Ο δεξιός πρόεδρος του Ελ Σαλβαδόρ, Ναγίμπ Μπουκέλε, θα διεκδικήσει τρίτη συναπτή θητεία στις προεδρικές εκλογές που προκηρύχθηκαν για τις 28 Φεβρουαρίου. Η υποψηφιότητά του κατέστη δυνατή έπειτα από αμφιλεγόμενη συνταγματική αναθεώρηση που καταργεί κάθε όριο στις διαδοχικές προεδρικές θητείες. Ο 45χρονος πολιτικός βρίσκεται στην εξουσία από το 2019 και διατηρεί εξαιρετικά υψηλή δημοτικότητα χάρη στη σκληρή πολιτική του κατά των συμμοριών.
Η συνταγματική αναθεώρηση που άνοιξε τον δρόμο για τρίτη θητεία
Το εκλογοδικείο του Ελ Σαλβαδόρ όρισε επίσημα την ημερομηνία διεξαγωγής των επόμενων προεδρικών εκλογών, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νέα υποψηφιότητα του κ. Μπουκέλε. Η δυνατότητα αυτή δημιουργήθηκε μετά τη συνταγματική αναθεώρηση του 2025, με την οποία το Κογκρέσο κατήργησε το όριο στις διαδοχικές προεδρικές θητείες που ίσχυε επί δεκαετίες στη χώρα της Κεντρικής Αμερικής. Η ίδια μεταρρύθμιση αύξησε τη διάρκεια της προεδρικής θητείας από πέντε σε έξι χρόνια και κατάργησε τον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών, αλλάζοντας ριζικά το εκλογικό σύστημα της χώρας.
Εφόσον επανεκλεγεί, ο κ. Μπουκέλε θα μπορούσε να παραμείνει στην προεδρία έως το 2033. Αξίζει να σημειωθεί πως η δεύτερη θητεία του συντομεύτηκε κατά δύο χρόνια, ώστε οι προεδρικές να συμπέσουν χρονικά με τις τοπικές εκλογές. Η πρόεδρος του εκλογοδικείου, Ροξάνα Σοριάνο, διαβεβαίωσε ότι το όργανο «ασκεί τα καθήκοντά του με απόλυτη ανεξαρτησία», παρότι η ίδια εξελέγη από το Κογκρέσο, όπου το κόμμα του προέδρου διαθέτει συντριπτική πλειοψηφία εδρών.
Υψηλή δημοτικότητα και έντονη κριτική για τον Μπουκέλε
Ο Ναγίμπ Μπουκέλε οφείλει τη δημοτικότητά του στον «πόλεμο κατά των συμμοριών» που κήρυξε από τα πρώτα χρόνια της θητείας του, μια πολιτική που οδήγησε σε θεαματική μείωση της εγκληματικότητας στη χώρα. Το καθεστώς έκτακτης ανάγκης που επιβλήθηκε το 2022 και παραμένει σε ισχύ μέχρι σήμερα οδήγησε στη σύλληψη περίπου 93.000 ανθρώπων χωρίς δικαστικά εντάλματα. Ο πρόεδρος απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε κατηγορία περί παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων που σχετίζεται με αυτές τις μαζικές συλλήψεις.
Ωστόσο η πολιτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη κριτική από ειδικούς του ΟΗΕ και διεθνείς μη κυβερνητικές οργανώσεις, οι οποίες κάνουν λόγο για ακρότητες που θα μπορούσαν να συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Παράλληλα, η δυνατότητα νέας υποψηφιότητας του προέδρου προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, η οποία χαρακτήρισε την κατάργηση του ορίου θητειών «θάνατο της δημοκρατίας». Ανάλογη αμφισβήτηση είχε προκαλέσει και η επανεκλογή του το 2024, όταν ο κ. Μπουκέλε επικράτησε με το εντυπωσιακό 85% των ψήφων, αποτέλεσμα που οι αντίπαλοί του χαρακτήρισαν τότε αντισυνταγματικό, πριν τελικά επικυρωθεί από το αρμόδιο δικαστικό όργανο.
Οι αντίπαλοι του Μπουκέλε στην κάλπη του Φεβρουαρίου
Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα, απέναντι στον κ. Μπουκέλε αναμένεται να βρεθούν δύο υποψήφιοι από τα παραδοσιακά κόμματα εξουσίας της χώρας. Η πρώην βουλευτής Μαϊτέ Ιραέτα θα εκπροσωπήσει τη δεξιά Δημοκρατική Εθνικιστική Συμμαχία (ARENA), ενώ ο συνδικαλιστής γιατρών Ραφαέλ Αγκίρε θα είναι ο υποψήφιος του αριστερού Μετώπου Φαραμπούντο Μαρτί για την Εθνική Απελευθέρωση (FMLN). Τα δύο αυτά κόμματα εναλλάσσονταν στην εξουσία επί τρεις δεκαετίες, προτού ο κ. Μπουκέλε αναδειχθεί στο πολιτικό προσκήνιο του Ελ Σαλβαδόρ το 2019.
Το κόμμα του απερχόμενου προέδρου διαθέτει σήμερα τη συντριπτική πλειοψηφία των εδρών στο Κογκρέσο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια πολιτικής αντίδρασης της αντιπολίτευσης. Οι εξελίξεις στο Ελ Σαλβαδόρ αναμένεται να παρακολουθούνται στενά τους επόμενους μήνες, καθώς η 28η Φεβρουαρίου πλησιάζει και ο κ. Μπουκέλε επιδιώκει να εδραιώσει περαιτέρω τη θέση του στην εξουσία της κεντροαμερικανικής χώρας.
