Η Τουρκία εξέδωσε νέα προκλητική NAVTEX για τη διεξαγωγή ερευνών του πλοίου Oruc Reis στην ανατολική Μεσόγειο, σε μια κίνηση που συνδέεται με το σχέδιο κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα της Κύπρου. Η ανακοίνωση έγινε σήμερα, 1η Οκτωβρίου 2026, από τον υδρογραφικό σταθμό της Αττάλειας. Το ζήτημα προκάλεσε άμεσα πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα, με στελέχη της αντιπολίτευσης να ζητούν σθεναρή διπλωματική απάντηση.
Τι προβλέπει η νέα NAVTEX
Ο υδρογραφικός σταθμός της Αττάλειας εξέδωσε τη NAVTEX υπ’ αριθμόν 0953/26, η οποία αφορά θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται νότια της Μερσίνης έως το βόρειο τμήμα του ψευδοκράτους. Σύμφωνα με το κείμενο, το ερευνητικό σκάφος Oruc Reis θα πραγματοποιήσει επιστημονικές έρευνες και υποθαλάσσιες εργασίες μαζί με τα πλοία Kirici, Denar Pathfinder και Denar Echo. Οι εργασίες έχουν προγραμματιστεί να διαρκέσουν μέχρι τις 25 Οκτωβρίου 2026. Πρόκειται για ανάλογη κίνηση με εκείνη του περασμένου Ιουλίου, όταν η Άγκυρα είχε εκδώσει παρόμοια NAVTEX για την ίδια θαλάσσια ζώνη.
Οι έρευνες συνδέονται με το σχέδιο κατασκευής αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδέει την τουρκική επικράτεια με τα Κατεχόμενα. Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, ο αγωγός θα μεταφέρει φυσικό αέριο κυρίως για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στις κατεχόμενες περιοχές, ενώ το έργο θα περιλαμβάνει τερματικούς σταθμούς υποδοχής και συνοδευτικές υποδομές. Οι εργασίες κατασκευής έχουν προγραμματιστεί να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, με τον αγωγό να αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2028. Το κόστος κατασκευής του έργου δεν έχει γίνει γνωστό μέχρι στιγμής.
Οι αντιδράσεις και το διπλωματικό πλαίσιο
Ο υπεύθυνος του Κέντρου Τεκμηρίωσης και Έρευνας (Κ.Τ.Ε.) Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, χαρακτήρισε την έκδοση της νέας NAVTEX «την πρώτη πράξη» της προσπάθειας της Άγκυρας να προχωρήσει στην κατασκευή του αγωγού προς τα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, παραπέμποντας σε σχετικές δηλώσεις του αρμόδιου υπουργού Ενέργειας της Τουρκίας. Ο κ. Μάντζος τόνισε ότι η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να παρακολουθήσει στενά τις εξελίξεις και να δράσει έγκαιρα, εκθέτοντας τις ενέργειες και τις προθέσεις της Τουρκίας τόσο στον ΟΗΕ όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η χρονική συγκυρία, καθώς από σήμερα η Ελλάδα αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ ζήτησε συγκεκριμένες ενέργειες από την ελληνική πλευρά, περιλαμβανομένης της επιβολής κυρώσεων στην Τουρκία, για την προστασία της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία αποτελεί πλήρες και αδιαίρετο μέλος της ΕΕ. Παράλληλα, ζήτησε την άμεση σύγκληση του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αίτημα που το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη θέσει επίσημα μέσω επανειλημμένων παρεμβάσεων του ευρωβουλευτή Γιάννη Μανιάτη προς την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ, Κάγια Κάλλας. Ο κ. Μάντζος έκλεισε τη δήλωσή του τονίζοντας πως η ασφάλεια και η σταθερότητα στην ανατολική Μεσόγειο προϋποθέτουν τον σεβασμό της κυριαρχίας όλων των κρατών της περιοχής, αποκλειστικά στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Τι ακολουθεί
Με τις έρευνες του Oruc Reis να έχουν προγραμματιστεί να διαρκέσουν έως τις 25 Οκτωβρίου, η εξέλιξη του ζητήματος αναμένεται να απασχολήσει τη διπλωματική ατζέντα τις επόμενες εβδομάδες, ιδίως ενόψει της ανάληψης από την Ελλάδα της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Παράλληλα, το σχέδιο για τον αγωγό φυσικού αερίου προς τα Κατεχόμενα παραμένει σε εξέλιξη, με τις εργασίες κατασκευής να προβλέπεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του τρέχοντος έτους και τη λειτουργία του αγωγού να τοποθετείται το 2028.
