Ο αγωγός πετρελαίου Σαράρα-Ζαουίγια στη Λιβύη ξανάνοιξε το Σάββατο, μετά από πέντε ημέρες κλεισίματος που είχε προκαλέσει ένοπλη ομάδα. Η Εθνική Επιχείρηση Πετρελαίου (ΕΕΠ) της Λιβύης ανακοίνωσε την επανέναρξη της άντλησης, βάζοντας τέλος σε μια διακοπή που κόστισε στη χώρα δεκάδες εκατομμύρια δολάρια. Ο αγωγός συνδέει το κοίτασμα Ας Σαράρα με το λιμάνι της Ζαουίγια και αποτελεί κρίσιμο κρίκο στην εξαγωγική αλυσίδα πετρελαίου της χώρας.
Πέντε ημέρες διακοπής και ζημιά 95 εκατομμυρίων δολαρίων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΕΠ, η βάνα υπ’ αριθμόν επτά άνοιξε ξανά το βράδυ του Σαββάτου, επιτρέποντας την επανέναρξη της ροής πετρελαίου μέσω του αγωγού που ενώνει το νοτιοδυτικό κοίτασμα Ας Σαράρα με τον τερματικό σταθμό στο βόρειο λιμάνι της Ζαουίγια. Η ίδια στρόφιγγα είχε κλείσει από ομάδα ενόπλων την περασμένη Δευτέρα, χωρίς να γίνουν γνωστές ούτε οι ταυτότητές τους ούτε τυχόν αιτήματα λύτρων προς τις εταιρείες που εκμεταλλεύονται το κοίτασμα. Το κόστος του πενθήμερου αποκλεισμού αποδείχθηκε βαρύ για τα δημόσια οικονομικά της Λιβύης, καθώς ο τομέας πετρελαίου αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων του κράτους. Η ΕΕΠ υπολόγισε τις οικονομικές ζημίες σε 95 εκατομμύρια δολάρια, αποτέλεσμα του εξαναγκαστικού και παρατεταμένου κλεισίματος του αγωγού, ποσό που αντιστοιχεί σε 19 εκατομμύρια δολάρια ζημιάς ημερησίως.
Τον πετρελαιαγωγό διαχειρίζεται η κοινοπραξία Akakus, στην οποία συμμετέχουν η ΕΕΠ μαζί με τις πολυεθνικές Repsol της Ισπανίας, TotalEnergies της Γαλλίας, ÖMV της Αυστρίας και Statoil της Νορβηγίας. Όπως διαβεβαίωσε η εταιρεία, τεχνικές και επιχειρησιακές ομάδες εργάστηκαν επιτόπου ώστε η επανέναρξη της λειτουργίας του αγωγού πετρελαίου να γίνει με πλήρη ασφάλεια. Η συμμετοχή τεσσάρων ξένων πολυεθνικών στη διαχείριση του κοιτάσματος Ας Σαράρα δείχνει πόσο διεθνοποιημένος παραμένει ο ενεργειακός τομέας της Λιβύης, παρά τη χρόνια πολιτική αστάθεια της χώρας.
Ανησυχία του ΟΗΕ και το χρόνιο πρόβλημα των αποκλεισμών
Η αποστολή υποστήριξης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη, γνωστή με τα ακρωνύμια MANUL και UNSMIL, εξέφρασε την ανησυχία της για το περιστατικό, τονίζοντας ότι ο αγωγός Σαράρα-Ζαουίγια αποτελεί την κυριότερη πηγή εσόδων της χώρας. Ο Οργανισμός επισήμανε ότι το κλείσιμο του αγωγού πετρελαίου αύξησε την ανάγκη εισαγωγών καυσίμων και άσκησε επιπλέον πίεση στα ήδη ταλαιπωρημένα δημοσιονομικά της Λιβύης. Η ανακοίνωση του ΟΗΕ αποτυπώνει τον προβληματισμό της διεθνούς κοινότητας για τις επιπτώσεις που έχουν τέτοιου είδους αποκλεισμοί στην ήδη εύθραυστη οικονομία της χώρας.
Παρόμοια περιστατικά δεν αποτελούν μεμονωμένο φαινόμενο για τη λιβυκή πετρελαϊκή βιομηχανία. Ένοπλες ομάδες αλλά και κινήματα διαμαρτυρίας προχωρούν συχνά σε αποκλεισμούς κοιτασμάτων αργού πετρελαίου, αγωγών ή τερματικών σταθμών, προκειμένου να πιέσουν για την ικανοποίηση διεκδικήσεών τους. Η αστάθεια αυτή συνδέεται στενά με τον πολιτικό διχασμό της χώρας, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική και εξακολουθεί να αναζητά σταθερότητα δεκαπέντε χρόνια μετά την ανατροπή και τον θάνατο του Μουάμαρ Καντάφι το 2011.
Σήμερα η Λιβύη παραμένει διχασμένη ανάμεσα σε δύο αντίπαλες κυβερνήσεις. Στην Τρίπολη εδρεύει η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Αμπντελχαμίντ Ντμπάιμπα, αναγνωρισμένη από τη διεθνή κοινότητα, ενώ στο ανατολικό τμήμα της χώρας την εξουσία ελέγχουν ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ και οι γιοι του. Ο διχασμός αυτός τροφοδοτεί τη διαρκή αστάθεια γύρω από τις υποδομές πετρελαίου, το βασικό πλουτοπαραγωγικό στοιχείο της λιβυκής οικονομίας, και εξηγεί γιατί κάθε κλείσιμο αγωγού πετρελαίου μετατρέπεται άμεσα σε εθνικό ζήτημα για τη Λιβύη, με άμεσο αντίκτυπο τόσο στα κρατικά έσοδα όσο και στις σχέσεις της χώρας με τις ξένες πετρελαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται εκεί.
