Η Ελλάδα προχώρησε την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου σε πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 2,5 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Το ποσό καλύφθηκε από έσοδα που προέκυψαν από την επαναϊδιωτικοποίηση ελληνικών τραπεζών, οι οποίες είχαν λάβει στο παρελθόν στήριξη από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ). Η κίνηση ανακοινώθηκε επίσημα από τον EFSF, ο οποίος τη χαρακτήρισε ένδειξη εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία. Ο διευθύνων σύμβουλος του οργανισμού, Πιερ Γκραμένια, τοποθετήθηκε δημόσια για τη σημασία της εξέλιξης.
Πώς προέκυψε το ποσό των 2,5 δισ. ευρώ
Η διαδικασία ξεκίνησε στις 1 Σεπτεμβρίου, όταν η Ελλάδα ενημέρωσε τον EFSF και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) ότι η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (ΕΕΣΥΠ), μετά τη συγχώνευσή της με το ΤΧΣ, διέθετε έσοδα περίπου 4 δισ. ευρώ συνδεδεμένα με το Ταμείο. Τα δύο ευρωπαϊκά ταμεία διατηρούν συμβατικά δικαιώματα αποπληρωμής επί αυτών των εσόδων, καθώς προέρχονται από πράξεις ανακεφαλαιοποίησης τραπεζών που είχαν χρηματοδοτηθεί από τους ίδιους μηχανισμούς στο παρελθόν. Ο EFSF άσκησε τα δικαιώματά του για το σύνολο του ποσού των 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο κατευθύνθηκε στην αποπληρωμή δικών του δανείων.
Η επιλογή να προτιμηθεί ο EFSF έναντι του ESM βασίζεται σε καθαρά λογιστικό κριτήριο: το κόστος δανεισμού του EFSF είναι υψηλότερο από αυτό του ESM, οπότε η αποπληρωμή προς αυτόν αποδίδει μεγαλύτερο όφελος για τα δημόσια οικονομικά. Οι δύο θεσμοί διατηρούν τα δικαιώματά τους επί του υπολοίπου των εσόδων της ΕΕΣΥΠ, πέραν του ποσού που διατέθηκε τώρα. Παράλληλα, το πρόγραμμα χρηματοδότησης του EFSF για το 2026 περιορίζεται πλέον στα 16,5 δισ. ευρώ, ποσό που έχει ήδη εκδοθεί μέσα στη χρονιά.
Οι δηλώσεις Γκραμένια και το μήνυμα προς τις αγορές
Ο Πιερ Γκραμένια δήλωσε ότι η αποπληρωμή «αποτελεί ακόμη μία ένδειξη της προόδου που έχει σημειώσει η Ελλάδα στην ενίσχυση της οικονομίας και του χρηματοπιστωτικού της συστήματος». Σημείωσε ότι τα έσοδα από την επαναϊδιωτικοποίηση των τραπεζών «αποτυπώνουν απτά την ανάκαμψη του ελληνικού τραπεζικού τομέα μετά την κρίση» και πρόσθεσε ότι η αξιοποίησή τους για τη μείωση του χρέους «στέλνει μήνυμα εμπιστοσύνης στις αγορές». Ο ίδιος χαρακτήρισε συνολικά την κίνηση «θετική εξέλιξη για την Ελλάδα».
Η αποπληρωμή προς τον EFSF εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική μείωσης του δημόσιου χρέους που εφαρμόζει η Ελλάδα το τελευταίο διάστημα. Στις 15 Ιουνίου, η χώρα είχε προχωρήσει ήδη σε πρόωρη αποπληρωμή δανείων ύψους 6,94 δισ. ευρώ, τα οποία είχε λάβει στο πλαίσιο του πρώτου Μνημονίου μέσω του μηχανισμού GLF. Οι δύο αυτές κινήσεις δείχνουν τη σταθερή πρόθεση της ελληνικής πλευράς να απαλλαγεί νωρίτερα από υποχρεώσεις που συνδέονται με τα προγράμματα διάσωσης της προηγούμενης δεκαετίας.
Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, η Ελλάδα σχεδιάζει να φτάσει, συνολικά εντός του 2026, σε πρόωρη εξόφληση δημοσίου χρέους ύψους 12,84 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό συγκεντρώνει τις δύο αποπληρωμές προς τον EFSF και τον μηχανισμό GLF, και αντανακλά τη βούληση περιορισμού του κόστους εξυπηρέτησης του χρέους μεσοπρόθεσμα.
