Το Μαρόκο έγραψε ιστορία, καθώς για πρώτη φορά μια γυναίκα αναλαμβάνει την πρωθυπουργία της χώρας. Ο βασιλιάς Μοχάμεντ Στ΄ ανέθεσε τον σχηματισμό κυβέρνησης στη Φατίμα Εζάχρα Ελ Μανσούρι, μετά τη νίκη του κόμματός της στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές. Η ανάθεση έγινε στο βασιλικό παλάτι του Ραμπάτ, όπου ο μονάρχης δέχτηκε την 50χρονη δικηγόρο και πρώην δήμαρχο του Μαρακές. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την πρώτη γυναίκα πρωθυπουργό στην ιστορία του βασιλείου.
Διαβάστε επίσης: Η Λίντσεϊ Κλάνσι αθώα, λέει ο δικηγόρος στη νέα δίκη
Η νίκη στις κάλπες και η ανάθεση της εντολής
Η Ελ Μανσούρι είναι εθνική συντονίστρια του Κόμματος Αυθεντικότητας και Νεωτερικότητας (PAM), του κεντροδεξιού σχηματισμού που κατέλαβε 97 από τις 395 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων. Το PAM συμμετείχε ήδη στον απερχόμενο κυβερνητικό συνασπισμό και βγήκε πρώτο κόμμα στις εκλογές, οι οποίες ωστόσο σημαδεύτηκαν από πολύ χαμηλή συμμετοχή, μόλις 38%, το χαμηλότερο ποσοστό εδώ και μια εικοσαετία. Επειδή το κόμμα της δεν εξασφάλισε αυτοδύναμη πλειοψηφία, η νέα πρωθυπουργός θα χρειαστεί να συνεργαστεί με άλλους πολιτικούς σχηματισμούς προκειμένου να συγκροτήσει κυβέρνηση, ενώ οι βασικοί στρατηγικοί προσανατολισμοί της χώρας παραμένουν αποκλειστική αρμοδιότητα του βασιλιά.
Στη δεύτερη θέση των εκλογών βρέθηκε ο Εθνικός Συναγερμός Ανεξαρτήτων (RNI), το κόμμα του απερχόμενου πρωθυπουργού Αζίζ Αχανούς, το οποίο κατέλαβε 66 έδρες, χάνοντας 30 σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές. Το Κόμμα Ιστικλάλ, που επίσης συμμετείχε στον απερχόμενο συνασπισμό, εξέλεξε 65 βουλευτές. Στην αντιπολίτευση, το ισλαμιστικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (PJD) σημείωσε τη μεγαλύτερη άνοδο, τετραπλασιάζοντας τις έδρες του από 13 σε 54, αφού επικέντρωσε την προεκλογική του εκστρατεία στην καταπολέμηση της διαφθοράς.
Η πορεία της Ελ Μανσούρι στο PAM ξεκίνησε το 2008, χρονιά ίδρυσης του κόμματος από τον πρώην σύμβουλο του βασιλιά, Φουάντ Άλι Ελ Χίμα33 ετών, έγινε η πρώτη γυναίκα δήμαρχος του Μαρακές, θέση στην οποία επανεξελέγη το 2021. Διετέλεσε επίσης υπουργός Στέγασης στην κυβέρνηση του Αζίζ Αχανούς, ενώ στις εκλογές της 23ης Σεπτεμβρίου εξελέγη βουλευτής, λίγο πριν αναλάβει το υψηλότερο αξίωμα της κυβέρνησης.
Οι προκλήσεις και οι στόχοι της νέας κυβέρνησης
Η νέα πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι βασική της προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση των χρόνιων κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων του Μαρόκου, καθώς και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην πολιτική διαδικασία. Κατά την προεκλογική περίοδο, το PAM είχε θέσει ως στόχο την αύξηση της ανάπτυξης στο 5% ετησίως κατά μέσο όρο, καθώς και τη μείωση του πληθωρισμού στο 2%, ώστε να διαφυλαχθεί η αγοραστική δύναμη των πολιτών. Παράλληλα, το κόμμα δεσμεύτηκε για τη δημιουργία τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας, στόχος που θεωρείται κομβικός για μια κοινωνία που ζητά ουσιαστικές αλλαγές.
Ο γενικός γραμματέας του PJD, Αμπντελιλάχ Μπενκιράνε, δήλωσε την επομένη των εκλογών ότι το κόμμα του δεν προτίθεται να συμμετάσχει σε κυβέρνηση συνασπισμού, κλείνοντας έτσι την πόρτα σε μια πιθανή συνεργασία με την Ελ Μανσούρι. Η στάση αυτή περιορίζει τις επιλογές της νέας πρωθυπουργού για τον σχηματισμό ευρύτερου κυβερνητικού σχήματος και αναδεικνύει τη σημασία των διαπραγματεύσεων με τα υπόλοιπα κόμματα που συμμετείχαν στον απερχόμενο συνασπισμό, όπως το RNI και το Ιστικλάλ.
Τι ακολουθεί
Με την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης πλέον στα χέρια της, η Φατίμα Εζάχρα Ελ Μανσούρι αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα τις διαβουλεύσεις με τα άλλα κοινοβουλευτικά κόμματα για τη συγκρότηση συνασπισμού με ικανή πλειοψηφία. Το εγχείρημα θα κρίνει κατά πόσο η ιστορική εκλογή της πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού στο Μαρόκο θα μεταφραστεί σε σταθερή διακυβέρνηση, ικανή να ανταποκριθεί στις οικονομικές και κοινωνικές προσδοκίες που η ίδια και το κόμμα της έθεσαν ενώπιον των πολιτών.
