οποίο συναντάται τόσο συχνά σε anti-ageing προϊόντα. Η επιτάχυνση της κυτταρικής ανανέωσης και η επίδραση στη σύνθεση κολλαγόνου μπορούν σταδιακά να κάνουν την επιφάνεια της επιδερμίδας να δείχνει πιο λεία. Για τα ισχυρότερα ρετινοειδή, και συγκεκριμένα την tretinoin, η επιστημονική τεκμηρίωση είναι ακόμη πιο εκτεταμένη. Μια συστηματική ανασκόπηση τυχαιοποιημένων κλινικών δοκιμών κατέληξε ότι η τοπική tretinoin βελτιώνει κλινικά σημάδια φωτογήρανσης, όπως τις ρυτίδες, τις δυσχρωμίες και τη θαμπή όψη.
Η διαφορά ανάμεσα σε ρετινόλη και tretinoin
Παρότι συχνά συγχέονται, η tretinoin είναι διαφορετική από τη ρετινόλη και αποτελεί φαρμακευτικό ρετινοειδές που χορηγείται με ιατρική καθοδήγηση. Η ρετινόλη, αντίθετα, βρίσκεται σε καλλυντικά προϊόντα και μετατρέπεται σταδιακά στην ενεργή της μορφή μέσα στην επιδερμίδα. Αυτή η σταδιακή μετατροπή εξηγεί γιατί τα αποτελέσματα της ρετινόλης χρειάζονται χρόνο για να γίνουν ορατά, σε αντίθεση με τα ισχυρότερα φαρμακευτικά σκευάσματα που δρουν πιο άμεσα αλλά απαιτούν ιατρική παρακολούθηση. Η επιλογή ανάμεσα στις δύο μορφές εξαρτάται από τις ανάγκες κάθε επιδερμίδας και θα πρέπει να γίνεται με τη σωστή καθοδήγηση.
