Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, επιδιώκει μια εθελοντική συμφωνία με τα μεγάλα αμερικανικά διυλιστήρια για τον περιορισμό εξαγωγών ντίζελ, καθώς οι τιμές του καυσίμου έχουν εκτιναχθεί σε πρωτοφανή επίπεδα στις ΗΠΑ. Ο υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, επικοινώνησε τις τελευταίες ημέρες με στελέχη κορυφαίων εταιρειών διύλισης για να διερευνήσει τις προθέσεις τους. Η κυβέρνηση αναζητά εναλλακτική λύση, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου πλησιάζουν και ο πληθωρισμός ανεβαίνει. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026 ότι στηρίζει τον περιορισμό των εξαγωγών ντίζελ, μια δήλωση που αιφνιδίασε ανώτερους αξιωματούχους.
Διαβάστε επίσης: Ο Τραμπ ζητά από το Ανώτατο Δικαστήριο απελάσεις σε τρίτες χώρες
Τι έγινε
Ο Κρις Ράιτ βρέθηκε σε επαφές με στελέχη αρκετών μεγάλων αμερικανικών διυλιστηρίων προκειμένου να αξιολογήσει κατά πόσο θα δεχτούν έναν εθελοντικό περιορισμό στις εξαγωγές ντίζελ. Η προσπάθεια ξεκίνησε έπειτα από τη δήλωση του Τραμπ την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου 2026, όταν μιλώντας στη Νέα Υόρκη υποστήριξε δημόσια τον περιορισμό των εξαγωγών, αιφνιδιάζοντας μέρος της κυβέρνησής του. Ο ίδιος ο Ράιτ, μιλώντας επίσης στη Νέα Υόρκη, ξεκαθάρισε ότι μια πλήρης απαγόρευση εξαγωγών θα ήταν κακή επιλογή, δηλώνοντας ότι προτιμά μια εθελοντική συμφωνία με τον κλάδο, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες για τους όρους της.
Οι τιμές του ντίζελ στις ΗΠΑ έχουν σκαρφαλώσει σε μέσο όρο περίπου 6,52 δολάρια το γαλόνι, ενώ σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια η τιμή ξεπερνά τα 7 δολάρια σε αρκετά πρατήρια. Η άνοδος συνδέεται με τις διαταραχές στις παγκόσμιες προμήθειες καυσίμων εξαιτίας των πολέμων στο Ιράν και την Ουκρανία. Παράλληλα, τα αποθέματα ντίζελ στις ΗΠΑ υποχώρησαν κάτω από τα 97 εκατομμύρια βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, επίπεδο που είναι περίπου 13% χαμηλότερο από τον πενταετή εποχιακό μέσο όρο, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Πληροφοριών Ενέργειας (Energy Information Administration).
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η προσπάθεια εθελοντικής στρατολόγησης των εταιρειών διύλισης αναδεικνύει τις περιορισμένες επιλογές που έχει στη διάθεσή του ο Λευκός Οίκος, καθώς οι τιμές ντίζελ και βενζίνης ωθούν τον πληθωρισμό υψηλότερα και αρχίζουν να επηρεάζουν την ευρύτερη οικονομία, με τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου να πλησιάζουν. Η κυβέρνηση Τραμπ δέχεται πολιτικές πιέσεις να λάβει πιο επιθετικά μέτρα, όπως πλήρη απαγόρευση εξαγωγών, ωστόσο ένα τέτοιο βήμα θα μπορούσε να διαταράξει τις λειτουργίες των διυλιστηρίων, να αυξήσει τις τιμές άλλων καυσίμων και να προκαλέσει ευρύτερη αναταραχή στην παγκόσμια αγορά, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ παγκοσμίως.
Η πίεση για περιορισμό των εξαγωγών δημιουργεί ταυτόχρονα ένα δύσκολο δίλημμα, καθώς έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα των μετόχων των διυλιστηρίων, οι οποίοι έχουν καταγράψει φέτος ιδιαίτερα υψηλά κέρδη. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη μείωσης του κόστους καυσίμων για τους πολίτες και στη διατήρηση της κερδοφορίας ενός κλάδου που στηρίζει σημαντικό κομμάτι της αμερικανικής ενεργειακής βιομηχανίας. Ο Κρις Ράιτ φαίνεται να επιλέγει τον δρόμο του διαλόγου με τις εταιρείες αντί της νομοθετικής παρέμβασης, θεωρώντας πως μια εθελοντική συμφωνία θα αποφύγει τους κινδύνους μιας πλήρους απαγόρευσης.
Το ζήτημα των τιμών καυσίμων συνδέεται στενά με την πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης, καθώς ο πληθωρισμός αποτελεί βασικό θέμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Η επιλογή του Λευκού Οίκου να προχωρήσει σε διάλογο με τον κλάδο, αντί για άμεση νομοθετική απαγόρευση, δείχνει την προσοχή που δίνει η κυβέρνηση Τραμπ στις πιθανές παρενέργειες μιας πιο σκληρής παρέμβασης στην αγορά ενέργειας. Παράλληλα, η χαμηλή στάθμη των αποθεμάτων ντίζελ διατηρεί την πίεση στις τιμές, καθιστώντας δύσκολη μια γρήγορη αποκλιμάκωση χωρίς συντονισμένη δράση από τα ίδια τα διυλιστήρια.
