Η ψηφιακή ασφάλεια των παιδιών στις πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων βρέθηκε στο επίκεντρο νέας έρευνας που πραγματοποίησε η Rakuten Viber στο επίσημο κανάλι της στην Ελλάδα. Η μελέτη, με τη συμμετοχή γονέων από το κανάλι Rakuten Viber Ελλάδα, που αριθμεί 1,86 εκατομμύρια μέλη, αναδεικνύει σημαντικό χάσμα ανάμεσα σε γονείς και παιδιά όσον αφορά τη γνώση εργαλείων προστασίας. Οι πλατφόρμες instant messaging έχουν γίνει απαραίτητες για την οικογενειακή επικοινωνία, ωστόσο η ευρεία χρήση τους εκθέτει τόσο γονείς όσο και παιδιά σε κινδύνους όπως το cyberbullying, το phishing και η κακή χρήση προσωπικών δεδομένων.
Το χάσμα ανάμεσα σε γονείς και παιδιά στην ψηφιακή ασφάλεια
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 65% των γονέων παραδέχεται ότι τα παιδιά τους είναι πιο εξοικειωμένα με την τεχνολογία από εκείνους, ενώ μόλις το 26% θεωρεί τον εαυτό του πιο ενημερωμένο. Η πλειονότητα όσων συμμετείχαν στην έρευνα έχει παιδιά άνω των 15 ετών, με το 43% να δηλώνει παιδιά άνω των 20 ετών. Παρά τη διαφορά αυτή, το 56% των γονέων συζητά με τα παιδιά του για την online συμπεριφορά και ανταλλάσσει συμβουλές γύρω από το απόρρητο και την ασφάλεια.
Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν και ανησυχητικές τάσεις. Το 15% των γονέων δεν έχει δοκιμάσει ποτέ να ανοίξει συζήτηση με το παιδί του για την ψηφιακή ασφάλεια, ενώ ένα επιπλέον 10% έχει σταματήσει να το κάνει επειδή τα παιδιά δεν δείχνουν πλέον ενδιαφέρον. Παράλληλα, η έρευνα κατέγραψε χαμηλή γνώση συγκεκριμένων εργαλείων ασφαλείας: ο αποκλεισμός επιθετικών χρηστών είναι η πιο γνωστή δυνατότητα, με το 32% να δηλώνει ότι την έχει χρησιμοποιήσει, ακολουθούμενη από τη διαχείριση μηνυμάτων από άγνωστους αποστολείς με 20%. Αντίθετα, μόλις το 9% γνωρίζει τη λειτουργία Caller ID και το 12% τον περιορισμό ορατότητας της φωτογραφίας προφίλ.
Πού απευθύνονται οι γονείς όταν αντιμετωπίζουν πρόβλημα
Η δημοσκόπηση αποκάλυψε επίσης πώς αναζητούν βοήθεια οι γονείς όταν προκύπτει ζήτημα ψηφιακής ασφάλειας. Το 39% προσπαθεί να βρει λύση μόνο του, το 25% ρωτά έναν φίλο που θεωρεί πιο έμπειρο στην τεχνολογία, ενώ μόλις το 8% απευθύνεται στο Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και μόλις το 1% στα ΜΜΕ. Ένας στους τέσσερις γονείς, δηλαδή το 25%, δηλώνει ότι δεν έχει χρησιμοποιήσει καμία από τις παραπάνω μεθόδους. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν την ανάγκη για πιο απλή και προσβάσιμη ενημέρωση σχετικά με τα εργαλεία ασφαλείας που ήδη διαθέτουν οι εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων.
Τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζει η Viber
Για να περιοριστούν οι κίνδυνοι, οι πλατφόρμες ανταλλαγής μηνυμάτων έχουν εισαγάγει πολλαπλά μέτρα προστασίας. Η Rakuten Viber εφάρμοσε από το 2016 κρυπτογράφηση από άκρο σε άκρο, γνωστή ως E2EE, η οποία διασφαλίζει ότι το περιεχόμενο των μηνυμάτων μπορεί να προβληθεί μόνο από τον αποστολέα και τον παραλήπτη. Η εταιρεία διαθέτει επιπλέον πιστοποίηση SOC 2 Type II και παρέχει πρόσθετα εργαλεία απορρήτου, στοχεύοντας να βοηθήσει τις οικογένειες να προστατεύσουν τον ψηφιακό τους χώρο.
Πρακτικές συμβουλές για ενίσχυση της ψηφιακής ασφάλειας
Ανάμεσα στις δυνατότητες που προτείνονται για την ενίσχυση της προστασίας του προφίλ είναι η απόκρυψη της κατάστασης δραστηριότητας. Η Viber επιτρέπει στους χρήστες να αποκρύπτουν τις ενδείξεις που δείχνουν πότε είναι online ή αν έχουν δει ένα μήνυμα, μέσω της διαδρομής Settings προς Privacy και απενεργοποίησης των σχετικών ενδείξεων. Τέτοιες ρυθμίσεις, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό άγνωστων αποστολέων και τον περιορισμό ορατότητας της φωτογραφίας προφίλ, συνθέτουν ένα βασικό πλαίσιο προστασίας που, όπως δείχνει η έρευνα, παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστο στους περισσότερους γονείς.
