Το πρωτοσέλιδο των «ΝΕΑ» της Τετάρτης 23 Σεπτεμβρίου φέρνει στο φως ένα καίριο μήνυμα Ουάσινγκτον προς την Άγκυρα, με φόντο τα F-35 στην Τουρκία. Ο Μπάρακ διαμήνυσε ότι οι Τούρκοι δεν χρειάζονται τα μαχητικά αεροσκάφη, την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν επιδεικνύει την ισχύ της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή. Παράλληλα, στη Νέα Υόρκη εξελίσσεται ένα διπλωματικό θρίλερ με πρωταγωνιστές τον Τραμπ, τον Πούτιν και το ζήτημα του Ιράν. Το σύνολο των εξελίξεων συνθέτει ένα πυκνό γεωπολιτικό σκηνικό που αγγίζει άμεσα και την Ελλάδα.
Ψυχρολουσία στην Τουρκία για τα F-35
Στο επίκεντρο της ύλης βρίσκεται το μήνυμα του Μπάρακ, ο οποίος διαμήνυσε καθαρά προς την Άγκυρα ότι η Τουρκία δεν χρειάζεται τα μαχητικά αεροσκάφη F-35. Η δήλωση αυτή λειτουργεί ως ψυχρολουσία για την τουρκική πλευρά, η οποία εδώ και καιρό διεκδικεί την επανένταξή της στο πρόγραμμα παραγωγής και προμήθειας των συγκεκριμένων μαχητικών. Την ίδια στιγμή, ο Ερντογάν επιλέγει να προβάλει την ισχύ της Τουρκίας στην περιοχή, στέλνοντας το δικό του μήνυμα αυτοπεποίθησης προς κάθε κατεύθυνση. Η αντίθεση ανάμεσα στο μήνυμα από την Ουάσινγκτον και στην εικόνα ισχύος που καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία αναδεικνύει την ένταση που διατρέχει τη διμερή σχέση γύρω από το ζήτημα των εξοπλισμών. Η υπόθεση των F-35 παραμένει έτσι ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία τριβής ανάμεσα σε Ουάσινγκτον και Άγκυρα, με την τουρκική πλευρά να επιμένει σε αιτήματα που, σύμφωνα με το μήνυμα Μπάρακ, δεν βρίσκουν ανταπόκριση.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η υπογραφή συνεργασίας ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Τουρκία για συμφωνία στην πυρηνική ενέργεια, μια εξέλιξη που δείχνει πως η διμερής ατζέντα δεν περιορίζεται μόνο στα αμυντικά ζητήματα αλλά επεκτείνεται και σε τομείς ενεργειακής συνεργασίας. Η ταυτόχρονη ύπαρξη πίεσης στο αμυντικό σκέλος και συνεργασίας στο ενεργειακό σκέλος δείχνει μια σχέση με πολλαπλά και αντικρουόμενα επίπεδα. Παράλληλα, καταγράφηκε και μία νέα ΝΟΤΑΜ στο Αιγαίο, η οποία παραβιάζει τον ελληνικό εναέριο χώρο, υπενθυμίζοντας ότι το ζήτημα της τουρκικής αμφισβήτησης στην περιοχή παραμένει ανοιχτό παρά τις διπλωματικές επαφές σε άλλα επίπεδα.
Το παρασκήνιο στη Νέα Υόρκη και η ελληνική διπλωματία
Στη Νέα Υόρκη, ο Τραμπ μετέθεσε για αργότερα τη λύση με το Ιράν, επιλέγοντας να μην βιαστεί σε μια κρίσιμη διαπραγμάτευση που απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς. Ταυτόχρονα, ζήτησε από τον Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο με την Ουκρανία, στέλνοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τη Μόσχα για τερματισμό των εχθροπραξιών. Οι δύο αυτές κινήσεις συνθέτουν ένα θρίλερ διπλωματίας, καθώς η αμερικανική πλευρά καλείται να διαχειριστεί ταυτόχρονα δύο μεγάλα ανοιχτά μέτωπα σε Μέση Ανατολή και Ανατολική Ευρώπη, σε μια συγκυρία που επηρεάζει και τις εξελίξεις γύρω από τα F-35 στην Τουρκία.
Στο περιθώριο των διεθνών επαφών, ξεχώρισε η συνάντηση του Νίκου Δένδια με τον Σίσι, από την οποία προέκυψε σαφής αμοιβαία κατανόηση των κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι δύο πλευρές. Η επαφή αυτή επιβεβαιώνει τη σταθερή γραμμή της ελληνικής διπλωματίας για διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με τους περιφερειακούς εταίρους, σε μια περίοδο όπου οι εξελίξεις γύρω από την Τουρκία απαιτούν συντονισμένη και ψύχραιμη αντιμετώπιση. Η συνδυασμένη ανάγνωση όλων των παραπάνω, από το μήνυμα του Μπάρακ μέχρι τη νέα ΝΟΤΑΜ στο Αιγαίο, δείχνει ότι το ζήτημα των F-35 στην Τουρκία δεν είναι απομονωμένο, αλλά συνδέεται στενά με το ευρύτερο γεωπολιτικό παζλ που εκτείνεται από το Αιγαίο έως τη Νέα Υόρκη. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη, διατηρώντας παράλληλα ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με τους περιφερειακούς εταίρους της.
