Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησε στην ανακοίνωση ενός ευρύτατου πακέτου 16 παρεμβάσεων που αλλάζουν άρδην το τοπίο στη ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους και στον τρόπο λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, γνωστών ως servicers. Η ανακοίνωση έρχεται σε συνέχεια των εξαγγελιών του πρωθυπουργού για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων που δοκιμάζονται από την οικονομική συγκυρία. Σύμφωνα με το υπουργείο, η μεγάλη καινοτομία των μέτρων είναι ότι για πρώτη φορά τίθενται συγκεκριμένες προθεσμίες και προβλέπονται άμεσες κυρώσεις όποτε παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών. Από τις 16 παρεμβάσεις, οι 8 αφορούν ενίσχυση της προστασίας όσων έχουν χρέη, ενώ οι υπόλοιπες 8 στοχεύουν στην αυστηροποίηση της διαφάνειας, της εποπτείας και της λογοδοσίας των servicers.
Διαβάστε επίσης: Το επίδομα των 500 ευρώ φέρνει αντιδράσεις από δικαστές
Οκτώ νέα μέτρα για την προστασία των οφειλετών
Το πρώτο και βασικότερο μέτρο βάζει τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς χρονικό ορίζοντα. Θεσπίζεται μια νέα, αυτοτελής διαδικασία διμερούς ρύθμισης που αντικαθιστά τον παλαιό Κώδικα Δεοντολογίας και αποκτά για πρώτη φορά συγκεκριμένα στάδια με δεσμευτικές προθεσμίες. Ο πιστωτής υποχρεούται πλέον να απαντήσει μέσα σε τρεις μήνες από την κατάθεση του πλήρους φακέλου, καταθέτοντας είτε βιώσιμη πρόταση ρύθμισης είτε τεκμηριωμένη έγγραφη άρνηση. Ο οφειλέτης έχει στη συνέχεια έναν μήνα για να απαντήσει, με ολόκληρη τη διαδικασία να πρέπει να έχει κλείσει το αργότερο σε έξι μήνες. Παράλληλα, η προκαταβολή που ζητείται από τον οφειλέτη δεν μπορεί πλέον να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα το ποσοστό αυτό μπορούσε να εκτοξευθεί έως και στο 50%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο κάποιος τηρεί ενεργή τη ρύθμισή του, απαγορεύεται να στραφούν εναντίον του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Αν αυτό συμβεί, η σχετική πράξη θεωρείται αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς καμία επιβάρυνση, ενώ προβλέπονται και πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ για τον πιστωτή που παραβιάζει τη διαδικασία. Επιπλέον, τρεις μήνες πριν από κάθε πλειστηριασμό, ο πιστωτής οφείλει να καταθέσει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης προς τον οφειλέτη.
Το πακέτο δίνει επίσης στον οφειλέτη δικαίωμα σε πλήρη και αναλυτική εικόνα του χρέους του. Εάν τα στοιχεία αυτά δεν παρασχεθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται αυτόματα η τοκοφορία της οφειλής. Ξεκαθαρίζεται παράλληλα ότι για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τράπεζες και servicers εξακολουθούν να ισχύουν τα ανώτατα όρια που είχαν θεσπιστεί με τους νόμους του 2000 και 2004, θέτοντας πλέον σαφές πλαφόν στη διόγκωση του χρέους, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν έως τώρα.
Αυστηρότερος έλεγχος για τους servicers
Στην άλλη πλευρά της εξίσωσης, οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων καλούνται να λειτουργήσουν κάτω από πολύ πιο αυστηρό καθεστώς διαφάνειας και λογοδοσίας. Οι servicers υποχρεώνονται πλέον σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων σχετικά με τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, ενώ θα πρέπει να υποβάλλουν ετησίως σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος. Παράλληλα, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι ειδικά για τις τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, ένα σημείο που είχε προκαλέσει έντονο προβληματισμό τα προηγούμενα χρόνια. Τέλος, οι κυρώσεις που επιβάλλονται στους servicers όχι μόνο ενισχύονται, αλλά και δημοσιοποιούνται, ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα για τη συμμόρφωση κάθε εταιρείας.
Συνολικά, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρουσιάζει το πακέτο των 16 μέτρων ως μια προσπάθεια επαναφοράς ισορροπίας ανάμεσα σε πιστωτές και οφειλέτες, με έμφαση στη θεσμοθέτηση σαφών προθεσμιών και αυστηρών συνεπειών όποτε αυτές παραβιάζονται.
