Τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με το Ιράν ανακοίνωσε επίσημα η κυβέρνηση της Κολομβίας, σε μια απόφαση που σηματοδοτεί ευθυγράμμιση της εξωτερικής της πολιτικής με εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών. Η κίνηση της Μπογκοτά επισημοποιήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου και ανακοινώθηκε δημόσια την Πέμπτη μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα X. Πίσω από την απόφαση βρίσκεται η κυβέρνηση του προέδρου Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια, ο οποίος ανήκει στη λεγόμενη «σκληρή Δεξιά» και ανέλαβε την προεδρία της χώρας τον Αύγουστο.
Διαβάστε επίσης: Ο Πεζεσκιάν: Οι Χούθι δεν παίρνουν εντολές από το Ιράν
Η ανακοίνωση της Μπογκοτά και οι λόγοι της διακοπής
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών της Κολομβίας, η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η απόφαση εντάσσεται στη νέα κατεύθυνση της εξωτερικής της πολιτικής σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και ασφάλειας του δυτικού ημισφαιρίου. Η διπλωματία της Μπογκοτά κατήγγειλε ότι η ιρανική κυβέρνηση διατηρεί δεσμούς με «ναρκοτρομοκρατικές οργανώσεις» οι οποίες, όπως ανέφερε, απειλούν την ασφάλεια της χώρας, χωρίς ωστόσο να υπεισέλθει σε περισσότερες λεπτομέρειες. Παρά τη ρήξη στο διπλωματικό επίπεδο, η κολομβιανή κυβέρνηση διευκρίνισε ότι θα συνεχίσει να διατηρεί προξενικές σχέσεις με την Τεχεράνη, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία των σχετικών υπηρεσιών για τους πολίτες.
Η Μπογκοτά τόνισε επίσης ότι οι ενέργειες της Τεχεράνης στο πλαίσιο του πολέμου στη Μέση Ανατολή επηρέασαν καθοριστικά την απόφαση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ και σε επιθέσεις εναντίον άλλων κρατών της περιοχής, στοιχεία που, όπως ανέφερε η κολομβιανή διπλωματία, μείωσαν σημαντικά την εμπιστοσύνη προς το Ιράν. Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διερχόταν, πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, περίπου το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Η κίνηση στο στενό έχει μειωθεί θεαματικά, καθώς η Τεχεράνη προχώρησε σε de facto κλείσιμό του μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο οποίος ξεκίνησε με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Η στενή σχέση με τον Τραμπ και το ευρύτερο πλαίσιο
Ο πρόεδρος Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια δεν κρύβει τον θαυμασμό του για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος με τη σειρά του τον υποστήριξε σθεναρά κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, όταν ο σημερινός πρόεδρος της Κολομβίας ήταν ακόμη υποψήφιος. Η στενή αυτή σχέση θεωρείται πως εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την ευθυγράμμιση της κολομβιανής εξωτερικής πολιτικής με τη γραμμή της Ουάσιγκτον απέναντι στην Τεχεράνη. Η απόφαση της Μπογκοτά έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξημένη διεθνή πίεση, τόσο λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή όσο και λόγω κατηγοριών για στήριξη ένοπλων ομάδων στην περιοχή.
Στο πλαίσιο αυτής ακριβώς της συζήτησης περί ιρανικής επιρροής σε ένοπλες ομάδες, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν προσπάθησε να αποστασιοποιήσει την Τεχεράνη από τις ενέργειες του κινήματος των Χούθι στην Υεμένη. Σε συνέντευξή του στο δίκτυο Fox News, η οποία μεταδόθηκε την Πέμπτη, ο Πεζεσκιάν δήλωσε ότι οι Χούθι «είναι υπεύθυνοι για τις δικές τους ενέργειες» και ότι «δεν παίρνουν εντολές» από την ιρανική κυβέρνηση. Ο ίδιος περιέγραψε το κίνημα ως μέρος των «δυνάμεων που αντιστέκονται στην περιοχή», με βάση τις συνθήκες που τους έχουν επιβληθεί.
Παρά την κατηγορηματική αυτή τοποθέτηση, ο Ιρανός πρόεδρος δεν αρνήθηκε την ύπαρξη επικοινωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Χούθι. «Έχουμε επαφές μαζί τους. Δεν υπάρχει συστηματική σχέση», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να διαχωρίσει τις γραμμές ανάμεσα σε πολιτική υποστήριξη και επιχειρησιακό έλεγχο. Οι δηλώσεις αυτές έρχονται σε μια στιγμή που το Ιράν καλείται να διαχειριστεί παράλληλα τόσο τη διπλωματική απομόνωση από χώρες όπως η Κολομβία όσο και τις κατηγορίες περί ανάμειξης σε συγκρούσεις εκτός των συνόρων του.
