Η Βρετανία ανακοίνωσε την υποστήριξή της στην πρωτοβουλία για την άρση του βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σε περιπτώσεις διάπραξης μαζικών εγκλημάτων. Η ανακοίνωση έγινε τη Δευτέρα από τους υπουργούς Εξωτερικών της Γαλλίας και του Μεξικού, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Με την κίνηση αυτή το Λονδίνο γίνεται το δεύτερο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας που στηρίζει εθελοντικά τον περιορισμό του δικαιώματος αρνησικυρίας, μετά τη Γαλλία. Συνολικά 128 χώρες έχουν ταχθεί μέχρι σήμερα υπέρ της πρωτοβουλίας.
Διαβάστε επίσης: Ο Γεραπετρίτης στον ΟΗΕ για την Προεδρία στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Η πρωτοβουλία Γαλλίας και Μεξικού για την άρση του βέτο
Η κυβέρνηση της Βρετανίας αποφάσισε να στηρίξει την πρωτοβουλία που έχουν αναλάβει από κοινού η Γαλλία και το Μεξικό, με στόχο τον περιορισμό του δικαιώματος αρνησικυρίας των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας — Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας, Κίνας, Γαλλίας και Βρετανίας — όταν διαπράττονται γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας ή εγκλήματα πολέμου σε μαζική κλίμακα. Την απόφαση ανακοίνωσαν από κοινού οι υπουργοί Εξωτερικών Ζαν-Νοέλ Μπαρό και Ρομπέρτο Βελάσκο Άλβαρες, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που διεξάγεται αυτή την εβδομάδα.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση Γαλλίας-Μεξικού, η υποστήριξη στην πρωτοβουλία για την άρση του βέτο πλησιάζει πλέον το συμβολικό όριο των δύο τρίτων των 193 κρατών-μελών του ΟΗΕ. Μόνο τους τελευταίους τέσσερις μήνες, ακόμη 21 κράτη από την Αφρική, τη Λατινική Αμερική, την Καραϊβική και την Ασία προστέθηκαν στη λίστα όσων στηρίζουν την ιδέα, η οποία είχε αρχικά παρουσιαστεί από τη Γαλλία και το Μεξικό το 2015. Η ένταξη της Βρετανίας θεωρείται σημαντική, καθώς πρόκειται για το δεύτερο από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας που αποδέχεται εθελοντικά αυτόν τον περιορισμό, μετά τη Γαλλία που είχε ταχθεί υπέρ νωρίτερα. Η Γαλλία και το Μεξικό εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη νέα δυναμική υπέρ της αναστολής του δικαιώματος αρνησικυρίας σε τέτοιες περιπτώσεις.
Η παράλυση του Συμβουλίου Ασφαλείας
Οι Μπαρό και Βελάσκο Άλβαρες τόνισαν ότι με τη στήριξή τους σε αυτή την πολιτική δήλωση, τα κράτη δείχνουν τη δέσμευσή τους να εγγυηθούν ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας θα μπορεί να εκπληρώνει πλήρως τη βασική του ευθύνη, που είναι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας. Η δήλωση έρχεται καθώς η λειτουργία του Συμβουλίου Ασφαλείας παραλύει συχνά λόγω της άσκησης βέτο, κυρίως από τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η κατάσταση αυτή έχει προκαλέσει έντονες επικρίσεις για την αδυναμία του ΟΗΕ να αποτρέψει ή να επιλύσει διεθνείς συγκρούσεις.
Ήδη από τον Μάιο, πηγή της γαλλικής διπλωματίας είχε αναφέρει στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι, εφόσον ξεπερνιόταν το όριο των δύο τρίτων, θα εξεταζόταν το ενδεχόμενο διοργάνωσης ψηφοφορίας στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Μια τέτοια απόφαση, ακόμη κι αν δεν ήταν νομικά δεσμευτική, θα καθιστούσε πολύ πιο δύσκολο για τα πέντε μόνιμα μέλη να ασκούν το δικαίωμα αρνησικυρίας σε ακραίες περιπτώσεις μαζικών εγκλημάτων, εφόσον υιοθετούνταν με τόσο ευρεία πλειοψηφία.
Τι ακολουθεί
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, το σχέδιο απόφασης για την άρση του βέτο δεν αναμένεται τελικά να τεθεί σε ψηφοφορία αυτή την εβδομάδα. Η Γαλλία και το Μεξικό επιθυμούν να διασφαλίσουν ακόμη ευρύτερη πλειοψηφία πριν προχωρήσουν σε αυτό το βήμα, εκτιμώντας ότι η ενίσχυση της στήριξης θα προσδώσει μεγαλύτερο πολιτικό βάρος στην πρωτοβουλία. Ανάμεσα στις 128 χώρες που έχουν εκφράσει επί της αρχής τη στήριξή τους, συγκαταλέγονται και κράτη όπως το Μάλι και η Μπουρκίνα Φάσο, τα οποία διατηρούν αυτό το διάστημα διπλωματικές διενέξεις με τη Γαλλία.
