Η Ελλάδα κατέθεσε στις Βρυξέλλες πρόταση για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος, ανοίγοντας νέο δρόμο χρηματοδότησης για τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση κατατέθηκε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, υπό την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μελλοντικά έσοδα από τις εθνικές δημοπρασίες συχνοτήτων 6G, τα οποία θα μπορούσαν να αποφέρουν έως και 15 δισεκατομμύρια ευρώ. Η πρωτοβουλία επεξεργάστηκε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Διαβάστε επίσης: Η Ελλάδα προτείνει έσοδα €15 δισ. από το 6G στην ΕΕ
Πώς λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος
Η ελληνική πρόταση παρουσιάστηκε από τον υφυπουργό Εξωτερικών Τάσο Χατζηβασιλείου στο πλαίσιο της συζήτησης για νέους ίδιους πόρους της ΕΕ. Σύμφωνα με το κείμενο, η δυνητική αρχική χρηματοδοτική κλίμακα υπολογίζεται σε 12 έως 15 δισ. ευρώ, ποσό που αποτελεί προς το παρόν υπόθεση σχεδιασμού και όχι επίσημη αποτίμηση, χωρίς μάλιστα να συνυπολογίζει πιθανά μελλοντικά έσοδα από επιλεγμένα δικαιώματα 5G. Η λογική του μηχανισμού είναι απλή: όταν μια εταιρεία τηλεπικοινωνιών πληρώνει για δικαιώματα χρήσης συχνοτήτων, τα έσοδα καταλήγουν σήμερα αποκλειστικά στο εθνικό ταμείο του κάθε κράτους. Η ελληνική εισήγηση ζητά κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις επόμενες άδειες 6G και τις ανανεώσεις των αδειών 5G, ώστε ένα συμφωνημένο μέρος των εισπράξεων να καταλήγει στον κοινό προϋπολογισμό.
Ένα δεύτερο σκέλος των εσόδων θα μπορούσε να αποτελέσει αρχικό κεφάλαιο για ευρωπαϊκό επενδυτικό μηχανισμό, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Τα κεφάλαια αυτά θα στήριζαν έργα σε δίκτυα 6G, τεχνητή νοημοσύνη, υπολογιστικές υποδομές και ασφαλείς επικοινωνίες, προσελκύοντας παράλληλα ιδιωτικές επενδύσεις. Ο κ. Πιερρακάκης είχε παρουσιάσει ήδη τον Ιούλιο ως πιθανό σενάριο τη διάθεση έως 75% των εσόδων στον προϋπολογισμό και του υπόλοιπου 25% στον επενδυτικό μηχανισμό, ωστόσο η τελική κατανομή θα κριθεί στις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Αντιδράσεις και πλαίσιο διαπραγματεύσεων
Η πρόταση εντάσσεται σε μια ευρύτερη και ιδιαίτερα δύσκολη συζήτηση για τη χρηματοδότηση του νέου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, ο οποίος έχει προταθεί να ανέλθει σε περίπου 2 τρισ. ευρώ. Η Ένωση καλείται να καλύψει αυξημένες ανάγκες σε τομείς όπως η άμυνα και η τεχνολογική ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας παράλληλα τις παραδοσιακές δαπάνες για τη γεωργία και την πολιτική συνοχής. Πέντε χώρες, η Γερμανία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Αυστρία, έχουν ήδη ζητήσει μικρότερη αύξηση του προϋπολογισμού, υποστηρίζοντας ότι οι νέες ανάγκες δεν πρέπει να μεταφέρονται απλώς στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η ελληνική πρόταση επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο χρηματοδοτικό χώρο χωρίς να απαιτούνται πρόσθετες εθνικές εισφορές.
Ο Ιρλανδός υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων, Τόμας Μπερν, δήλωσε ότι η πρόταση χρειάζεται εξέταση τόσο σε τεχνικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο. Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και άλλες πηγές εσόδων, όπως μέρος των εσόδων από δικαιώματα εκπομπών CO2, ο μηχανισμός συνοριακής προσαρμογής άνθρακα, φόρος σε μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα, ειδικοί φόροι κατανάλωσης στον καπνό, καθώς και ετήσια εισφορά από μεγάλες επιχειρήσεις. Έχουν επίσης προταθεί εισφορές στον υπερβολικό πλούτο, στις ψηφιακές υπηρεσίες, στο διαδικτυακό τζόγο και στα κέρδη από κρυπτονομίσματα. Για να θεσπιστεί οποιοσδήποτε νέος ίδιος πόρος απαιτείται ομοφωνία στο Συμβούλιο και έγκριση από όλα τα 27 κράτη-μέλη σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες.
Τι ακολουθεί
Η ιρλανδική προεδρία θα πρέπει τώρα να εξετάσει ποιες από τις προτάσεις, ή ποιος συνδυασμός τους, έχει πιθανότητες να συγκεντρώσει την ομόφωνη υποστήριξη των 27 κρατών-μελών. Στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία ενόψει της επόμενης Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο. Παράλληλα, η υπό συζήτηση ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα ψηφιακά δίκτυα ευνοεί μεγαλύτερη διάρκεια και ανανέωση των αδειών χρήσης συχνοτήτων, στοιχείο που θα επηρεάσει και τον τρόπο διαμόρφωσης των μελλοντικών δημοπρασιών από τις οποίες προσδοκά έσοδα η ελληνική πρόταση.
