Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.) και πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ζήτησε άμεσο πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,4 ευρώ το λίτρο και στο πετρέλαιο κίνησης στα 1,8 ευρώ, ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της στην ενεργειακή κρίση. Η παρέμβαση έγινε με ανάρτηση σε βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα, μία εβδομάδα μετά τη δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τιμή στο πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,75 ευρώ το λίτρο. Ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι η κυβέρνηση διαθέτει τέσσερα εργαλεία για δραστικότερη μείωση των τιμών στην αντλία, τα οποία δεν έχουν αξιοποιηθεί.
Τα τέσσερα εργαλεία που πρότεινε ο Τσίπρας
Σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, η τιμή των 1,75 ευρώ που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός για το πετρέλαιο θέρμανσης είναι κατά 50% υψηλότερη από την αντίστοιχη τιμή του περσινού Οκτωβρίου. Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. αμφισβήτησε επίσης τον ισχυρισμό ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αφήνει περιθώρια στην κυβέρνηση να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), χαρακτηρίζοντας τον ισχυρισμό «ψέματα». Στην ανάρτησή του παρέθεσε αναλυτικά τέσσερα εργαλεία που, όπως υποστήριξε, έχει στη διάθεσή της η κυβέρνηση για πιο δραστική μείωση των τιμών στην αντλία: την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους όχι μόνο στα πρατήρια αλλά και στα διυλιστήρια, την έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων που, κατά τον ίδιο, ξεπέρασαν το 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ το περασμένο εξάμηνο, τη μείωση του ΕΦΚ στο μισό έως το ελάχιστο επιτρεπτό όριο της ΕΕ, καθώς και τη μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, μέτρο που εφαρμόστηκε στην Ισπανία.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Αλέξης Τσίπρας κάλεσε την κυβέρνηση να επιλέξει ποιο από τα τέσσερα εργαλεία ή ποιον συνδυασμό τους θα εφαρμόσει, τονίζοντας ότι σε κάθε περίπτωση η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης δεν δικαιολογείται να ξεπερνά τα 1,4 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης τα 1,8 ευρώ. Υποστήριξε ότι αυτό που λείπει είναι μια κυβέρνηση με «το θάρρος να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τη βούληση να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της κοινωνίας».
Το οικονομικό πλαίσιο πίσω από τη συζήτηση για τα καύσιμα
Η συζήτηση για το πλαφόν στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης έρχεται σε μια περίοδο έντονης πίεσης στην ελληνική αγορά ενέργειας. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Ιούλιο το έλλειμμα στα καύσιμα εκτινάχθηκε στα 910,6 εκατομμύρια ευρώ, από 466,9 εκατομμύρια ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας αύξηση 95%. Οι εισαγωγές καυσίμων έφτασαν τα 2,06 δισεκατομμύρια ευρώ, ενισχυμένες κατά 63,9%, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν με χαμηλότερο ρυθμό, κατά 45,6%, στο 1,15 δισεκατομμύριο ευρώ. Η διαφορά αυτή διεύρυνε το συνολικό εμπορικό έλλειμμα κατά 231 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με τον περσινό Ιούλιο, φτάνοντας τα 3,15 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η εικόνα αυτή δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί η ενέργεια να επηρεάσει το εμπορικό ισοζύγιο μιας χώρας με σημαντική εξαγωγική δραστηριότητα στα καύσιμα. Στο επτάμηνο, το έλλειμμα στα υπόλοιπα αγαθά, χωρίς καύσιμα και πλοία, διαμορφώθηκε στα 15,99 δισεκατομμύρια ευρώ, μόλις 274 εκατομμύρια ευρώ χαμηλότερα από πέρυσι. Παρά την αύξηση των εξαγωγών κατά 8%, στα 23,62 δισεκατομμύρια ευρώ, οι εισαγωγές παρέμειναν σημαντικά υψηλότερες, στα 39,61 δισεκατομμύρια ευρώ, αυξημένες κατά 3,9%. Σε αυτά τα δεδομένα κινείται και η πολιτική αντιπαράθεση για το πλαφόν στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη των νοικοκυριών και τη διαχείριση των δημοσιονομικών περιθωρίων.
