Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησε σε ανακοίνωση νέων μέτρων που αφορούν τη λειτουργία των servicers, με στόχο την προστασία των δανειοληπτών από υπέρογκες απαιτήσεις προκαταβολών και από καθυστερήσεις στις διαδικασίες ρύθμισης οφειλών. Ο πρωθυπουργός, μαζί με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, παρουσίασε το νέο πλαίσιο μέσα από συγκεκριμένα και αναλυτικά παραδείγματα, ώστε να γίνει κατανοητό στους πολίτες τι αλλάζει ουσιαστικά από την επόμενη μέρα εφαρμογής των ρυθμίσεων. Μέχρι σήμερα, το ισχύον καθεστώς άφηνε το ύψος της προκαταβολής στη διαπραγμάτευση μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη, με αποτέλεσμα να έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου ζητούνταν ποσοστά άνω του 30% και έως και 50% της συνολικής οφειλής, αποκλείοντας στην πράξη πολλούς δανειολήπτες από τη δυνατότητα ρύθμισης.
Μείωση της προκαταβολής στο 15%
Το βασικό στοιχείο της αλλαγής είναι η θέσπιση ανώτατου ορίου 15% για την προκαταβολή κατά τη διμερή ρύθμιση οφειλών. Σε ένα ενδεικτικό παράδειγμα οφειλής 100.000 ευρώ, όπου σήμερα ζητείται προκαταβολή της τάξης του 40% (δηλαδή 40.000 ευρώ), το νέο πλαίσιο περιορίζει το ποσό στα 15.000 ευρώ, αφήνοντας τουλάχιστον 85.000 ευρώ προς ρύθμιση αντί για 60.000 ευρώ. Σε ακόμη πιο ακραίο σενάριο, για οφειλή 200.000 ευρώ με προκαταβολή 50% (δηλαδή 100.000 ευρώ), το ανώτατο όριο του 15% μειώνει την απαίτηση στα 30.000 ευρώ, με διαφορά ρευστότητας άνω των 70.000 ευρώ υπέρ του δανειολήπτη. Παράλληλα, το ποσοστό αυτό μπορεί να διαμορφωθεί ακόμη χαμηλότερα σε περιπτώσεις τεκμηριωμένης οικονομικής δυσχέρειας ή όταν συντρέχουν κοινωνικά κριτήρια και ζητήματα υγείας.
Δεσμευτικές προθεσμίες για τους πιστωτές
Πέρα από το ζήτημα της προκαταβολής, το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την εξέταση αιτημάτων ρύθμισης. Σε ένα υποθετικό παράδειγμα, δανειολήπτης με οφειλή 80.000 ευρώ υποβάλλει πλήρη φάκελο την 1η Ιανουαρίου. Ο πιστωτής υποχρεούται να απαντήσει με συγκεκριμένη πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη έως την 1η Απριλίου, δηλαδή εντός τριμήνου, ενώ ο οφειλέτης έχει στη διάθεσή του έναν επιπλέον μήνα για να ανταποκριθεί. Η όλη διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο σε έξι μήνες από την αρχική αίτηση. Σε περίπτωση που ο πιστωτής υπερβεί την τρίμηνη προθεσμία, προβλέπεται αυτοδίκαιη καταγραφή της παράβασης, αναστολή εκτοκισμού και κεφαλαιοποίησης τόκων, καθώς και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη μη συμμόρφωση.
Προστασία συνεπών δανειοληπτών
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην προστασία όσων είναι ήδη συνεπείς σε ενεργή ρύθμιση. Σε ένα ακόμη παράδειγμα, δανειολήπτης με ρύθμιση 60.000 ευρώ και μηνιαία δόση 600 ευρώ καταβάλλει κανονικά τις υποχρεώσεις του, ωστόσο μέχρι σήμερα υπήρχαν περιστατικά όπου, ακόμη κι έτσι, λάμβανε καταγγελία σύμβασης, διαταγή πληρωμής ή ακόμη και κατάσχεση, ενίοτε επειδή ο ίδιος ο servicer δεν είχε χορηγήσει τα απαραίτητα στοιχεία εξυπηρέτησης της οφειλής. Το νέο πλαίσιο έρχεται να απαγορεύσει τέτοιες καταδιωκτικές ενέργειες σε βάρος συνεπών οφειλετών, θέτοντας ξεκάθαρα όρια στη συμπεριφορά των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Συνολικά, οι αλλαγές που παρουσιάστηκαν στοχεύουν στην εξισορρόπηση της σχέσης μεταξύ πιστωτών και δανειοληπτών, μειώνοντας το χρηματικό βάρος της προκαταβολής, επιταχύνοντας τις διαδικασίες και θωρακίζοντας όσους τηρούν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στους servicers.
