Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ ενέκρινε ομόφωνα τη συμμετοχή των μεγαλύτερων αραβικών κομμάτων στις βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, ανατρέποντας τον αποκλεισμό που είχε επιβάλει η κεντρική εκλογική επιτροπή. Η απόφαση αφορά την Ενωμένη Αραβική Λίστα (Raam) και την Ενιαία Λίστα, δύο σχηματισμούς που η ίδια επιτροπή είχε αποκλείσει στις 23 Σεπτεμβρίου. Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι τα επιχειρήματα της επιτροπής δεν ήταν επαρκή για να δικαιολογήσουν την ακύρωση των δύο λιστών, σε μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα ενόψει της κάλπης.
Διαβάστε επίσης: Ισραήλ: Το Ανώτατο Δικαστήριο εγκρίνει τα αραβικά κόμματα
Τι έγινε με τον αποκλεισμό των αραβικών κομμάτων
Η κεντρική εκλογική επιτροπή, η οποία συγκλήθηκε από μέλη του κυβερνώντος συνασπισμού του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, είχε ψηφίσει στις 23 Σεπτεμβρίου να αποκλείσει το Raam και την Ενιαία Λίστα. Ο συνασπισμός του Νετανιάχου υποστήριξε ότι τα κόμματα «αρνούνται την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ ως εβραϊκού και δημοκρατικού κράτους» και «στηρίζουν τον ένοπλο αγώνα ενός εχθρικού κράτους ή τρομοκρατικής οργάνωσης». Σε τρεις ξεχωριστές αποφάσεις, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν τεκμηριώνονταν επαρκώς.
Η Ενωμένη Αραβική Λίστα, με επικεφαλής τον Μανσούρ Αμπάς, είναι μετριοπαθές κόμμα που υποστηρίζει ίσα δικαιώματα για την αραβική μειονότητα. Στα τέλη Αυγούστου, το κόμμα συμπεριέλαβε στους υποψηφίους του τον Εβραίο Γιοάβ Σεγκάλοβιτς, πρώην στέλεχος της αστυνομίας. Η Ενιαία Λίστα συγκεντρώνει τα κόμματα Balad (εθνικιστικό αραβικό), Hadash (κομμουνιστικό αραβο-εβραϊκό) και Taal (κοσμικό αραβικό). Παράλληλα με τις δύο λίστες, η επιτροπή είχε ακυρώσει και τις ατομικές υποψηφιότητες του βουλευτή Όφερ Κάσιφ (Hadash) και του Σάμι Άμπου Σεχάντεχ, ηγέτη του Balad. Το Δικαστήριο ενέκρινε την υποψηφιότητα του Κάσιφ με ψήφους επτά έναντι δύο, ενώ ο Σεχάντεχ απέσυρε ο ίδιος την υποψηφιότητά του αφού ο πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου, Ισαάκ Αμίτ, τον ενημέρωσε ότι υπήρχε πλειοψηφία για την απόρριψή της.
Αντιδράσεις και πολιτικό πλαίσιο
Οι δύο διαφωνούντες δικαστές στην υπόθεση Κάσιφ έκριναν ότι ο βουλευτής «υποστήριξε τον ένοπλο αγώνα κατά του κράτους του Ισραήλ». Ο Σεχάντεχ, από την πλευρά του, δέχτηκε έντονη κριτική από την αντιπολίτευση για άρθρο του στο οποίο χαρακτήρισε τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 ως «σημαντικό ιστορικό γεγονός σε στρατιωτικό, πολιτικό και στρατηγικό πλαίσιο», κάτι που ερμηνεύτηκε από επικριτές ως έμμεση στήριξη στην επίθεση, παρά τις αρνήσεις του ίδιου.
Επικριτές της αρχικής απόφασης αποκλεισμού θεωρούν ότι συνδέεται με τα χαμηλά ποσοστά του κυβερνώντος συνασπισμού, καθώς μέρος της ισραηλινής κοινωνίας εκφράζει αντίθεση στη συνέχιση του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η εκτίμηση αυτών των φωνών είναι ότι, παρότι τα αραβικά κόμματα δεν αναμένεται να συγκεντρώσουν μεγάλα ποσοστά, ο αποκλεισμός τους θα λειτουργούσε ώστε η πιθανή αποχή των αραβικών ψηφοφόρων να ενισχύσει τεχνητά τα ποσοστά άλλων παρατάξεων, μεταξύ αυτών και της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Οι Άραβες Ισραηλινοί, γνωστοί και ως Παλαιστίνιοι του Ισραήλ, αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας και είναι απόγονοι κατοίκων που ζούσαν στο έδαφος πριν από την ίδρυση του ισραηλινού κράτους το 1948.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του αμφίρροπου χαρακτήρα της αναμέτρησης της 27ης Οκτωβρίου, ανάμεσα στον συνασπισμό του Νετανιάχου και τη συμμαχία κομμάτων υπό τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Ενωμένη Αραβική Λίστα θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της δικαστικής απόφασης για τη συνολική πολιτική ισορροπία στο Ισραήλ.
