Ο πρόεδρος της Ιταλίας Σέρτζιο Ματαρέλα απάντησε έμμεσα αλλά καθαρά στην πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, σχολιάζοντας τη συζήτηση για πλαφόν σε ξένους μαθητές στα ιταλικά σχολεία. Οι δηλώσεις έγιναν στην κωμόπολη Αματρίτσε, κατά την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, μια περιοχή που πριν από έντεκα χρόνια είχε πληγεί από φονικό σεισμό. Ο Ιταλός πρόεδρος υπερασπίστηκε το ρόλο του σχολείου ως εργαλείο κοινωνικής ένταξης, σε αντίθεση με την κυβερνητική πρόταση για ποσόστωση.
Τι είπε ο Ματαρέλα για το πλαφόν σε ξένους μαθητές
Μιλώντας στην τελετή έναρξης της σχολικής χρονιάς, ο Σέρτζιο Ματαρέλα τόνισε ότι «το σχολείο είναι το ισχυρότερο μέσο ένταξης για όσους φθάνουν από άλλες χώρες και για τους νέους που γεννήθηκαν στην Ιταλία, από μετανάστες γονείς». Η τοποθέτηση θεωρήθηκε ευθεία απάντηση στην πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει προκρίνει την καθιέρωση ανώτατου ορίου 30% ξένων μαθητών ανά τάξη. Ο πρόεδρος επικαλέστηκε το άρθρο 34 του ιταλικού Συντάγματος, υπενθυμίζοντας ότι το σχολείο «εκπαιδεύει όλους, είναι ανοικτό σε όλους».
Ο Ματαρέλα ανέπτυξε περαιτέρω τη θέση του, λέγοντας πως το σχολείο πρέπει «να δημιουργεί ανθρώπινες σχέσεις, να κερδίζει την εμπιστοσύνη των οικογενειών, να βοηθά στο να μην δημιουργείται γκέτο, να μην σηκώνει τείχη, να κάνει ασφαλέστερη την κοινωνία μας». Έκλεισε την τοποθέτησή του σημειώνοντας ότι η αποστολή της εκπαίδευσης «ήταν πάντα κύριας σημασίας, αλλά σήμερα είναι -ίσως- ακόμη βασικότερη», καθώς η εκπαίδευση σήμερα σημαίνει και προαγωγή ταλέντου και συμμετοχής, πέρα από τη μετάδοση γνώσεων.
Η πρόταση της Μελόνι και οι αντιδράσεις
Η αφορμή για τις δηλώσεις του προέδρου ήταν η ομιλία της Τζόρτζια Μελόνι στη νεολαία του κόμματός της, «Αδέλφια της Ιταλίας», το Σάββατο 20 Σεπτεμβρίου. Η πρωθυπουργός είχε δηλώσει τότε ότι «δεν γίνεται σε μια ιταλική τάξη τα παιδιά της Ιταλίας να αισθάνονται παραγκωνισμένα επειδή έχουν γίνει μειονότητα», υποστηρίζοντας πως αυτό «δεν μπορεί να συμβαίνει». Η κατεύθυνση της κυβέρνησής της είναι να μετατραπεί σε δεσμευτικό κανόνα το ανώτατο ποσοστό 30% μαθητών με ξένη υπηκοότητα ανά τάξη, μια πρόβλεψη που υπάρχει εδώ και χρόνια αλλά ουδέποτε εφαρμόστηκε συστηματικά.
Ο υπουργός Παιδείας Τζουζέπε Βαλντιτάρα είχε εξηγήσει ότι «το όριο του 30% προβλεπόταν ήδη από υπουργική εγκύκλιο, αλλά δεν εφαρμόστηκε ποτέ», προσθέτοντας ότι πλέον η κυβέρνηση θεωρεί πως χρειάζεται νομοθετική ρύθμιση για να γίνει δεσμευτικό. Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο Κοιρινάλε και το Παλάτσο Κίτζι αναδεικνύει τη διαφορετική οπτική που έχουν οι δύο θεσμικοί παράγοντες απέναντι στο ζήτημα της ένταξης μεταναστών στο ιταλικό εκπαιδευτικό σύστημα, με τον πρόεδρο να δίνει έμφαση στη συνοχή και την κυβέρνηση να επιμένει στην ποσόστωση.
Η επιλογή του Ματαρέλα να μιλήσει συγκεκριμένα από την Αματρίτσε, μια περιοχή σημαδεμένη από τον σεισμό, ενίσχυσε συμβολικά το μήνυμά του περί κοινωνικής συνοχής και ανοικτότητας. Οι δηλώσεις του δεν συνοδεύτηκαν από άμεση επίσημη αντίδραση εκ μέρους της κυβέρνησης Μελόνι, ωστόσο η αντίθεση των δύο θέσεων παραμένει εμφανής στο δημόσιο διάλογο για το μεταναστευτικό και την εκπαίδευση στην Ιταλία.
