Σαν σήμερα, Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Αγίου Φωκά του Ιερομάρτυρα, Επισκόπου Σινώπης. Το εορτολόγιο περιλαμβάνει τα ονόματα Φωκάς, Φώκιος, Φώκης, Φωκία, Φωκίνα, Ζωγραφιά, Λουίζα και Λοΐζος, ενώ η ημέρα είναι αφιερωμένη και στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Χωρίς Αυτοκίνητο. Σαν σήμερα 22 Σεπτεμβρίου, το ιστορικό ημερολόγιο καταγράφει γεγονότα που εκτείνονται από το 1789 έως το 2010, καθώς και σημαντικές γεννήσεις και θανάτους διεθνών προσωπικοτήτων.
Διαβάστε επίσης: Ο Ρονάλντο Νατζάριο κλείνει σήμερα τα 50 του χρόνια
Ο Άγιος Φωκάς και οι υπόλοιποι τιμώμενοι της ημέρας
Ο Άγιος Φωκάς ο Ιερομάρτυρας καταγόταν από τη Σινώπη του Ευξείνου Πόντου και ήταν γιος του ναυπηγού Πάμφυλου και της Μαρίας. Από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για την προσήλωσή του στη χριστιανική πίστη και αργότερα αναδείχθηκε Επίσκοπος Σινώπης, αναπτύσσοντας έντονη ιεραποστολική δράση στην περιοχή. Η παράδοση τον θέλει πρώτο και παλαιότερο προστάτη των ναυτικών στη χριστιανική παράδοση, πολύ πριν καθιερωθεί ο Άγιος Νικόλαος στον ίδιο ρόλο. Επί των ημερών του αυτοκράτορα Τραϊανού, ο έπαρχος Αφρικανός διέταξε τη σύλληψή του και τον κάλεσε να απαρνηθεί την πίστη του. Ο Φωκάς αρνήθηκε, υπέστη βασανιστήρια και τελικά μαρτύρησε γύρω στο 117 μ.Χ. μέσα σε θερμό λουτρό. Τα λείψανά του μεταφέρθηκαν το 404 στην Κωνσταντινούπολη, ενώ η μνήμη του παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή στη χριστιανική παράδοση γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Την ίδια ημέρα τιμάται και ένας δεύτερος Άγιος με το ίδιο όνομα, ο Φωκάς ο Κηπουρός, ο οποίος ζούσε απλά καλλιεργώντας έναν μικρό κήπο και μοιράζοντας την παραγωγή του σε φτωχούς και ταξιδιώτες. Όταν στρατιώτες έφτασαν στο σπίτι του αναζητώντας τον ίδιο χωρίς να τον αναγνωρίσουν, εκείνος τους φιλοξένησε, ετοίμασε τη νύχτα τον δικό του τάφο και το πρωί αποκάλυψε ποιος ήταν, ζητώντας τους να εκτελέσουν την εντολή τους. Η ιστορία του έμεινε γνωστή ως παράδειγμα φιλοξενίας και συγχώρεσης. Παράλληλα, το εορτολόγιο τιμά τους Μάρτυρες Ισαάκ και Μαρτίνο, τους 26 Οσιομάρτυρες της Μονής Ζωγράφου στο Άγιον Όρος, καθώς και τον Όσιο Κοσμά τον Ζωγραφίτη, ασκητή καταγόμενο από αριστοκρατική οικογένεια της Βουλγαρίας, ο οποίος απεβίωσε στις 22 Σεπτεμβρίου του 1323.
Τα σημαντικά ιστορικά γεγονότα σαν σήμερα 22 Σεπτεμβρίου
Στο διεθνές ιστορικό προσκήνιο, το 1789 οι ενωμένες δυνάμεις Ρώσων και Αυστριακών νίκησαν τους Οθωμανούς Τούρκους στη Μάχη του Ρίμνικ, στο πλαίσιο του Ρωσοτουρκικού Πολέμου του 1787-1792, αποκτώντας τον έλεγχο της Βλαχίας. Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, ενθουσιασμένος από τη νίκη, συνέθεσε προς τιμήν του στρατηγού Γιοσίας φον Κόμπουργκ τον αντικριστό χορό «Der Sieg vom Helden Coburg». Στην ελληνική ναυτική ιστορία, το 1912 κατέπλευσε στον Ναύσταθμο το υποβρύχιο «Δελφίν», το πρώτο υποβρύχιο του ελληνικού στόλου. Το 1964 ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου δήλωσε την πρόθεσή του να ενοποιήσει το ΙΚΑ με άλλα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης, προκαλώντας αντιδράσεις τραπεζοϋπαλλήλων και εργαζομένων σε δημόσιους φορείς.
Στη διεθνή τηλεόραση, το 1994 μεταδόθηκε το πρώτο επεισόδιο της σειράς «Τα Φιλαράκια». Στον αθλητισμό, το 2001 ο Αντώνης Φώτσης υπέγραψε στους Μέμφις Γκρίζλις, γινόμενος ο πρώτος Έλληνας καλαθοσφαιριστής στο NBA. Το 2010 ανακοινώθηκε ότι η τροπική καταιγίδα με το όνομα «Μαλάκας», που έπληττε νησιά της Ιαπωνίας, αναμενόταν να εξελιχθεί σε τυφώνα με ταχύτητες έως 157 χιλιόμετρα την ώρα. Σαν σήμερα γεννήθηκαν επίσης σημαντικές προσωπικότητες, όπως ο Βρετανός φυσικός Μάικλ Φαραντέι το 1791, ο αντιστασιακός Χανς Σολ το 1918, καθώς και οι μουσικοί Ντέιβιντ Κόβερντεϊλ το 1951 και Νικ Κέιβ το 1957. Στους θανάτους καταγράφονται ο βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Ζ’ Παλαιολόγος το 1408, ο βασιλιάς των Ζουλού Σάκα το 1828 και ο Έλληνας στιχουργός Γιάννης Νεγρεπόντης το 1991.
Ποιοι γιορτάζουν αύριο, 23 Σεπτεμβρίου
Όσοι θέλουν να προγραμματίσουν τις ευχές τους, αύριο, 23 Σεπτεμβρίου, γιορτάζουν τα ονόματα Ξανθίππη, Ξανθή, Ξανθούλα, Ξάνθιππος, Πολυξένη, Ξένη, Ξένια, Ραΐς, Ραΐδα, Ίρις και Ίριδα. Έτσι κλείνει ο κύκλος του εορτολογίου γύρω από τη μνήμη του Αγίου Φωκά, μια ημέρα που συνδυάζει την εκκλησιαστική παράδοση με σημαντικά ιστορικά ορόσημα της Ελλάδας και του κόσμου.
