Ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρέθηκαν στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ χωρίς ωστόσο να πραγματοποιήσουν ξεχωριστή διμερή συνάντηση. Οι δύο πρόεδροι συναντήθηκαν την Τρίτη μόνο στο πλαίσιο μιας πολυμερούς συνάντησης με ηγέτες χωρών της Μέσης Ανατολής, χωρίς χρόνο για κατ’ ιδίαν συνομιλίες. Η απουσία τετ α τετ ανάμεσα στους δύο ηγέτες, σε μια εβδομάδα έντονης διπλωματικής κινητικότητας, δεν πέρασε απαρατήρητη.
Τι έγινε στη Νέα Υόρκη
Οι δύο ηγέτες έχουν συνηθίσει να τονίζουν δημόσια την καλή προσωπική τους σχέση, ωστόσο η φετινή τους παρουσία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ δεν συνοδεύτηκε από ξεχωριστή συνάντηση. Η τελευταία φορά που είχαν συναντηθεί ήταν τον Ιούλιο, στην Άγκυρα, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ, ενώ πριν από αυτήν, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Τούρκος πρόεδρος είχε επισκεφθεί την Ουάσινγκτον.
Το πρόγραμμα του Ερντογάν στη Νέα Υόρκη δεν περιέλαβε ούτε συνάντηση με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος αναμένεται να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση τα ξημερώματα της Παρασκευής, ώρα Ελλάδας. Η εξέλιξη αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενα χρόνια, όταν η παρουσία των δύο ηγετών στη Νέα Υόρκη είχε αποτελέσει αρκετές φορές αφορμή για ελληνοτουρκικές επαφές σε ανώτατο επίπεδο.
Παρά την απουσία διμερούς συνάντησης, οι δύο πλευρές είχαν την ευκαιρία για μια σύντομη συνομιλία στο περιθώριο δείπνου που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Στο παρασκήνιο πάντως παραμένουν άλυτα δύο κρίσιμα ζητήματα της αμερικανοτουρκικής ατζέντας: η υπόθεση των ρωσικών συστημάτων S-400 και το «ξεκλείδωμα» των μαχητικών F-35 για την Άγκυρα.
Τα θερμά λόγια και οι δηλώσεις
Το κλίμα ανάμεσα στους δύο προέδρους παρέμεινε φιλικό σε επίπεδο δηλώσεων. Ο Τραμπ, μιλώντας κατά την πολυμερή συνάντηση του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, χαρακτήρισε τον Τούρκο ομόλογό του «σκληρό καρύδι» και ηγέτη με τον οποίο «δεν μπορεί κανείς να παίζει», προσθέτοντας πως πρόκειται για «φανταστικό τύπο» και φίλο του. Ανάλογο ύφος είχε χρησιμοποιήσει μία ημέρα νωρίτερα και ο Ερντογάν, ο οποίος σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη για τα 100 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Τουρκίας-ΗΠΑ αναφέρθηκε στον «πολύτιμο φίλο μου» Τραμπ, τονίζοντας ότι η επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στην Άγκυρα τον Ιούλιο «έδωσε νέα πνοή» στη διμερή συμμαχία, με αναφορές στην ενέργεια, την πολιτική αεροπορία, την υψηλή τεχνολογία και την αμυντική συνεργασία.
Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, μίλησε σε δημοσιογράφους έξω από το Σπίτι της Τουρκίας στη Νέα Υόρκη και επιχείρησε να εξηγήσει την απουσία διμερούς συνάντησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι δύο ηγέτες «τρέφουν απίστευτο σεβασμό ο ένας για τον άλλον» και έχουν αρμονική σχέση, ενώ η συχνή επικοινωνία τους εν μέσω των περιφερειακών εξελίξεων εξηγεί γιατί δεν υπήρχαν πολλά νέα θέματα προς συζήτηση κατά τη σύντομη συνομιλία τους στο δείπνο της Γενικής Συνέλευσης. Ο Μπάρακ χαρακτήρισε επίσης την Τουρκία «πολύ μεγάλο φίλο της Αμερικής σε πολύ δύσκολες στιγμές» και τη χαρακτήρισε δεύτερο μεγαλύτερο σύμμαχο του ΝΑΤΟ, στον οποίο οι ΗΠΑ εμπιστεύονται κάθε είδους περιφερειακή συμμαχία.
Τι ακολουθεί για τα S-400 και τα F-35
Αναφορικά με τα ανοιχτά ζητήματα των S-400 και των F-35, ο Αμερικανός πρέσβης ανέφερε ότι το Κογκρέσο εξετάζει το θέμα, επισημαίνοντας πως οι σχετικές ρυθμίσεις του αμερικανικού νόμου CAATSA απαιτούν χρόνο για να προχωρήσουν. Παρά τα ανοιχτά αυτά μέτωπα, η εικόνα που επιχειρούν να προβάλουν Ουάσινγκτον και Άγκυρα παραμένει θετική, με τον Μπάρακ να σημειώνει πως οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας «ποτέ δεν ήταν τόσο καλές» και πως η προσωπική χημεία ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ερντογάν «πραγματικά βοηθάει» τη συνεργασία των δύο χωρών.
