Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ βρέθηκε σήμερα αντιμέτωπο με ένα ερώτημα που μέχρι πρότινος έμοιαζε επιστημονική φαντασία: τι θα συμβεί εάν συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, αλληλεπιδρώντας μεταξύ τους, προκαλέσουν μια σύγκρουση που οι άνθρωποι δεν προλαβαίνουν να αποτρέψουν. Το θέμα τέθηκε ενώπιον του 15μελούς οργάνου με τη συμμετοχή κορυφαίων στελεχών του κλάδου, εν μέσω προειδοποιήσεων για τεχνολογία της οποίας οι δυνατότητες εξελίσσονται ταχύτερα από τους κανόνες εποπτείας. Η συνεδρίαση έγινε στο περιθώριο της ετήσιας συνόδου της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Διαβάστε επίσης: Το Συμβούλιο Ειρήνης παρουσιάζει σχέδιο ανάκαμψης για τη Γάζα
Τρεις επικεφαλής εταιρειών ενημερώνουν τις κυβερνήσεις
Στο βήμα του Συμβουλίου βρέθηκαν ο διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ο επικεφαλής της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, και ο συνιδρυτής της Hugging Face, Κλεμάν Ντελάνγκ. Οι τρεις τους ενημέρωσαν τις κυβερνήσεις για τους κινδύνους που συνδέονται με ολοένα ισχυρότερα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία θα μπορούσαν σε κάποιο στάδιο να αποκτήσουν τη δυνατότητα να βελτιώνονται μόνα τους και να ξεφύγουν από τον ανθρώπινο έλεγχο. Της συνεδρίασης προήδρευσε ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, ενώ στις τοποθετήσεις των κρατών-μελών περιλαμβάνονταν εκείνες των ΗΠΑ και της Κίνας, των δύο μεγαλύτερων ανταγωνιστών στην ανάπτυξη της τεχνολογίας.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι πρακτικές συνέπειες μιας ενδεχόμενης απώλειας ελέγχου για την εθνική και τη διεθνή ασφάλεια. Ευρωπαίος διπλωμάτης, ο οποίος μίλησε υπό καθεστώς ανωνυμίας στο Reuters, περιέγραψε ως κεντρικό ερώτημα το εάν θα μπορούσαμε κάποτε να βρεθούμε μπροστά σε αλγορίθμους που, μέσα από την αλληλεπίδρασή τους, πυροδοτούν πόλεμο. Πρόκειται για κίνδυνο που τίθεται προς εξέταση και όχι για διαπίστωση ότι μια τέτοια δυνατότητα έχει ήδη εκδηλωθεί, όμως η ίδια η υπόθεση αρκεί για να μεταφέρει τη συζήτηση στο πεδίο ευθύνης του Συμβουλίου Ασφαλείας, δηλαδή στην αποτροπή απειλών κατά της διεθνούς ειρήνης.
Αντίθετες θέσεις για την εποπτεία της τεχνολογίας
Η συζήτηση διεξάγεται με εμφανείς διαφωνίες για το ποιος πρέπει να θέτει τους κανόνες και πόσο δεσμευτικοί μπορούν να είναι. Μιλώντας την Τρίτη στη Γενική Συνέλευση, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απέρριψε κάθε προσπάθεια δημιουργίας παγκόσμιου μηχανισμού ελέγχου της τεχνητής νοημοσύνης. Υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ προηγούνται σημαντικά της Κίνας και των υπόλοιπων ανταγωνιστών και δήλωσε αποφασισμένος να διατηρήσει αυτό το προβάδισμα, παρουσιάζοντας την τεχνολογία ως εξέλιξη που θα ξεπεράσει σε σημασία τη Βιομηχανική Επανάσταση.
«Θα την ενθαρρύνουμε, δεν θα τη χαλιναγωγήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι η κυβέρνησή του θα παρακολουθεί στενά την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης μέσω του υπουργείου Δικαιοσύνης. Η θέση του απέχει σημαντικά από την προσέγγιση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο οποίος επιμένει ότι η ταχεία πρόοδος της τεχνολογίας δημιουργεί κινδύνους που απαιτούν διεθνή συντονισμό. Η αντιπαράθεση αυτή αποτυπώνει τον βασικό διχασμό ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις, με τις ΗΠΑ να επιλέγουν την επιτάχυνση της ανάπτυξης και τον ΟΗΕ να ζητά κοινούς κανόνες εποπτείας.
Το αίτημα του Άλτμαν για κοινά κριτήρια
Ο Σαμ Άλτμαν αναμένεται να ζητήσει από τους ηγέτες των κρατών-μελών την υιοθέτηση κοινών κριτηρίων για τη μέτρηση των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και για την αξιολόγηση των δικλίδων ασφαλείας που εφαρμόζουν οι εταιρείες κατά την ανάπτυξή της. Τις προθέσεις αυτές παρουσίασε σε δημοσιογράφους στέλεχος της OpenAI την Τρίτη, λίγο πριν από τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας. Το αίτημα αυτό αποτυπώνει την προσπάθεια μέρους της βιομηχανίας να θέσει κοινό πλαίσιο μέτρησης, ενώ οι κυβερνήσεις παραμένουν διχασμένες ως προς τον βαθμό εποπτείας που χρειάζεται η τεχνολογία.
