Ο Καναδάς υπέγραψε προκαταρκτική συμφωνία με τη σουηδική Saab για την απόκτηση τουλάχιστον έξι ιπτάμενων ραντάρ τύπου GlobalEye. Η ανακοίνωση έγινε την Παρασκευή από την καναδική κυβέρνηση, με στόχο την ενίσχυση της επιτήρησης της Αρκτικής. Πρόκειται για μη δεσμευτική συμφωνία, η οποία όμως θεωρείται θεμέλιο για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις. Τα νέα αεροσκάφη αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες παρακολούθησης της χώρας τόσο στη θάλασσα όσο και στην ξηρά.
Η συμφωνία με τη Saab και τα χαρακτηριστικά των GlobalEye
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της υπηρεσίας για τις επενδύσεις στην άμυνα του Καναδά —θεσμού που ίδρυσε τον Οκτώβριο του 2025 ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι για να επιταχυνθούν οι στρατιωτικές αγορές— η συμφωνία δημιουργεί «θεμέλιο για λεπτομερέστερες διαπραγματεύσεις». Οι συνομιλίες ανάμεσα στον Καναδά και τη Saab είχαν ξεκινήσει στις 27 Μαΐου και αρχικά αφορούσαν την απόκτηση περίπου 40 αεροσκαφών ραντάρ, πριν το σχέδιο περιοριστεί στα έξι.
Τα έξι GlobalEye θα βασίζονται στα καναδικής κατασκευής αεροσκάφη Bombardier 6500 και θα κατασκευαστούν εντός του Καναδά, στηρίζοντας περίπου 3.000 θέσεις εργασίας. Τα αεροσκάφη θα είναι σε θέση να επιτηρούν τα θαλάσσια και χερσαία σύνορα της χώρας, ενώ παράλληλα θα συλλέγουν πληροφορίες προορισμένες για τις χερσαίες δυνάμεις στο πεδίο. Πέρα από τα ίδια τα αεροσκάφη, ο Καναδάς σκοπεύει να αποκτήσει και συναφή συστήματα, καθώς και υπηρεσίες εκπαίδευσης, χωρίς όμως να έχει παρουσιαστεί ακόμη συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Αποκλεισμός αμερικανικών προτάσεων και δηλώσεις
Η προκαταρκτική συμφωνία με τη Saab σημαίνει στην πράξη ότι αποκλείστηκαν οι ανταγωνιστικές προσφορές για τα αμερικανικού σχεδιασμού και κατασκευής συστήματα Aeris X της L3Harris και E7 Wedgetail της Boeing. Ο υπουργός Άμυνας του Καναδά, Ντέιβιντ Μακγκουίντι, δήλωσε ότι «μαζί, προωθούμε δυνατότητα που θα ενισχύσει την ασφάλειά μας και θα δημιουργήσει αξία για τους Καναδούς». Η επιλογή της σουηδικής εταιρείας έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Οτάβα αναθεωρεί τις αμυντικές συνεργασίες της.
Ο Καναδάς αύξησε σημαντικά τις στρατιωτικές δαπάνες του, οι οποίες ανήλθαν σε 65 δισεκατομμύρια καναδικά δολάρια (περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ) την περασμένη χρονιά. Η αύξηση αυτή συνδέεται με τον επαναπροσδιορισμό της σχέσης της χώρας με τις ΗΠΑ, καθώς η καναδική κυβέρνηση αναζητά νέες διεθνείς συνεργασίες, ιδιαίτερα με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το πλαίσιο πίσω από την απόφαση
Ο φιλελεύθερος πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνι, η κυβέρνηση του οποίου έχει εμπλακεί σε εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, μίλησε αυτή την εβδομάδα στην εφημερίδα New York Times. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο Καναδάς είναι υποχρεωμένος να κάνει προετοιμασίες για το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής δράσης εναντίον της χώρας του, παρότι το θεωρεί απίθανο. Οι δηλώσεις αυτές συνοδεύουν την επιλογή της καναδικής κυβέρνησης να στραφεί σε ευρωπαϊκό εξοπλισμό αντί για αμερικανικό, ενισχύοντας τη στρατηγική διαφοροποίηση των αμυντικών συνεργασιών της χώρας.
