Το Ιράν κατέθεσε νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ εντός επτά ημερών, με τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν να διαβεβαιώνει ότι το σχέδιο έχει την έγκριση του ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ. Η ανακοίνωση έγινε το Σάββατο 26 Σεπτεμβρίου 2026, μέσω συνέντευξης του Ιρανού προέδρου στο αμερικανικό δίκτυο CBS, την οποία μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο Irna. Σύμφωνα με τον Πεζεσκιάν, η πρόταση για τα Στενά του Ορμούζ θα υλοποιηθεί χωρίς πρόβλημα εφόσον η αμερικανική πλευρά συμφωνήσει και τηρήσει τις δικές της υποχρεώσεις. Ωστόσο, το αμερικανικό πρακτορείο Wall Street Journal έγραψε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη απορρίψει το ιρανικό σχέδιο.
Η πρόταση για τα Στενά του Ορμούζ και ο ρόλος του Χαμενεΐ
Ο Ιρανός πρόεδρος τόνισε ότι ο συντονισμός με τον Χαμενεΐ, τον τελικό κριτή των αποφάσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας, υπήρξε καθοριστικός για τη διαμόρφωση του σχεδίου. «Ο συντονισμός με τον επικεφαλής της Επανάστασης υπήρξε», δήλωσε ο Πεζεσκιάν στη συνέντευξή του, προσθέτοντας ότι εάν οι ΗΠΑ αποδεχθούν την πρόταση και τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, το Ιράν θα κάνει το ίδιο, χωρίς να προκύψει κανένα πρόβλημα προς αυτήν την κατεύθυνση. Για την επεξεργασία και την παρακολούθηση του σχεδίου έχει συσταθεί μια εξαμελής ομάδα, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμεων, του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης. Η ομάδα αυτή, όπως εξήγησε ο Ιρανός πρόεδρος, συνεδριάζει τακτικά για να συζητά τα ζητήματα που διακυβεύονται και διαθέτει την εξουσία να λαμβάνει άμεσα αποφάσεις.
Παράλληλα με τη συνέντευξη, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί κατέθεσε επίσημα τη νέα πρόταση προς τις ΗΠΑ, η οποία αφορά ειδικά την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Η κίνηση αυτή έρχεται λίγο μετά την ολοκλήρωση μιας ολόκληρης εβδομάδας διπλωματικών διαβουλεύσεων του Πεζεσκιάν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για τη διεθνή ενεργειακή αγορά, καθώς μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πετρελαίου διέρχεται από αυτό το σημείο, γεγονός που εξηγεί το ενδιαφέρον τόσο της Τεχεράνης όσο και της Ουάσινγκτον για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων.
Η αντίδραση των ΗΠΑ και το διπλωματικό πλαίσιο
Εν αναμονή μιας επίσημης απάντησης από την αμερικανική κυβέρνηση, η Wall Street Journal δημοσίευσε ρεπορτάζ, επικαλούμενη Αμερικανούς αξιωματούχους, σύμφωνα με το οποίο ο πρόεδρος Τραμπ απέρριψε την ιρανική πρόταση. Η πληροφορία αυτή δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς η Τεχεράνη επιμένει ότι η πρότασή της είναι ρεαλιστική και εφαρμόσιμη εντός μικρού χρονικού διαστήματος. Ο Πεζεσκιάν επανέλαβε ότι η ιρανική πλευρά είναι πρόθυμη να προχωρήσει άμεσα, υπό τον όρο ότι οι ΗΠΑ θα ανταποκριθούν με τον ίδιο τρόπο και θα σεβαστούν τις δεσμεύσεις που θα προκύψουν από μια ενδεχόμενη συμφωνία.
Η στάση του ανώτατου ηγέτη Χαμενεΐ θεωρείται καθοριστική για κάθε απόφαση που σχετίζεται με ζητήματα εθνικής ασφάλειας στο Ιράν, καθώς κάθε διεθνής συμφωνία απαιτεί τη δική του έγκριση για να θεωρείται έγκυρη. Η συμμετοχή στρατιωτικών, βουλευτών και κυβερνητικών στελεχών στην εξαμελή ομάδα που συγκροτήθηκε δείχνει την προσπάθεια της ιρανικής ηγεσίας να παρουσιάσει ένα σχέδιο με ευρεία εσωτερική συνοχή, ικανό να πείσει τη διεθνή κοινότητα για τη σοβαρότητά του. Η διαδικασία εντάσσεται σε μια περίοδο έντονης διπλωματικής κινητικότητας, με τον Ιρανό πρόεδρο να πραγματοποιεί σειρά επαφών στη Νέα Υόρκη παράλληλα με τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Τι ακολουθεί για τα Στενά του Ορμούζ
Οι δύο πλευρές αναμένεται να συνεχίσουν τις επαφές τους, με το Ιράν να περιμένει επίσημη απάντηση από την αμερικανική κυβέρνηση σχετικά με το σχέδιο των επτά ημερών για τα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη δήλωση από τον Λευκό Οίκο που να επιβεβαιώνει ή να διαψεύδει το ρεπορτάζ της Wall Street Journal για την απόρριψη της πρότασης από τον Τραμπ. Η εξέλιξη αναμένεται να απασχολήσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, δεδομένου του ρόλου που διαδραματίζουν τα Στενά του Ορμούζ στη διακίνηση πετρελαίου παγκοσμίως.
