Τρεις θάνατοι εφήβων σε διάστημα λίγων ημερών επανέφεραν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τον αιφνίδιο θάνατο σε μικρές ηλικίες. Οι περιπτώσεις καταγράφηκαν στη Χαλκιδική, στον Ωρωπό και στη Λάρισα, με τα αίτια να διερευνώνται ξεχωριστά σε κάθε υπόθεση. Οι θάνατοι εφήβων από ανακοπή προκάλεσαν έντονη ανησυχία στους γονείς, ενώ ειδικοί καρδιολόγοι επιχειρούν να εξηγήσουν τι ισχύει πραγματικά και τι όχι πίσω από τα περιστατικά.
Τρεις ξεχωριστές περιπτώσεις μέσα σε λίγες ημέρες
Στη Χαλκιδική, ένας 17χρονος κατέρρευσε έξω από το σχολείο του και κατέληξε δύο ημέρες αργότερα, παρά το γεγονός ότι δέχθηκε άμεση ΚΑΡΠΑ, χρησιμοποιήθηκε απινιδωτής και νοσηλεύτηκε αμέσως. Στον Ωρωπό, μία 16χρονη βρέθηκε χωρίς τις αισθήσεις της από τη μητέρα της, με τα ακριβή αίτια του θανάτου της να παραμένουν υπό διερεύνηση από τις αρμόδιες αρχές. Στη Λάρισα, ένας 15χρονος έχασε τη ζωή του αιφνίδια, με την ιατροδικαστική εξέταση να δείχνει, σύμφωνα με τα στοιχεία, υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια, ενώ αναμένονται ακόμη τα αποτελέσματα των εργαστηριακών εξετάσεων που θα δώσουν την πλήρη εικόνα για την υπόθεση.
Οι τρεις υποθέσεις δεν είναι ίδιες μεταξύ τους και, το κυριότερο, δεν έχουν όλες γνωστή αιτία ακόμη. Ωστόσο, όταν συμβαίνουν μέσα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα και αναπαράγονται συνεχώς στα social media, δημιουργείται εύκολα η εντύπωση ενός νέου κύματος αιφνίδιων θανάτων στις τάξεις των εφήβων. Ο όρος «ξαφνικίτιδα», που χρησιμοποιείται συχνά τα τελευταία χρόνια στο διαδίκτυο, συμπυκνώνει αυτή ακριβώς την ανησυχία, χωρίς όμως να αποτελεί ιατρικό όρο ή διάγνωση.
Παράλληλα υπάρχει και η άλλη πλευρά της ιστορίας. Τον Ιούνιο, στην Αλμωπία, μία 16χρονη υπέστη καρδιακή ανακοπή μέσα στο σπίτι της, όμως επέζησε, καθώς η μητέρα της ξεκίνησε αμέσως ΚΑΡΠΑ και χρησιμοποιήθηκε απινιδωτής μέσα σε ελάχιστα λεπτά. Η περίπτωση αυτή υπενθυμίζει ότι η συζήτηση δεν αφορά μόνο τα αίτια μιας ανακοπής, αλλά και το τι μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο τη στιγμή που συμβαίνει.
Τι δείχνουν τα στοιχεία και τι λένε οι ειδικοί
Τα τελευταία επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τις αιτίες θανάτου αφορούν το 2023. Στην ηλικιακή ομάδα 15-29 ετών καταγράφηκαν 58 θάνατοι στην κατηγορία «καρδιακά νοσήματα», έναντι 49 το 2022 και 61 το 2021. Η σύγκριση αυτή έχει σημασία, καθώς δείχνει ότι το 2023 οι θάνατοι ήταν περισσότεροι σε σχέση με το 2022, αλλά λιγότεροι από το 2021, χωρίς δηλαδή να προκύπτει σταθερή ανοδική τάση στον χρόνο.
Οι θάνατοι εφήβων από ανακοπή, όπως εξηγούν οι ειδικοί, δεν επιβεβαιώνονται στατιστικά ως κύμα, αν και κάθε μεμονωμένη περίπτωση προκαλεί εύλογη ανησυχία στις οικογένειες. Ο Γρηγόριος Χατζαντώνης, διευθυντής του τμήματος Μαγνητικής Τομογραφίας Καρδιάς στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, και η Άννα Κωστοπούλου, καρδιολόγος-ηλεκτροφυσιολόγος και αναπληρώτρια διευθύντρια στο Ωνάσειο Νοσοκομείο, επιχειρούν να εξηγήσουν ποια είναι τα πραγματικά καμπανάκια που πρέπει να κινητοποιούν έναν γονιό, πέρα από τον φόβο που δημιουργεί η αλληλουχία των περιστατικών.
Η κατηγορία «καρδιακά νοσήματα» της ΕΛΣΤΑΤ, όπως σημειώνεται, περιλαμβάνει ευρύ φάσμα παθήσεων και δεν αναφέρεται αποκλειστικά σε περιστατικά αιφνίδιου θανάτου. Αυτό κάνει δύσκολη την ακριβή αποτύπωση του φαινομένου μέσα από τους συνολικούς αριθμούς και μόνο, χωρίς την εξέταση κάθε περίπτωσης ξεχωριστά. Η περίπτωση της Αλμωπίας, όπου η άμεση αντίδραση της μητέρας έσωσε τη ζωή της 16χρονης, δείχνει ότι η γρήγορη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η χρήση απινιδωτή μπορούν να κάνουν την ουσιαστική διαφορά σε μια καρδιακή ανακοπή.
