Νέα κρίση ξεσπά στις σχέσεις Ρωσίας και ΝΑΤΟ με φόντο το Καλίνινγκραντ, τον ρωσικό θύλακα στη Βαλτική Θάλασσα. Η Μόσχα προειδοποίησε τη Συμμαχία ότι οποιαδήποτε προσπάθεια απομόνωσης της περιοχής από την υπόλοιπη Ρωσία θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση ένοπλη σύγκρουση. Η προειδοποίηση περιλαμβάνεται σε ανεπίσημο διπλωματικό έγγραφο που απέστειλε η ρωσική πρεσβεία στις Βρυξέλλες τη Δευτέρα προς το ΝΑΤΟ και το βελγικό υπουργείο Εξωτερικών. Το ΝΑΤΟ απάντησε επίσημα, καταδικάζοντας όσα αποκάλεσε «ανεύθυνη πυρηνική ρητορική» της Ρωσίας.
Το non-paper της Μόσχας για το Καλίνινγκραντ
Στο έγγραφο, η ρωσική πρεσβεία στο Βέλγιο κατηγορεί το ΝΑΤΟ για «τυχοδιωκτική και ανεύθυνη» πολιτική, υποστηρίζοντας ότι η στρατιωτική δραστηριότητα της Συμμαχίας γύρω από το Καλίνινγκραντ αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο άμεσης ένοπλης σύγκρουσης. Η Μόσχα κάνει λόγο για «πρωτοφανή αύξηση» των ασκήσεων του ΝΑΤΟ κατά μήκος των δυτικών ρωσικών συνόρων και υποστηρίζει ότι ορισμένες από αυτές προσομοιώνουν σκόπιμα την απομόνωση του θύλακα από την υπόλοιπη χώρα. Σύμφωνα με το κείμενο, η Ρωσία δηλώνει ότι διαθέτει «τα απαραίτητα μέσα» για να αποκρούσει κάθε πιθανή επιθετικότητα και είναι έτοιμη να αναπτύξει «ολόκληρο το διαθέσιμο οπλοστάσιό» της για την υπεράσπιση του εδάφους της, εάν χώρες του ΝΑΤΟ επιχειρήσουν να κόψουν το Καλίνινγκραντ από τη Ρωσία.
Η ρωσική πλευρά καλεί παράλληλα τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας να αποφύγουν δηλώσεις και ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση, ζητώντας αμοιβαίες εγγυήσεις ασφαλείας. Η Μόσχα διαβεβαιώνει ότι δεν έχει πρόθεση να εξαπολύσει στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των χωρών της Βαλτικής. Το Καλίνινγκραντ, πρώην Κένιγκσμπεργκ της ανατολικής Πρωσίας, προσαρτήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση το 1945 και δεν έχει χερσαία σύνδεση με την υπόλοιπη Ρωσία, καθώς βρίσκεται ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία, δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, και βρέχεται από τη Βαλτική Θάλασσα.
Η απάντηση του ΝΑΤΟ και οι αντιδράσεις
Η εκπρόσωπος της Συμμαχίας, Άλισον Χαρτ, επιβεβαίωσε ότι το ΝΑΤΟ έλαβε το ρωσικό έγγραφο και απέστειλε επίσημη απάντηση. «Καταδικάζουμε έντονα την απειλή της προσφυγής στη στρατιωτική βία, συμπεριλαμβανομένης κάθε ανεύθυνης πυρηνικής ρητορικής», δήλωσε η Χαρτ, τονίζοντας ότι το ΝΑΤΟ είναι αμυντική Συμμαχία και ότι καμία από τις δραστηριότητές του δεν αποτελεί απειλή για οποιοδήποτε τμήμα της Ρωσίας. Η εκπρόσωπος κάλεσε παράλληλα τη Μόσχα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. «Διαθέτουμε ό,τι απαιτείται για να υπερασπιστούμε κάθε εκατοστό του εδάφους των συμμάχων μας και παραμένουμε ισχυροί, έτοιμοι και ικανοί να αντιμετωπίσουμε οποιαδήποτε απειλή», ανέφερε.
Η αντιπαράθεση εκτυλίσσεται τη στιγμή που τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ εκφράζουν ανησυχία για αύξηση των υβριδικών επιθέσεων που αποδίδονται στη Ρωσία, γεγονός που οδήγησε τη Συμμαχία να ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία, ιδιαίτερα κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της. Η Χαρτ υποστήριξε ότι η χρήση υβριδικών τακτικών από τη Ρωσία αποτελεί «σημάδι απελπισίας», χωρίς ωστόσο να μεταβάλλει τη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στον πόλεμο και τη στήριξη προς το Κίεβο. Η Ρωσία και το ΝΑΤΟ έχουν διακόψει σε μεγάλο βαθμό τις σχέσεις τους από την εισβολή στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.
Γιατί το Καλίνινγκραντ έχει στρατηγική σημασία
Το Καλίνινγκραντ φιλοξενεί σημαντικές ρωσικές στρατιωτικές υποδομές και αποτελεί το δυτικότερο τμήμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας, γεωγραφικά αποκομμένο από την υπόλοιπη επικράτεια. Για το ΝΑΤΟ, η θέση του θύλακα ανάμεσα σε δύο συμμαχικές χώρες το καθιστά κρίσιμο σημείο για την ασφάλεια της Βαλτικής και της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας. Η ένταση ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ για το Καλίνινγκραντ αναδεικνύει για ακόμη μία φορά πόσο ευαίσθητη παραμένει η περιοχή στο σημερινό γεωπολιτικό σκηνικό.
