Η Βρετανία προχωρά σε νέα επανεξέταση της συμφωνίας Τσάγκος για την παραχώρηση των ομώνυμων νησιών στον Μαυρίκιο, έπειτα από την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Ο Τραμπ χαρακτήρισε τη συμφωνία «φρικτή» και «γελοία» κατά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό του Μαυρικίου, Άντι Μπέρναμ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Η παρέμβαση αυτή έθεσε εκ νέου σε αμφισβήτηση τη μεταβίβαση κυριαρχίας των νησιών στον Ινδικό Ωκεανό, ανοίγοντας νέο γύρο διαβουλεύσεων ανάμεσα σε Λονδίνο και Ουάσιγκτον.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ αποθεώνει τον Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ
Τι έγινε στη συνάντηση Τραμπ – Μπέρναμ
Η κρίσιμη στιγμή σημειώθηκε κατά τη διάρκεια της συνάντησης του Αμερικανού προέδρου με τον Άντι Μπέρναμ στη Νέα Υόρκη, όπου ο Τραμπ επανέλαβε την αντίθεσή του στη συμφωνία Τσάγκος. Παρουσία του Μπέρναμ, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός «θα την εξετάσει», με τον ίδιο τον Μπέρναμ να απαντά με ένα λακωνικό «ναι». Η στιγμή αυτή θεωρήθηκε καθοριστική, καθώς επιβεβαίωσε δημόσια ότι το θέμα βρίσκεται και πάλι σε εκκρεμότητα, παρά τις προηγούμενες διαβεβαιώσεις του Λονδίνου.
Η αρχική συμφωνία προέβλεπε ότι η Βρετανία θα παραχωρούσε την κυριαρχία των νησιών Τσάγκος στον Μαυρίκιο, διατηρώντας ωστόσο το δικαίωμα μίσθωσης της κοινής βρετανοαμερικανικής στρατιωτικής βάσης για 99 χρόνια. Το συνολικό κόστος της συμφωνίας είχε υπολογιστεί σε περίπου 3,4 δισεκατομμύρια λίρες, με τη Βρετανία να καταβάλλει κατά μέσο όρο περίπου 101 εκατομμύρια λίρες ετησίως για τη μίσθωση. Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται η βάση του Ντιέγκο Γκαρσία, του μεγαλύτερου νησιού του αρχιπελάγους, η οποία θεωρείται κρίσιμη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Βρετανίας στον Ινδικό Ωκεανό και την ευρύτερη περιοχή της Ασίας.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Ο υπουργός Άμυνας της Βρετανίας, Γουές Στρίτινγκ, επιβεβαίωσε το πρωί την επανεξέταση της συμφωνίας, τονίζοντας ότι στη σημερινή της μορφή δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. «Πρέπει να κάνουμε περισσότερη δουλειά με τους Αμερικανούς συμμάχους μας, με τον πρόεδρο Τραμπ και την κυβέρνησή του, ώστε η συμφωνία να φτάσει σε ένα σημείο όπου θα μπορεί να τη στηρίξει», δήλωσε στο BBC. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι στόχος του Λονδίνου παραμένει η μακροπρόθεσμη σταθερότητα και ασφάλεια ενός από τα πιο ευαίσθητα περιουσιακά στοιχεία εθνικής ασφαλείας που διαθέτει η Βρετανία.
Ο πρωθυπουργός του Μαυρικίου, Άντι Μπέρναμ, απάντησε με μετριοπάθεια, σημειώνοντας ότι «κληρονόμησε την κατάσταση» και ότι απαιτείται λύση στο ζήτημα. «Είναι κρίσιμο να διασφαλιστεί το μέλλον της βάσης. Αυτό έχει σημασία για λόγους ασφαλείας, αλλά προφανώς έχει σημασία και για τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η στάση του δείχνει διάθεση συνεννόησης, παρά την πίεση που δέχεται από την αμερικανική πλευρά.
Ο βρετανικός Τύπος αφιέρωσε εκτενή δημοσιεύματα στη συνάντηση και τη διαφωνία για τα Τσάγκος. Οι Times έγραψαν ότι ο Τραμπ «κέρδισε την επανεξέταση» της συμφωνίας, η οποία πλέον βρίσκεται σε αναμονή. Η Daily Telegraph τιτλοφόρησε το θέμα «Ο Μπέρναμ υποχωρεί στον Τραμπ για τα Τσάγκος», ενώ η Daily Mail έκανε λόγο για κλονισμό του Μπέρναμ μετά την επίθεση Τραμπ. Η Independent εστίασε στην αντίθεση ανάμεσα στα θερμά λόγια του Αμερικανού προέδρου για τον Μπέρναμ και στην αβεβαιότητα που πλέον περιβάλλει τη συμφωνία, ενώ η Guardian σημείωσε ότι ο Τραμπ επαίνεσε τον Μπέρναμ αποκαλώντας τον «φυσικό επιχειρηματία», παρότι ανέδειξε διαφωνίες ανάμεσα στις δύο κυβερνήσεις όχι μόνο για τα Τσάγκος αλλά και για την τεχνητή νοημοσύνη και το Ιράν.
Τι ακολουθεί
Η Guardian περιέγραψε την πρώτη συνάντηση Τραμπ – Μπέρναμ ως θετικό ξεκίνημα στις προσωπικές τους σχέσεις, επισημαίνοντας όμως ότι δύσκολα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το επόμενο διάστημα αναμένεται νέος γύρος επαφών ανάμεσα σε Λονδίνο και Ουάσιγκτον, με στόχο να διαμορφωθεί μια εκδοχή της συμφωνίας που θα μπορεί να στηρίξει και η αμερικανική κυβέρνηση. Μέχρι τότε, η συμφωνία Τσάγκος παραμένει σε εκκρεμότητα, με το μέλλον της στρατιωτικής βάσης στο Ντιέγκο Γκαρσία να αποτελεί το κεντρικό διακύβευμα των διαπραγματεύσεων.
