Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο, αφού ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απευθύνθηκε δημόσια στην 87χρονη Μαρικάρμεν Αμπασκάλ, η οποία εκδιώχθηκε από το σπίτι της στη Μαδρίτη και έγινε σύμβολο της κρίσης στέγασης. Ο Ισπανός πρωθυπουργός, μιλώντας σε πολιτική συγκέντρωση του Σοσιαλιστικού Κόμματος την Κυριακή, δεσμεύτηκε ότι η κυβέρνησή του θα παρουσιάσει την προσεχή Τρίτη νομοθετικό διάταγμα για την προστασία των ενοικιαστών. Η υπόθεση της ηλικιωμένης γυναίκας πυροδότησε μαζικές διαδηλώσεις στο κέντρο της ισπανικής πρωτεύουσας το τελευταίο Σαββατοκύριακο.
Διαβάστε επίσης: Η στεγαστική κρίση στην Ισπανία πυροδοτεί διαδηλώσεις στη Μαδρίτη
Η έξωση που σόκαρε την Ισπανία
Η Μαρικάρμεν Αμπασκάλ ζούσε επί 70 χρόνια στο ίδιο διαμέρισμα, στη συνοικία Ιμπίθα, μέσα στη δημοτική περιοχή Ρετίρο της Μαδρίτης. Η οικογένειά της είχε εγκατασταθεί εκεί από το 1956, όταν η ίδια ήταν μόλις 17 ετών, ενώ μετά τον θάνατο των γονιών της η μίσθωση πέρασε στο δικό της όνομα. Όταν το ακίνητο άλλαξε ιδιοκτησιακό καθεστώς, η νέα ιδιοκτήτρια εταιρεία ζήτησε να αυξηθεί το ενοίκιο από τα 500 ευρώ που πλήρωνε μέχρι τότε σε 2.650 ευρώ τον μήνα, προτείνοντας αργότερα μια ενδιάμεση λύση στα 1.650 ευρώ, ποσό και πάλι πολλαπλάσιο του αρχικού. Έπειτα από πολυετή δικαστική διαμάχη, στις 23 Σεπτεμβρίου η αστυνομία εισέβαλε στο διαμέρισμα και εκτέλεσε την εντολή έξωσης, μεταφέροντας την ηλικιωμένη γυναίκα με φορείο. Η Αμπασκάλ νοσηλεύεται έκτοτε, πρώτα στα επείγοντα και στη συνέχεια σε κανονικό θάλαμο, όπου μπόρεσε να δεχθεί τους πρώτους επισκέπτες της.
Τα πλάνα της έξωσης προκάλεσαν άμεση αντίδραση στην ισπανική κοινωνία. Λίγες ώρες πριν από τη μεγάλη διαδήλωση του Σαββάτου, η ίδια η Μαρικάρμεν δημοσίευσε βιντεομήνυμα από το νοσοκομείο, καλώντας τον κόσμο να συμμετάσχει. «Θέλω αυτό που μου συνέβη να χρησιμεύσει ώστε να μην συμβεί σε άλλους ανθρώπους», δήλωσε, προσθέτοντας ότι επιθυμεί να ενθαρρύνει τους πολίτες να αντιδράσουν. Εκατοντάδες διαδηλωτές έστησαν κατασκήνωση διαμαρτυρίας στην πλατεία Πουέρτα ντελ Σολ, στην καρδιά της Μαδρίτης, ορκιζόμενοι να παραμείνουν εκεί μέχρι να βελτιωθεί η πρόσβαση στη στέγαση. Σύμφωνα με τις αρχές, στη διαδήλωση του Σαββάτου συμμετείχαν 25.000 άτομα, ενώ η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, που διοργάνωσε την κινητοποίηση, έκανε λόγο για πάνω από 300.000 συμμετέχοντες.
Η δέσμευση Σάντσεθ και οι πολιτικές αντιδράσεις
Ο Πέδρο Σάντσεθ επέλεξε να απαντήσει απευθείας στο μήνυμα της ηλικιωμένης γυναίκας. «Μαρικάρμεν, έχω ένα μήνυμα για εσένα. Η κυβέρνηση εργάζεται εντατικά προκειμένου να παρουσιάσει την προσεχή Τρίτη το νομοθετικό διάταγμα για τη στέγαση», δήλωσε ο πρωθυπουργός, ζητώντας παράλληλα από τις κοινοβουλευτικές ομάδες «μια τελευταία προσπάθεια» ώστε το μέτρο να επικυρωθεί από το ισπανικό κοινοβούλιο. Ο Σάντσεθ υπογράμμισε ότι «δεν είναι θέμα ιδεολογίας, είναι θέμα ανθρωπιάς», στέλνοντας μήνυμα ενότητας πέρα από κομματικές διαχωριστικές γραμμές. Παράλληλα, δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική στην πολιτική του Λαϊκού Κόμματος, που ελέγχει σήμερα τόσο τον δήμο όσο και την περιφέρεια της Μαδρίτης.
Το σχέδιο που θα φτάσει στο υπουργικό συμβούλιο έχει ήδη αποκτήσει την ανεπίσημη ονομασία «διάταγμα Μαρικάρμεν» και προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αυτόματη ανανέωση των συμβάσεων μίσθωσης καθώς και αυστηρότερους περιορισμούς στις διαδικασίες έξωσης. Ένας από τους διαδηλωτές στην Πουέρτα ντελ Σολ, ο 28χρονος Σέρχιο, περιέγραψε την ατμόσφαιρα λέγοντας: «Θα μείνουμε όσο χρειαστεί. Ακόμα και καθώς κινητοποιούμαστε, η πίεση συνεχίζει να αυξάνεται και έχουμε ήδη φτάσει στα όριά μας». Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος καθώς η Ισπανία οδεύει προς δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, αλλά και προς βουλευτικές εκλογές, που αναμένονται το 2027.
Τι ακολουθεί
Παρά τη σαφή δέσμευση του πρωθυπουργού, η έγκριση του διατάγματος δεν είναι δεδομένη. Η κυβέρνηση του Σάντσεθ δεν διαθέτει πλειοψηφία στο ισπανικό κοινοβούλιο, όπου ένα αντίστοιχο νομοσχέδιο για τη στέγαση είχε ήδη απορριφθεί νωρίτερα φέτος. Το επόμενο διάστημα, λοιπόν, η προσοχή στρέφεται στο αν οι υπόλοιπες κοινοβουλευτικές ομάδες θα στηρίξουν το «διάταγμα Μαρικάρμεν» όταν αυτό φτάσει προς επικύρωση, ενώ η κατασκήνωση διαμαρτυρίας στην Πουέρτα ντελ Σολ παραμένει σε ισχύ, με τους οργανωτές να δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν την κινητοποίηση μέχρι να δουν έμπρακτα αποτελέσματα.
