Η κυβέρνηση του Ιράκ ζήτησε επίσημα από τις ΗΠΑ εξαίρεση από την απαγόρευση των ιρανικών πτήσεων, επικαλούμενη ανθρωπιστικούς λόγους. Το αίτημα κατατέθηκε αυτή την εβδομάδα, μετά την εφαρμογή των νέων αμερικανικών κυρώσεων σε όλα τα ιρακινά αεροδρόμια. Η απαγόρευση έχει ήδη αποκόψει χιλιάδες ασθενείς, φοιτητές και προσκυνητές που μετακινούνται καθημερινά μεταξύ Ιράκ και Ιράν. Στο επίκεντρο βρίσκεται το αεροδρόμιο της Νατζάφ, της ιερότερης πόλης του κόσμου για τους σιίτες.
Τι έγινε
Όλα τα αεροδρόμια του Ιράκ εφάρμοσαν αυτή την εβδομάδα τις νέες κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην ιρανική πολιτική αεροπορία. Ανάμεσά τους είναι και το αεροδρόμιο της Νατζάφ, όπου κατευθύνονταν καθημερινά δεκάδες πτήσεις με προσκυνητές από το Ιράν. Το γραφείο του πρωθυπουργού του Ιράκ ανακοίνωσε ότι «η ιρακινή κυβέρνηση διεξάγει απευθείας συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά» ώστε ορισμένα αεροδρόμια να εξαιρεθούν από τα μέτρα. Στόχος είναι να επιτραπεί η επανάληψη των πτήσεων για ανθρωπιστικούς λόγους, κυρίως για τη μεταφορά ασθενών, φοιτητών και προσκυνητών.
Το Ιράν επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με τη Βαγδάτη για την επανέναρξη των πτήσεων. Ο πρέσβης του Ιράν στο Ιράκ, Μοχαμάντ Καζέμ αλ Σαντέγ, δήλωσε στο πρακτορείο Isna ότι «μια απόφαση θα ληφθεί προσεχώς». Σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, πριν από την απαγόρευση πραγματοποιούνταν καθημερινά 25 πτήσεις προς τη Νατζάφ και 15 πτήσεις προς τη Βαγδάτη, μεταφέροντας συνολικά 12.000 έως 13.000 επιβάτες κάθε μέρα. Οι πτήσεις αυτές εξυπηρετούσαν Ιρακινούς προσκυνητές που μεταβαίνουν σε ιερές πόλεις του Ιράν, Ιρανούς προσκυνητές με προορισμό το Ιράκ, καθώς και φοιτητές και ασθενείς που ταξιδεύουν για σπουδές ή νοσηλεία.
Αντιδράσεις και πλαίσιο
Η διακοπή των πτήσεων, που έγινε τη νύχτα της Πέμπτης προς την Παρασκευή, άφησε πολλούς πολίτες αποκλεισμένους. Ένας Ιρακινός διδακτορικός φοιτητής, ο Άσαντ Τζαμπάρ, βρέθηκε μπλοκαρισμένος στην ιερή ιρανική πόλη Κομ και είπε τηλεφωνικά ότι τα ταξί και τα λεωφορεία προς το Ιράκ «είναι ήδη κλεισμένα και οι τιμές αυξάνονται». Για όσους δεν βρίσκουν εναλλακτική πτήση, η μόνη διέξοδος είναι ένα οδικό ταξίδι 12 ωρών για να επιστρέψουν στο σπίτι τους. Οι ιρακινές αεροπορικές εταιρείες είχαν ήδη σταματήσει τις δικές τους πτήσεις από και προς το Ιράν από τον περασμένο Φεβρουάριο, με την έναρξη του πολέμου, οπότε οι ιρανικές πτήσεις είχαν παραμείνει η μοναδική σύνδεση των δύο χωρών.
Οι αμερικανικές κυρώσεις στην ιρανική πολιτική αεροπορία επιβλήθηκαν στις αρχές Σεπτεμβρίου, με τις ΗΠΑ να προειδοποιούν ότι δεν θα δείξουν ανοχή σε ξένες εταιρείες που θα διευκολύνουν την Τεχεράνη, απειλώντας τις με ένταξη στη «μαύρη λίστα». Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια είχαν διορία μόλις δύο ημερών για να συμμορφωθούν. Οι σχέσεις Ιράκ και Ιράν είναι στενές εδώ και χρόνια, τόσο λόγω θρησκευτικών δεσμών —η πλειονότητα των πολιτών και στις δύο χώρες είναι σιίτες— όσο και λόγω πολιτικών και οικονομικών συμφερόντων που συνδέουν τις δύο κυβερνήσεις.
Τι ακολουθεί
Οι συνομιλίες μεταξύ Βαγδάτης και Ουάσιγκτον συνεχίζονται, με την ιρακινή πλευρά να επιδιώκει άμεση εξαίρεση τουλάχιστον για το αεροδρόμιο της Νατζάφ. Παράλληλα, το Ιράν αναμένει την οριστικοποίηση μιας απόφασης που, όπως ανέφερε ο πρέσβης του στη Βαγδάτη, θα ανακοινωθεί «προσεχώς». Μέχρι τότε, χιλιάδες πολίτες και στις δύο χώρες παραμένουν σε αναμονή, ελπίζοντας ότι η διπλωματική οδός θα αποδώσει καρπούς πριν διευρυνθούν περισσότερο οι επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους.
